Հրապարակման մանրամասներ:

Լույս է տեսնում 2004 թվականից։

Ամսագրի կամ հրապարակման վերնագիր:

Գրականագիտական հանդես = Литературный журнал = Literary Journal

Հրապարակման ամսաթիւ:

2026

Հատոր:

ԼԲ

Համար:

1

ISSN:

1829-0116

Լրացուցիչ տեղեկութիւն:

Hakobyan Hasmik, Акопян Асмик

Այլ վերնագիր:

Historiographic Metafiction in Vahagn Grigoryan’s Novel “Poghos-Petros” ; Историографическая метафикция в романе Ваагна Григоряна «Погос-Петрос»

Ծածկոյթ:

91-104

Ամփոփում:

Հայոց պատմական անցյալի և ներկայի քննության, արժևորման, վերաիմաստավորման թեման մշտարդի է և կարևոր տեղ է զբաղեցրել ու զբաղեցնում հայ գրականության մեջ։ Ի տարբերություն դասական պատմագրության՝ պատմական թեմատիկայով ժամանակակից գրականությունը ոչ թե պարզապես պատմություն է պատմության մասին, այլ քննական անդրադարձ է պատմությանը և պատմագրությանը, որի նպատակը պատմությանը վերլուծաբար ու քննադատաբար մոտենալն է՝ նոր ճշմարտություններ և ներկայի ու ապագայի բանալիներ որոնելու նպատակով։ Նմանատիպ գործերից է Վ․ Գրիգորյանի «Պողոս-Պետրոս» վեպը, որը պետք է քննենք՝ առանցքում ունենալով հետմոդեռնիստական, մասնավորապես Լինդա Հաթչոնի առաջ քաշած պատմագրական մետագեղարվեստականության տեսության սկզբունքները, ժամանակակցի ընկալման տեսանկյունից պատմական անցյալի ներկայացման միտումները։ Լինդա Հաթչոնի «պատմագրական մետագեղարվեստականության» տեսության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ պատ- մագրական գեղարվեստական տեքստերը ոչ միայն պատմական իրադարձությունների վերարտադրություն են, այլև ինքնավերլուծության, ինքնության և պատմության վերաիմաստավորման գործընթացներ, որտեղ մետագրականության (տեքստի ինքնագիտակցության) տարրերը կարևոր դեր են խաղում։ Այս տեսության շրջանակում «Պողոս-Պետրոս»-ը դիտարկվում է որպես պատմական անցյալի գեղարվեստական վերարտադրման մի ձև, որը զուգահեռորեն քննադատում, վերաիմաստավորում և խճողում է պատմական նարատիվները: Վեպի շարադրանքն ինքնին բազմաշերտ ու բազմատարր է․ վիպական տարածքում հեղինակը համատեղել է դասական պատմագրությանը բնորոշ հատվածներ, իսկ երբեմն էլ շարադրանքը ստանում է մոդեռնիստական ու հետմոդեռնիստական (հեգնանք, միջտեքս տայնություն, պարոդիա) տեքստին բնորոշ հատկանիշներ։
The theme of examining, evaluating, and reinterpreting Armenian history and the present is a constant and has played and continues to play an important role in Armenian literature. Unlike classical historiography, contemporary literature with historical themes is not simply a story about history, but a critical reflection on history and historiography, the purpose of which is to approach history analytically and critically in order to search for new truths and keys to the present and future. One of such works is V. Grigoryan's novel "Poghos-Petros", which we should examine, focusing on the principles of postmodernism, in particular the theory of historiographic metafiction put forward by Linda Hutchon, the tendencies of presenting the historical past from the perspective of contemporary perception. Linda Hutcheon's theory of "historical metafiction" is based on the idea that historical fiction texts are not only reproductions of historical events, but also processes of self-reflection, identity, and reinterpretation of history, in which elements of metafiction (the self-awareness of the text) play an important role. Within the framework of this theory, "Poghos-Petros" is viewed as a form of artistic reproduction of the historical past, which simultaneously criticizes, reinterprets and entangles historical narratives. The narrative of the novel itself is multilayered and multifaceted: In the novel's space, the author has combined elements typical of classical historiography, and sometimes the narrative acquires features typical of modernist and postmodernist texts (irony, intertextuality, parody).
Тема исследования, оценки и переосмысления армянской истории и современности является постоянной и играла и продолжает играть важную роль в армянской литературе. В отличие от классической историографии, современная литература на историческую тематику — это не просто рассказ об истории, а критическое осмысление истории и историографии, цель которого — аналитически-критический подход к истории для поиска новых истин и ключей к настоящему и будущему. Одним из таких произведений является роман В. Григоряна «Погос-Петрос», который следует рассмотреть, сосредоточившись на принципах постмодернизма, в частности на теории историографической метапрозы Линды Хатчеон, тенденциях представления исторического прошлого с точки зрения современного восприятия. Теория «историографической метапрозы» Линды Хатчеон основана на идее о том, что тексты исторической прозы представляют собой не только воспроизведение исторических событий, но и процессы саморефлексии, идентичности и переосмысления истории, в которых важную роль играют элементы метапрозы (самосознания текста). В рамках этой теории «Погос-Петрос» рассматривается как форма художественного воспроизведения исторического прошлого, которая одно- временно критикует, переосмысливает и переплетает исторические нарративы. Само повествование романа многослойно и многогранно: в пространстве романа автор сочетает элементы, характерные для классической историографии, а порой повествование приобретает черты, свойственные модернистским и постмодернистским текстам (ирония, интертекстуальность, пародия).

Հրատարակութեան վայրը:

Երևան

Հրատարակիչ:

ՀՀ ԳԱԱ Գրականության ինստիտուտ

Ձեւաչափ:

pdf

Բնօրինակին գտնուելու վայրը:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան