Publication Details:

«Լրաբեր հասարակական գիտությունների» քառամսյա, բազմալեզու, միջմասնագիտական, գրախոսվող հանդեսը ՀՀ ԳԱԱ հասարակական գիտությունները և հայագիտությունը ներկայացնող հնագույն (հիմնադրվել է 1940 թ.) պարբերականն է, որի էջերում աճել և հասունացել են հայագետների և հասարակագետների բազմաթիվ սերունդներ: 1940-1943 թթ. այն հրատարակվել է որպես ԽՍՀՄ ԳԱ նախագահության հայկական մասնաճյուղի՝ Արմֆանի հասարակական և բնական գիտությունների «Տեղեկագիր», 1943-1965 թթ.՝ Հայաստանի ԳԱ-ի «Տեղեկագիր հասարակական գիտությունների»: 1966 թ. ամսագիրը վերանվանվել է «Լրաբեր հասարակական գիտությունների»: 1940-1947 թթ. լույս է տեսել անկանոն պարբերականությամբ՝ 1948-1990 թթ. եղել է ամսագիր. 1991 թ.` երկամսյա, 1992-1995 թթ.` եռամսյա հանդես: 1996-ից առ այսօր այն հրատարակվում է քառամսյա պարբերականությամբ: Տարբեր ժամանակներում «Լրաբերի» գլխավոր խմբագիրներ են եղել անվանի գիտնականներ Հ. Օրբելին (հիմնադիր), Ս. Կարապետյանը, Հ. Բատիկյանը, Խ. Մոմջյանը, Մ. Ներսիսյանը, Ա. Հովհաննիսյանը, Ծ. Աղայանը, Գ. Ստեփանյանը, Հ. Ասլանյանը, Գ. Աբովը, Հ. Ինճիկյանը, Վ. Միքայելյանը, Ա. Խառատյանը, Պ. Ավետիսյանը։ 2025 թ.ից հանդեսի գլխավոր խմբագիրն է Արսեն Բոբոխյան:

Journal or Publication Title:

Լրաբեր հասարակական գիտությունների=Herald of the Social Sciences=Вестник общественных наук

Date of publication:

2026

Number:

2

ISSN:

0320-8117 ; e-2953-8297

Official URL:

Additional Information:

Համեդ Եղբալ, Хамед Эгбал

Other title:

Ագենտային մոդելավորումը հնագիտության մեջ. թերի տվյալների հավանական մեկնության հնարավորությունները ; Развитие агентного моделирования в археологии: вероятностная и объяснимая модель для неполных данных

Contributor(s):

Պատ․ խմբ՝. Հ․ Գ․ Ինճիկյան (1966-1968) ; Գլխավոր խմբ.՝ Ծ․ Պ․ Աղայան (1969-1972) ; Վ․ Ա․ Միքայելյան (1972-1987) ; Ա․ Ա․ Խառատյան (1988-2017) ; Պ․ Ավետիսյան (2017-2024) ; Ա․ Բոբոխյան (2025-)

Coverage:

297-311

Abstract:

Archaeological Agent-Based Models (ABMs) are increasingly used to study interactions between human populations and changing environments. However, archaeological evidence is often incomplete, making it difficult to evaluate competing explanations and assess uncertainty. This study presents an integrated modeling framework designed to explore multiple plausible scenarios rather than reconstruct a single version of the past. The framework combines forward modeling, probabilistic inference, parameter-space exploration, multiscale validation, and Explainable Agent-Based Modeling (EABM) within a unified analytical structure.
Ագենտային մոդելավորումը (Agent-Based Models, ABMs) գնալով ավելի լայնորեն է կիրառվում հնագիտության մեջ՝ անցյալի հասարակությունների և փոփոխվող միջավայրի փոխազդեցությունները ուսումնասիրելու նպատակով։ Հնագիտական տվյալները հաճախ ամբողջական չեն լինում, ինչը մեծացնում է անորոշության աստիճանը համապատասխան վերլուծություններում։
Агентно-ориентированные модели (Agent-Based Models, ABMs) всё шире используются в археологии для изучения взаимодействий популяции прошлого с изменяющейся окружающей средой. Однако археологические данные часто являются неполными, что затрудняет оценку конкурирующих объяснений и анализ неопределённости. В статье предлагается интегрированная модельная структура, предназначенная для исследования множества правдоподобных сценариев вместо реконструкции единственной версии прошлого.

Place of publishing:

Երևան

Publisher:

ՀՀ ԳԱԱ

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:438281

Call number:

АЖ 410

Location of original object:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան