Journal or Publication Title:

Տնտեսության նորաստեղծական զարգացման և ռազմավարական կառավարման հիմնահարցերը․ Հոբելյանական միջազգային գիտաժողովի գիտական հոդվածների ժողովածու (15-17 սեպտեմբերի)

Date of publication:

2025

ISBN:

978-9939-9312-5-8

Additional Information:

Бегларян Лилик, Beglaryan Lilik

Other title:

Движущие силы, формирующие рынок труда ; Driving Forces Shaping The Labor Market

Corporate Creators:

ՀՀ ԳԱԱ Մ. Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտ

Contributor(s):

Պատ․ խմբ․՝ Ռոբերտ Սարինյան

Coverage:

264-282

Abstract:

Արդի աշխատաշուկայի կառուցվածքային փոփոխությունները պայմանավորված են գլոբալ թվայնացման, տեխնոլոգիական նորարարությունների և արհեստական բանականության արագ զարգացմամբ։ Թելադրվող արագ փոփոխությունները անհրաժեշտություն են ստեղծում համակողմանի վերլուծել աշխատաշուկայի ձևավորումը պայմանավորող առանցքային շարժիչ ուժերը, որոնցով պայմանավորված է հոդվածի արդիականությունը։ Հոդվածի նպատակն է ուսումնասիրել աշխատաշուկայի ձևափոխման հիմնական գործոնները թվային տնտեսության պայմաններում՝ առանձնացնելով տեխնոլոգիական առաջընթացի, հմտությունների վերափոխման և հարթակային աշխատանքի դերի ազդեցությունները։ Խնդիր է դրվել ընդգծել արհեստական բանականության դերը ոչ միայն որպես գործիք, այլ` մարդկային ունակությունների ընդլայնման հզոր հարթակ, որը կարող է բեկումնային լինել ինչպես անհատական, այնպես էլ համակարգային մակարդակներում։ Մեթոդաբանություն: Ուսումնասիրության ընթացքում հիմք են ընդունվել Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի (WEF) կողմից վերջերս հրապարակված «Աշխատատեղերի ապագայի մասին», «Մարդիկ և հնարավորություններ ԱԲ դարում» ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի 2025 թվականի զեկույցների տվյալները և վերլուծական մեթոդաբանական մոտեցումները։ Եզրակացություն: Առանցքային տեխնոլոգիաները, մի կողմից, ստեղծում են աննախադեպ հնարավորություններ տնտեսական մասնակցության նոր ձևերի համար, իսկ մյուս կողմից՝ բացահայտում են աշխատանքի, սոցիալական պաշտպանվածության և իրավական կարգավորման ոլորտներում առկա բացերը։ Այս համատեքստում առաջարկել ենք վերանայել տնտեսական և սոցիալական քաղաքականության գործիքակազմը: Արդյունքներ: Արհեստական բանականությունը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես արտադրողականության բարձրացման միջոց, այլև՝ որպես մարդկային կարողությունների ընդլայնման հզոր հարթակ։Միայն համապարփակ և ճկուն քաղաքական մոտեցումների միջոցով հնարավոր կլինի զսպել թվայնացման բացասական հետևանքները և ապահովել աշխատանքի շnւկայի ապագայի ճիշտ ձևավnրումը։
Структурные изменения на современном рынке труда обусловлены стремительным развитием глобальной цифровизации, технологических инноваций и искусственного интеллекта. Эти стремительные изменения создают необходимость всестороннего анализа ключевых движущих сил, определяющих формирование рынка труда, что и обуславливает актуальность данной статьи. Цель статьи-изучить ключевые факторы, влияющие на изменение рынка труда в условиях цифровой экономики, выделив влияние технологического прогресса, трансформации навыков и роли платформенной работы. Была поставлена задача подчеркнуть роль ИИ не только как инструмента, но и как мощной платформы для расширения человеческих возможностей, которая может стать прорывом как на индивидуальном, так и на системном уровнях. Методология: В ходе исследования были приняты некоторые данные, недавно опубликованные Всемирным экономическим форумом (ВЭФ) в отчете о будущем рабочих мест за 2025 год, а также данные, выделенные в отчете программы развития ООН за 2025 год «люди и возможности в эпоху ИИ». Заключение: Ключевые технологии, с одной стороны, создают возможности для новых форм экономического участия, а с другой стороны, выявляют пробелы в сферах труда, социальной защиты и правового регулирования. В этом контексте мы предложили пересмотреть инструменты экономической и социальной политики. Полученные результаты: ИИ выступает не только как средство повышения производительности, но и как мощная платформа для расширения человеческих возможностей.Только с помощью всеобъемлющих и гибких политических подходов можно будет сдерживать негативные последствия цифровизации и обеспечить правильное формирование будущего сферы занятости․
Relevance of the Article: Structural transformations in the labor market of the twenty-first century are driven by rapid global digitalization, technological innovation, and the accelerated development of artificial intelligence (AI). These fast-paced changes necessitate a comprehensive analysis of the key forces shaping contemporary labor markets, which underlines the relevance of this study. Purpose of the Article: The purpose of the article is to examine the key factors influencing labor market transformations in the digital economy, with particular emphasis on technological progress, skills transformation, and the growing role of platform-based work. Special attention is given to AI not only as a technological tool, but also as a powerful platform for expanding human capabilities, with the potential to generate breakthroughs at both individual and systemic levels. Methodology: The study is based on recent data published by the World Economic Forum (WEF) in The Future of Jobs Report 2025, as well as insights from the United Nations Development Programme’s 2025 report People and Opportunities in the Age of AI. Comparative and analytical methods were employed to assess emerging labor market trends. Results: The findings indicate that AI functions not only as a means of enhancing productivity but also as a transformative platform for augmenting human capabilities. Only through comprehensive, adaptive, and forward-looking policy approaches can the adverse effects of digitalization be mitigated and the future of employment effectively shaped. Conclusion: While digital technologies and AI expand opportunities for employment and economic inclusion, they simultaneously generate structural challenges in labor markets and institutional frameworks. Addressing these challenges requires the modernization of economic and social policy tools to ensure inclusive and sustainable labor market development.

Place of publishing:

Երևան

Publisher:

ՀՀ ԳԱԱ ՏԻ

Format:

pdf

Identifier:

click here to follow the link ; oai:arar.sci.am:425865

General note:

Նվիրված ՀՀ ԳԱԱ Մ. Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտի հիմնադրման 70-ամյակին