Journal or Publication Title:

Միջգիտակարգային հետազոտություններ և նորարարական տեխնոլոգիաներ

ISBN:

978-9939-1-1866-8

Additional Information:

Балян Лиана, Balyan Liana

Other title:

Сравнительный анализ международных инструментов оценки эффективности социального партнёрства ; Comparative Analysis of International Tools for Evaluating the Effectiveness of Social Partnership

Remainder of title:

Գիտական հոդվածների ժողովածու․Միջազգային գիտաժողովի նյութեր (Հունիսի 5, 2026)

Corporate Creators:

ՀՀ ԳԱԱ Գիտակրթական միջազգային կենտրոն

Contributor(s):

Գլխ․ խմբ․՝ Նարիա Հակոբյան

Coverage:

379-394

Abstract:

Սոցիալական գործընկերությունը ժամանակակից հասարակություններում աշխատանքային հարաբերությունների կարգավորման, շահերի համաձայնեցման և սոցիալական կայունության ապահովման կարևորագույն ինստիտուցիոնալ մեխանիզմ է։ Աշխատաշուկայի կառուցվածքային փոփոխությունները և սոցիալ-տնտեսական անհավասարությունների խորացումը պայմանավորում են սոցիալական գործընկերության արդյունավետության համակարգային գնահատման անհրաժեշտությունը։ Սույն հոդվածի նպատակն է իրականացնել սոցիալական գործընկերության արդյունավետության գնահատման միջազգային մեթոդաբանական գործիքների համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելով դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կիրառական հնարավորությունները և սահմանափակումները, ինչպես նաև գնահատելով դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի համատեքստում։ Հետազոտությունն իրականացվել է որակական սոցիոլոգիական մեթոդաբանության շրջանակում՝ կիրառելով տեսական, բովանդակային և համեմատական-ինստիտուցիոնալ վերլուծության մեթոդներ։ Էմպիրիկ հիմքը կազմել են Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության (ԱՄԿ), Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության (ՏՀԶԿ) և Եվրոպական հանձնաժողովի կողմից մշակված սոցիալական գործընկերության գնահատման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ միջազգային գործիքները հիմնվում են բազմաչափ մոտեցումների վրա՝ համադրելով ինստիտուցիոնալ, գործընթացային և ազդեցության ցուցանիշներ։ Միևնույն ժամանակ պարզվում է, որ առկա մեթոդաբանությունները չեն ապահովում արդյունավետության ամբողջական և համադրելի գնահատման միասնական շրջանակ, հատկապես զարգացող և անցումային տնտեսությունների պայմաններում։ Հայաստանի համատեքստի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ սոցիալական գործընկերության արդյունավետության համակարգված գնահատման գործիքներ ներկայումս չեն կիրառվում, ինչը սահմանափակում է սոցիալական երկխոսության ազդեցության համապարփակ վերլուծությունը։ Հոդվածում հիմնավորվում է սոցիալական գործընկերության արդյունավետության գնահատման համակցված և տեղայնացված մեթոդաբանական մոդելի մշակման անհրաժեշտությունը, որը կներառի ինչպես քանակական, այնպես էլ որակական ցուցանիշներ։ Նման մոտեցումը կարող է նպաստել սոցիալական երկխոսության ինստիտուցիոնալ զարգացմանը, աշխատանքային հարաբերությունների կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը և սոցիալական քաղաքականությունների տվյալահեն ձևավորմանը։
Social partnership in contemporary societies serves as a key institutional mechanism for regulating labour relations, reconciling interests, and ensuring social stability. Structural changes in labour markets and the deepening of socio-economic inequalities necessitate a systematic assessment of the effectiveness of social partnership. This article aims to conduct a comparative analysis of international methodological tools for evaluating the effectiveness of social partnership, identifying their structural characteristics, practical applications, and limitations, and assessing their applicability in the Armenian context.
The study is conducted within a qualitative sociological framework, employing theoretical analysis, content analysis, and comparative institutional analysis. The empirical basis consists of methodological approaches to assessing social partnership developed by the International Labour Organisation (ILO), the Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), and the European Commission. The analysis demonstrates that international tools rely on multidimensional approaches that combine institutional, process-related, and outcome-based indicators. At the same time, the findings reveal that existing methodologies do not provide a comprehensive and comparable framework for assessing effectiveness, particularly in the context of developing and transition economies. The analysis of the Armenian context indicates that systematic tools for evaluating the effectiveness of social partnership are not currently applied, limiting the possibilities for a comprehensive assessment of the impact of social dialogue. The article substantiates the need to develop an integrated and localised methodological model for assessing the effectiveness of social partnership that incorporates both quantitative and qualitative indicators. Such an approach may contribute to the institutional development of social dialogue, enhance the effectiveness of labour relations governance, and support the formulation of evidence-based social policies.
Социальное партнёрство в современных обществах выступает важнейшим институциональным механизмом регулирования трудовых отношений, согласования интересов и обеспечения социальной стабильности. Структурные изменения на рынке труда и углубление социально-экономических неравенств обусловливают необходимость системной оценки эффективности социального партнёрства. Целью данной статьи является проведение сравнительного анализа международных методологических инструментов оценки эффективности социального партнёрства с выявлением их структурных особенностей, прикладных возможностей и ограничений, а также оценка их применимости в контексте Армении. Исследование выполнено в рамках качественной социологической методологии с применением теоретического, контент-анализа и сравнительно-институционального анализа. Эмпирическую основу составили методологические подходы к оценке социального партнёрства, разработанные Международной организацией труда (МОТ), Организацией экономического сотрудничества и развития (ОЭСР) и Европейской комиссией. Анализ показывает, что международные инструменты базируются на многомерных подходах, сочетающих институциональные, процессуальные и результативные показатели. В то же время выявлено, что существующие методологии не обеспечивают целостной и сопоставимой рамки оценки эффективности, особенно в условиях развивающихся и переходных экономик. Исследование армянского контекста показывает, что системные инструменты оценки эффективности социального партнёрства в настоящее время не применяются, что ограничивает возможности комплексного анализа влияния социального диалога. В статье обосновывается необходимость разработки интегрированной и локализованной методологической модели оценки эффективности социального партнёрства, включающей как количественные, так и качественные показатели. Такой подход может способствовать институциональному развитию социального диалога, повышению эффективности управления трудовыми отношениями и формированию основанной на данных социальной политики.

Place of publishing:

Երևան

Publisher:

«Ալվարդ Օհանջանյան Վառլենի»

Date of publication:

2026

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:433964

Digitization:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան