Journal or Publication Title:

Տնտեսության նորաստեղծական զարգացման և ռազմավարական կառավարման հիմնահարցերը․ Հոբելյանական միջազգային գիտաժողովի գիտական հոդվածների ժողովածու (15-17 սեպտեմբերի)

Date of publication:

2025

ISBN:

978-9939-9312-5-8

Additional Information:

Shahinyan Tatevik, Շահինյան Տաթևիկ

Other title:

Modern Strategies For The Development Of Science: International Experience ; Գիտության զարգացման ժամանակակից ռազմավարություններ․ միջազգային փորձ

Corporate Creators:

ՀՀ ԳԱԱ Մ. Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտ

Contributor(s):

Պատ․ խմբ․՝ Ռոբերտ Սարինյան

Coverage:

203-213

Abstract:

Գլոբալիզացիայի (համաշխարհայնացման) և արագացված տեխնոլոգիական զարգացման պայմաններում գիտության զարգացման արդյունավետ ռազմավարությունների ձևավորումը մեծ արդիականություն է ձեռք բերում: Ժամանակակից մարտահրավերները, որոնք կապված են թվային փոխակերպումների, կլիմայի փոփոխության, համավարակների և աշխարհաքաղաքական անկայունության հետ, պահանջում են վերանայել գիտական գործունեության կազմակերպման և ֆինանսավորման մոտեցումներն ինչպես ազգային, այնպես էլ միջազգային մակարդակներում: Գիտական քաղաքականությունը դառնում է պետությունների մրցունակության հիմնական գործոնը: Հետազոտության նպատակը աշխարհի տարբեր երկրների գիտության զարգացման ժամանակակից ռազմավարությունների համապարփակ վերլուծության և դրանց գործնական կիրարկման արդյունավետ մեխանիզմների բացահայտումն է։ Հետազոտության խնդիրները ներառում են. գիտական քաղաքականության ձևավորման միջազգային փորձի համակարգումը. գիտական հետազոտությունների ֆինանսավորման նորարարական մոտեցումների վերլուծությունը. գիտական ներուժի զարգացման մեջ միջազգային համագործակցության դերի գնահատումը. տարբեր սոցիալտնտեսական պայմաններում ազգային գիտական ռազմավարությունների հաջողության հիմնական գործոնների բացահայտումը: Հետազոտության մեթոդաբանությունը հիմնված է աշխարհի առաջատար երկրների գիտական ռազմավարությունների համեմատական վերլուծության, պաշտոնական ռազմավարական փաստաթղթերի բովանդակության վերլուծության, գիտության զարգացման քանակական ցուցանիշների վիճակագրական վերլուծության վրա: Հետազոտության արդյունքները ցույց են տալիս, որ ամենահաջող երկրները բնութագրվում են գիտության ֆինանսավորման բազմակողմանի մոտեցմամբ, պետություն-մասնավոր գործընկերության ակտիվ զարգացմամբ, գիտական կլաստերների և տեխնոպարկերի նպատակային ստեղծմամբ, ինչպես նաև միջազգային գիտական ինտենսիվ համագործակցությամբ: Եզրակացությունները վկայում են առաջադեմ արտասահմանյան փորձի հատուկ ազգային առանձնահատկություններին հարմարեցման և գիտական զարգացման կառավարման ճկուն մեխանիզմների ձևավորման անհրաժեշտության մասին, որոնք ընդունակ են արագ արձագանքել դինամիկ փոփոխվող գլոբալ մարտահրավերներին:
В условиях глобализации и ускоренного технологического развития формирование эффективных стратегий развития науки приобретает особую актуальность. Современные вызовы, связанные с цифровой трансформацией, изменением климата, пандемиями и геополитической нестабильностью, требуют переосмысления подходов к организации и финансированию научной деятельности как на национальном, так и на международном уровнях. Научная политика становится ключевым фактором конкурентоспособности государств. Цель исследования заключается в комплексном анализе современных стратегий развития науки в различных странах мира и выявлении наиболее эффективных механизмов их практической реализации. Задачи исследования включают: систематизацию международного опыта формирования научной политики; анализ инновационных подходов к финансированию научных исследований; оценку роли международного сотрудничества в развитии научного потенциала; выявление ключевых факторов успешности национальных научных стратегий в различных социально-экономических условиях. Методология исследования основана на сравнительном анализе научных стратегий ведущих стран мира, контент-анализе официальных стратегических документов, статистическом анализе количественных показателей развития науки. Результаты исследования демонстрируют, что наиболее успешные страны характеризуются диверсифицированным подходом к финансированию науки, активным развитием государственно-частного партнерства, целенаправленным созданием научных кластеров и технопарков, а также интенсивным международным научным сотрудничеством. Выводы свидетельствуют о критической необходимости адаптации передового зарубежного опыта к специфическим национальным особенностям и формирования гибких адаптивных механизмов управления научным развитием, способных оперативно реагировать на динамично изменяющиеся глобальные вызовы.
In the context of globalization and accelerated technological development, the formation of effective science development strategies becomes particularly relevant. Contemporary challenges related to digital transformation, climate change, pandemics, and geopolitical instability require a reconsideration of approaches to organizing and financing scientific activities at both national and international levels. Science policy becomes a key factor in state competitiveness. The aim of the study is to provide a comprehensive analysis of contemporary science development strategies in various countries worldwide and to identify the most effective mechanisms for their practical implementation. Research objectives include: systematization of international experience in science policy formation; analysis of innovative approaches to financing scientific research; assessment of the role of international cooperation in developing scientific potential; identification of key success factors of national science strategies under various socio-economic conditions. Research methodology is based on comparative analysis of science strategies of leading countries worldwide, content analysis of official strategic documents, statistical analysis of quantitative indicators of science development. Research results demonstrate that the most successful countries are characterized by a diversified approach to science financing, active development of public-private partnerships, purposeful creation of scientific clusters and technology parks, as well as intensive international scientific cooperation. Conclusions indicate the critical necessity of adapting advanced foreign experience to specific national characteristics and forming flexible adaptive mechanisms for managing scientific development capable of promptly responding to dynamically changing global challenges.

Place of publishing:

Երևան

Publisher:

ՀՀ ԳԱԱ ՏԻ

Format:

pdf

Identifier:

click here to follow the link ; oai:arar.sci.am:425860

General note:

Նվիրված ՀՀ ԳԱԱ Մ. Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտի հիմնադրման 70-ամյակին