Journal or Publication Title:

Տնտեսության նորաստեղծական զարգացման և ռազմավարական կառավարման հիմնահարցերը․ Հոբելյանական միջազգային գիտաժողովի գիտական հոդվածների ժողովածու (15-17 սեպտեմբերի)

Date of publication:

2025

ISBN:

978-9939-9312-5-8

Additional Information:

Nersisyan Nerses, Нерсисян Нерсес

Other title:

Analysis Of Employment Development Trends And Dynamics In The Republic Of Armenia ; Анализ тенденций и динамики развития занятости в Республике Армения

Corporate Creators:

ՀՀ ԳԱԱ Մ. Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտ

Contributor(s):

Պատ․ խմբ․՝ Ռոբերտ Սարինյան

Coverage:

298-314

Abstract:

Մի կողմից նոր ուժգնությամբ ի հայտ եկող մարտահրավերները, մյուս կողմից նորաստեղծական զարգացման հնարավորությունները՝ զբաղվածության ոլորտում, աշխարհի տարբեր երկրներում պահանջում են համահունչ մոդելներ՝ ոլորտի կայուն զարգացման և հետագա աճի ապահովման նպատակով: Զբաղվածությունը յուրաքանչյուր երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման հիմնարար ցուցանիշներից է, որը պայմանավորում է բնակչության կենսամակարդակը, տնտեսական ակտիվությունը և սոցիալական կայունությունը: ՀՀ-ում զբաղվածության խնդիրը ռազմավարական նշանակություն ունեցող կառավարման հիմնահարց է հանդիսանում, որը առավել, քան կարևորում է ոլորտի ուսումնասիրությունները: ՀՀ-ում վերջին տարիներին արձանագրվել են սոցիալ-տնտեսական տարբեր զարգացումներ, ներառյալ աշխատաշուկայի կառուցվածքային փոփոխություններ, միգրացիոն գործընթացների ակտիվացում, ինչպես նաև համավարակի և հետպատերազմյան իրադարձությունների ազդեցությունը աշխատուժի վրա: ՀՀ տնտեսության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, ինչպես նաև բնակչության սոցիալ-տնտեսական իրավիճակը, պահանջում են զբաղվածության զարգացման միտումների ու դրանց դինամիկայի համակողմանի վերլուծություն։ Այս համատեքստում նպատակահարմար է վերլուծել զբաղվածության զարգացման միտումները, դինամիկան և դրանց վրա ազդող գործոնները ՀՀ-ում՝ գնահատելու աշխատաշուկայի ներկա վիճակը, բացահայտելու խնդիրները և ներկայացնելու հնարավոր քաղաքականություններ ու մեխանիզմներ՝ զբաղվածության խթանման նպատակով։ Հոդվածի հիմնական նպատակը վերլուծել ՀՀ-ում զբաղվածության զարգացման հիմնական միտումները, դինամիկան և գործոնները, ինչպես նաև բացահայտել զբաղվածության ոլորտում առկա հիմնախնդիրներն ու զարգացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրելով ՀՀ զբաղվածության ոլորտում դինամիկ փոփոխությունները, ազդող գործոնները, և, իհարկե, զարգացման խոչընդոտները, համեմատականներ տանելով ՀՀ հարևան պետությունների համապատասխան ցուցանիշների հետ ներկայացվել է զբաղվածության ոլորտում զարգացմանը խթանող հնարավոր գործոնները և տարբերակները: Հոդվածում կիրառվել են վերլուծական, համեմատական, վիճակագրական, տնտեսական մաթեմատիկական և գրաֆիկական մեթոդներ։ Տեղեկատվական հիմք են կազմել ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի հրապարակումները, Ազգային վերլուծական կենտրոնների զեկույցները, գործազրկության և զբաղվածության վերաբերյալ միջազգային կազմակերպությունների (ՄԱԿ, ԱՄՀ, Աշխատանքի միջազգային կազմակերպություն) տվյալները, ինչպես նաև մասնագիտական գրականությունը, գիտական հոդվածներն ու իրավական ակտերը։
С одной стороны, возникающие с новой силой вызовы, с другой стороны, возможности для нового развития сферы занятости в различных странах мира требуют разработки согласованных моделей для обеспечения устойчивого развития и дальнейшего роста сектора. Занятость является одним из фундаментальных показателей социально-экономического развития каждой страны, определяющим уровень жизни населения, экономическую активность и социальную стабильность. В Республике Армения вопрос занятости является стратегически важным управленческим вопросом, что более чем подчеркивает важность исследований в этом секторе. В последние годы в Республике Армения зафиксированы различные социально-экономические изменения, включая структурные изменения на рынке труда, активизацию миграционных процессов, а также влияние пандемии и послевоенных событий на рынок труда. Внутренние и внешние факторы, влияющие на экономику Республики Армения, а также социально-экономическое положение населения, требуют всестороннего анализа тенденций развития занятости и их динамики. В этом контексте целесообразно проанализировать тенденции развития занятости, динамику и факторы, влияющие на них в Республике Армения, чтобы оценить текущее состояние рынка труда, выявить проблемы и представить возможные стратегии и механизмы содействия занятости. Основной целью статьи является анализ основных тенденций, динамики и факторов развития занятости в Республике Армения, а также выявление основных проблем и возможностей развития в сфере занятости. Путем изучения динамики изменений в сфере занятости Республики Армения, факторов, влияющих на развитие, и, конечно же, препятствий, а также путем сравнения с соответствующими показателями соседних с Республикой Армения стран, были представлены возможные факторы и варианты содействия развитию в сфере занятости. В статье использованы аналитические, сравнительные, статистические, экономико-математические и графические методы. Информационная база была сформирована на основе публикаций Статистического комитета Республики Армения, отчетов национальных аналитических центров, данных о безработице и занятости от международных организаций (ООН, МВФ, Международная организация труда), а также профессиональной литературы, научных статей и правовых актов.
On the one hand, the emergence of increasingly complex challenges, and on the other, new opportunities for innovative development in the sphere of employment, require the adoption of coherent policy models to ensure the sector’s sustainable development and long-term growth. Employment is one of the core indicators of socioeconomic development, as it directly affects living standards, economic activity, and social stability. In the Republic of Armenia, employment constitutes a strategically important area of public governance, which underscores the relevance of comprehensive analytical research. In recent years, Armenia has experienced significant socio-economic transformations, including structural changes in the labor market, intensified migration processes, and the impact of the COVID-19 pandemic and post-war developments on the labor force. These factors, combined with internal and external economic influences, have altered both the supply and demand sides of the labor market and increased uncertainty in employment dynamics. Given these conditions, a systematic analysis of employment trends and their determinants is essential. Such an analysis makes it possible to assess the current state of the labor market, identify key challenges, such as unemployment, skills mismatches, and labor mobility, and outline policy measures aimed at enhancing employment and labor market resilience. The main objective of this article is to analyze the key trends, dynamics, and factors shaping employment development in the Republic of Armenia, as well as to identify existing structural problems and potential areas for growth. The study examines changes in employment indicators, the influence of socio-economic and demographic factors, and institutional constraints, while also drawing comparative insights from neighboring countries. The research employs analytical, comparative, statistical, economic-mathematical, and graphical methods. The empirical base includes data from the Statistical Committee of the Republic of Armenia, reports of national analytical centers, international organizations (UN, IMF, ILO), as well as relevant academic literature and legal documents

Place of publishing:

Երևան

Publisher:

ՀՀ ԳԱԱ ՏԻ

Format:

pdf

Identifier:

298 ; oai:arar.sci.am:425863

General note:

Նվիրված ՀՀ ԳԱԱ Մ. Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտի հիմնադրման 70-ամյակին