Journal or Publication Title:

Տնտեսության նորաստեղծական զարգացման և ռազմավարական կառավարման հիմնահարցերը․ Հոբելյանական միջազգային գիտաժողովի գիտական հոդվածների ժողովածու (15-17 սեպտեմբերի)

Date of publication:

2025

ISBN:

978-9939-9312-5-8

Additional Information:

Эркоян Арсен, Тадевосян Астхик, Нерсисян Тина, Erkoyan Arsen, Tadevosyan Astghik, Nersisyan Tina

Other title:

Экономические последствия оценки валюты для торгового баланса Армении ; Economic Effects Of Currency Valuation On Armenia's Trade Balance

Corporate Creators:

ՀՀ ԳԱԱ Մ. Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտ

Contributor(s):

Պատ․ խմբ․՝ Ռոբերտ Սարինյան

Coverage:

94-104

Abstract:

Ժամանակակից տնտեսությունում փոխանակային կուրսի տատանումները հանդիսանում են մակրոտնտեսական կարևորագույն գործոններից մեկը՝ հատկապես բաց և փոքր տնտեսությունների համար։ Հայաստանի Հանրապետության դեպքում դրամի փոխարժեքի փոփոխությունները վերջին տարիներին առանձնակի արդիականություն են ձեռք բերել՝ պայմանավորված համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամերով, տարածաշրջանային ռազմական դրությամբ և արտաքին տնտեսական շոկերով։ Այս համատեքստում առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում դրամի արժևորման ազդեցության ուսումնասիրությունը Հայաստանի արտաքին առևտրի և մասնավորապես առևտրային հաշվեկշռի վրա։ Հոդվածի նպատակն է բացահայտել դրամ/դոլար փոխանակային կուրսի փոփոխությունների ազդեցությունը Հայաստանի արտահանման և ներմուծման ծավալների վրա և գնահատել այդ ազդեցության տնտեսական հետևանքները առևտրային հաշվեկշռի տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում խնդիր է դրվել վերլուծել դրամի փոխարժեքի դինամիկան վերջին տարիներին, բացահայտել դրա և առևտրային հաշվեկշռի միջև քանակական կապը, ինչպես նաև ստուգել դասական տնտեսական տեսության մեջ ընդունված այն հիպոթեզը, ըստ որի արժույթի արժևորման արդյունքում առևտրային հաշվեկշիռը վատթարանում է։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է 2017–2025 թվականների վիճակագրական տվյալների վրա։ Որպես հետազոտական մեթոդներ կիրառվել են գրաֆիկական և վիճակագրական վերլուծությունները, ինչպես նաև հաշվարկվել է կոռելյացիոն գործակիցը՝ փոխարժեքի և առևտրային հաշվեկշռի միջև կապի ուղղությունն ու ուժգնությունը գնահատելու համար։ Թեմայի ուսումնասիրության աստիճանը ցույց է տալիս, որ միջազգային գիտական գրականությունում առկա են հակասական արդյունքներ․ զարգացած և զարգացող երկրների փորձը փաստում է, որ փոխարժեք–առևտրային հաշվեկշիռ կապը միանշանակ չէ և կախված է երկրի տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկություններից։ Ներկայացված հետազոտությունը լրացնում է այս բացը՝ անդրադառնալով Հայաստանի օրինակին և նպաստելով տվյալ խնդրի ավելի խորքային ըմբռնմանը։
В современной экономике колебания валютного курса являются одним из важнейших макроэкономических факторов, особенно для малых открытых экономик. В случае Республики Армения изменения курса драма в последние годы приобрели особую актуальность, что обусловлено глобальными экономическими кризисами, региональной военной обстановкой и внешними экономическими шоками. В данном контексте особый интерес представляет изучение влияния укрепления драма на внешнюю торговлю Армении, в частности на торговый баланс. Целью данной статьи является выявление влияния изменений обменного курса драма к доллару США на объемы экспорта и импорта Армении, а также оценка экономических последствий этих изменений с точки зрения торгового баланса. В рамках исследования поставлены задачи проанализировать динамику обменного курса драма в последние годы, выявить количественную связь между валютным курсом и торговым балансом, а также проверить гипотезу, принятую в классической экономической теории, согласно которой укрепление национальной валюты приводит к ухудшению торгового баланса. Исследование основано на статистических данных за период 2017–2025 гг. В качестве методов исследования использованы графический и статистический анализы, а также расчет коэффициента корреляции для оценки направления и силы связи между валютным курсом и торговым балансом. Степень изученности темы показывает, что в международной научной литературе представлены противоречивые результаты. Опыт развитых и развивающихся стран свидетельствует о том, что связь между валютным курсом и торговым балансом не является однозначной и во многом зависит от структурных особенностей национальной экономики. Представленное исследование восполняет данный пробел, рассматривая пример Армении и способствуя более глубокому пониманию данной проблемы.
In the modern economy, exchange rate fluctuations represent one of the most important macroeconomic factors, especially for small open economies. In the case of the Republic of Armenia, changes in the exchange rate of the dram have gained particular relevance in recent years due to global economic crises, regional military tensions, and external economic shocks. In this context, special attention is given to studying the impact of the appreciation of the dram on Armenia’s foreign trade, particularly on the trade balance. The purpose of this article is to identify the effects of changes in the AMD/USD exchange rate on Armenia’s export and import volumes and to assess the economic consequences of these changes from the perspective of the trade balance. Within the framework of the study, the objectives include analyzing the dynamics of the dram exchange rate in recent years, identifying the quantitative relationship between the exchange rate and the trade balance, and testing the hypothesis commonly accepted in classical economic theory, according to which currency appreciation leads to a deterioration of the trade balance. The study is based on statistical data covering the period from 2017 to 2025. The research methods applied include graphical and statistical analyses, as well as the calculation of a correlation coefficient to evaluate the direction and strength of the relationship between the exchange rate and the trade balance. The degree of investigation of the topic indicates that the international academic literature presents contradictory results. The experience of both developed and developing countries demonstrates that the relationship between the exchange rate and the trade balance is not unambiguous and largely depends on the structural characteristics of the national economy. The present study contributes to filling this gap by focusing on the case of Armenia and promoting a deeper understanding of the issue.

Place of publishing:

Երևան

Publisher:

ՀՀ ԳԱԱ ՏԻ

Format:

pdf

Identifier:

click here to follow the link ; oai:arar.sci.am:425854

General note:

Նվիրված ՀՀ ԳԱԱ Մ. Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտի հիմնադրման 70-ամյակին