Journal or Publication Title:

Տնտեսության նորաստեղծական զարգացման և ռազմավարական կառավարման հիմնահարցերը․ Հոբելյանական միջազգային գիտաժողովի գիտական հոդվածների ժողովածու (15-17 սեպտեմբերի)

Date of publication:

2025

ISBN:

978-9939-9312-5-8

Additional Information:

Нерсисян Карен, Nersisyan Karen

Other title:

Современные направления совершенствования стратегии налогового администрирования в РА ; On Improving The Tax Administration Strategy

Corporate Creators:

ՀՀ ԳԱԱ Մ. Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտ

Contributor(s):

Պատ․ խմբ․՝ Ռոբերտ Սարինյան

Coverage:

81-93

Abstract:

Հոդվածը նվիրված է ՀՀ հարկային վարչարարության ռազմավարության տեսլականի ձևավորմանը և հարկային վարչարարության թվային փոխակերպման ռազմավարական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հարկային կարգավորման համակարգը հանդիսանում է ազգային տնտեսական անվտանգության ապահովման հիմնական գործիքներից մեկը, իսկ թվայնացումը և նոր տեխնոլոգիաների ներդրումը նպաստում են վարչարարության թափանցիկության, կանխատեսելիության և հանրային վստահության բարձրացմանը։ Այս կարևոր հանգամանքներն էլ պայմանավորում են հետազոտական թեմայի արդիականությունը։ Հոդվածի նպատակն է հաշվի առնելով միջազգային լավագույն փորձը և թվային տնտեսության առաջատար տեխնոլոգիաների հնարավորությունները ուղղված հարկային վարչարարության կատարելագործմանը, հետազոտական։ Հիմնական հետազոտական խնդիրներ ունենալով, • ՀՀ հարկային վարչարարության ներկա վիճակի գնահատումը, • թվային փոխակերպման գործընթացների և ՏՀԶԿ առաջարկությունների վերլուծությունը, • թվայնացման դրական ու բացասական կողմերի գնահատումը, • նորարարական տեխնոլոգիաների կիրառման ուղղությամբ առաջարկությունների մշակումը։ Հոդվածի շրջանակում դիտարկվում են հարկային վարչարարության թվային գործիքները, մասնավորապես՝ էլեկտրոնային փաստաթղթաշրջա-նառության զարգացումը, բլոկչեյն տեխնոլոգիայի օգտագործման հնարա-վորությունները և խելացի պայմանագրերի կիրառումը հարկերի հաշվարկման ու վճարման գործընթացների ավտոմատացման համար։ Հետազոտության շրջանակներում հիմնավորվել են հարկային վարչարարության բարելավման ռազմավարական ուղղությունները, ՀՀ կառավարության կողմից նախանշված առաջնահերթություններին համահունչ մոտեցումները, հարկ վճարողներին մատուցվող ծառայությունների առավելագույն թվայնացմանը միտված աշխատանքները, հարկային վարչարարության ախտորոշիչ գնահատման գործիքի դերն ու նշանակությունը, ինչպես նաև ստվերային տնտեսության նվազեցման և տնտեսվարողների համար հավասար պայմանների ստեղծմանն ուղղված լուծումները։ Ստացված հիմնական արդյունքները ցույց են տալիս, որ թվայնացումը և նորարարական լուծումների ներդրումը զգալիորեն կբարձրացնեն հարկային վարչարարության արդյունավետությունը, կնվազեցնեն ստվերային տնտեսությունը և կապահովեն տնտեսվարողների համար հավասար պայմաններ։
Статья посвящена формированию стратегического видения налогового администрирования в Республике Армения и изучению стратегических направлений его цифровой трансформации. Система налогового регулирования является одним из главных инструментов обеспечения национальной экономической безопасности, а цифровизация и внедрение новых технологий способствуют повышению прозрачности, предсказуемости и доверия населения к администрации. Эти важные обстоятельства определяют актуальность темы исследования. Цель статьи - разработка предложений по совершенствованию налогового администрирования в РА с учетом международного опыта и возможностей передовых технологий цифровой экономики. Основные исследовательские задачи: • Оценка текущего состояния налогового администрирования Республики Армения, • Анализ процессов цифровой трансформации и рекомендаций ОЭСР, • Оценка положительных и отрицательных аспектов цифровизации, • Разработка рекомендаций по применению инновационных технологий. В статье рассматриваются цифровые инструменты налогового администрирования, в частности, развитие электронного документооборота, возможности использования технологии блокчейн и применение смартконтрактов для автоматизации процессов расчета и уплаты налогов. В результате исследования обоснованы стратегические направления повышения эффективности налогового администрирования, выработаны подходы, соответствующие приоритетам Правительства РА, подчеркнута важность максимальной цифровизации налоговых услуг, а также предложены решения, направленные на сокращение теневой экономики и обеспечение равных условий для субъектов хозяйствования. Основные выводы показывают, что цифровизация и внедрение инновационных решений значительно повысят эффективность налогового администрирования, сократят теневую экономику и обеспечат равные условия для экономических субъектов.
This article is devoted to the formulation of a strategic vision for tax administration in the Republic of Armenia and to the examination of the key strategic directions of its digital transformation. The tax regulation system is one of the core instruments for ensuring national economic security, while digitalization and the adoption of advanced technologies contribute to greater transparency, predictability, and public trust in tax administration. These considerations underscore the relevance and timeliness of the research topic. The aim of the study is to explore pathways for improving tax administration by taking into account international best practices and the potential of leading digital economy technologies. The main research objectives include: • assessing the current state of tax administration in the Republic of Armenia, • analyzing digital transformation processes and OECD recommendations, • evaluating the advantages and potential risks of digitalization, • developing proposals for the application of innovative technologies. Within the scope of the article, digital tools of tax administration are examined, with particular emphasis on the development of electronic document management, the potential use of blockchain technology, and the application of smart contracts to automate tax calculation and payment processes. The study substantiates strategic directions for improving tax administration, aligned with the priorities set by the Government of the Republic of Armenia, including approaches aimed at the maximum digitalization of taxpayer services, the role and significance of diagnostic assessment tools in tax administration, and solutions focused on reducing the shadow economy and ensuring a level playing field for economic entities. The main findings indicate that digitalization and the introduction of innovative solutions can significantly enhance the effectiveness of tax administration, reduce the size of the shadow economy, and ensure equal conditions for businesses.

Place of publishing:

Երևան

Publisher:

ՀՀ ԳԱԱ ՏԻ

Format:

pdf

Identifier:

click here to follow the link ; oai:arar.sci.am:425853

General note:

Նվիրված ՀՀ ԳԱԱ Մ. Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտի հիմնադրման 70-ամյակին