Journal or Publication Title:

Աշխատություններ Հայաստանի պետական պատմական թանգարանի=Труды государственного исторического музея Армении=Proceedings of the History Museum of Armenia

Date of publication:

2024

Volume:

2(14)

ISSN:

1829–0361

Additional Information:

Medvedeva Maria, Մեդվեդևա Մարիա

Other title:

Նիկողայոս Մառի Անիի դպրոցը. Ընկալման առանձնահատկությունները ակադեմիական գիտության մեջ ; The Ani School Of Nikolay Marr:Features Of Perception In Academic Science

Coverage:

17-29

Abstract:

Ն. Յ. Մառի ղեկավարությամբ Անիի երկարամյա ճարտարապետահնագիտական ուսումնասիրությունները 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին տվել են կարևոր գիտական արդյունքներ Հայաստանի պատմամշակութային անցյալի ուսումնասիրության համար: 1917 թ. Անիի հնությունների թանգարանը վերածվել էր առաջատար գիտական կենտրոնի, սակայն Առաջին համաշխարհային պատերազմի հանգամանքները և դրան հաջորդած քաղաքական փոփոխությունները ընդհատեցին նրա գործունեությունը, իսկ հավաքածուի և փաստաթղթերի մեծ մասը կորավ: Մինչև 1950-ականների սկիզբը Մառի պեղումները համարվում էին նախահեղափոխական ժամանակների ամենաօրինակելիներից մեկը: Մառիզմը հերքելուց հետո քննադատության ենթարկվեց ոչ միայն լեզվի մասին «նոր ուսմունքը », այլև արմատապես փոխվեց վերաբերմունքը Մառի հնագիտական աշխատանքների նկատմամբ. դրանց որակումը տարիներ շարունակ բացասական էր: Գոյություն ունեցող հրապարակումների և պահպանված արխիվային փաստաթղթերի համալիր վերլուծությունը թույլ տվեց պարզել, որ Անիում հետազոտություններն իրականացվել են ժամանակի համար բավական առաջադեմ եղանակներով ։ 20-րդ դարի սկզբին Անիի արշավախմբի դաշտային դպրոցով անցան բազմաթիվ երիտասարդ մասնագետներ, որոնք հետագայում դարձան Ռուսաստանի, Հայաստանի և Վրաստանի խոշորագույն գիտնականները:
Ani's long-term architectural and archaeological research under the leadership of Nikolay Marr in the late 19th and early 20th centuries yielded important scientific results for the study of Armenia's cultural and historical past. By 1917, the Ani Museum of Antiquities had become a leading scientific centre, but the circumstances of World War I and subsequent political changes interrupted its activities, and much of the collection and documentation was lost. Until the early 1950s, the excavations of Nikolay Marr were considered among the most exemplary for the pre-revolutionary period. After the debunking of Marrism, not only the “new doctrine” of language was criticised, but also the attitude towards the archaeological works of Nikolay Marr changed radically: their evaluation became negative for many years. A comprehensive analysis of existing publications and surviving archival documents allowed us to establish that research in Ani was carried out in very progressive ways for that time. In the early 20th century, many young specialists who later became major scientists of Russia, Armenia and Georgia passed through the field school of the Ani expedition.

Place of publishing:

Երևան

Publisher:

Հայաստանի պատմության թանգարան

Format:

pdf

Language:

hy

General note:

2021 թ.-ից վերանվանվել է՝ Աշխատություններ Հայաստանի պատմության թանգարանի