Publication Details:

«Արցախի երիտասարդ գիտնականների և մասնագետների միավորում» (ԱԵԳՄՄ) հասարակական կազմակերպության «Գիտական Արցախ» պարբերականն ընդգրկված է ՀՀ ԲՈԿ-ի կողմից հաստատված «Ատենախոսությունների հիմնական արդյունքների և դրույթների հրատարակման համար ընդունելի գիտական հրատարակությունների» ցանկում: Պարբերականը, որի հիմնադիրը Երևանի պետական համալսարանն է, լույս է տեսնում տարեկան առնվազն 2 անգամ (2020 թվականից՝ տարեկան 4 անգամ):

Journal or Publication Title:

Գիտական Արցախ=Scientific Artsakh=Научный Арцах

Date of publication:

2026

Volume:

1 (27)

ISSN:

e-2738-2672 ; 2579-2652

Official URL:

www.artsakhlib.am

Additional Information:

Ayvazyan Meri, Айвазян Мери

Other title:

Интересы мировых центров силы на Южном Кавказе ; Interests of Global Power Centers in the South Caucasus

Coverage:

70-84

Abstract:

Հոդվածում քննարկվում է համաշխարհային տերությունների շահերն ու հարաբերակցությունը Հարավային Կովկասում։ Հեղինակը վերլուծում է ԽՍՀՄ փլուզումից հետո տարածաշրջանում տեղի ունեցած վերադասավորումները, ԱՄՆ-ՌԴ հարաբերակցության փոփոխությունները, ԵՄ-ի դերակատարութ-յունը, Չինաստանի և Հնդկաստանի աշխարհատնտեսական ակտիվացումը, դրանց նպաստող գործընթացները և հետևանքները: Հետազոտության նպատակն է եղել բացահայտել խոշոր տերությունների տարածաշրջանային նկրտումները, դրանց դրդապատճառները։ Հոդվածի հիմնական խնդիրներ են սահմանվել՝ 1. ուսումնասիրել տարածաշրջանում մեծ տերությունների ակտիվացմանը նպաստող աշխարհաքաղաքական և աշխարհատնտեսական գործոնները. 2. վերլուծել հետպատերազմյան իրողություններում խոշոր տերությունների դերերի փոփոխությունները (հատկապես ՌԴ-ԱՄՆ հակադրության ներքո). 3. գնահատել երկրների աճող ներկայության հետևանքները տարածաշրջանային երկրներում. 4. բացահայտել հարավկովկասյան երկրների և տարածաշրջանի լոգիստիկ կարևորությունը։ Հետազոտության իրականացման ժամանակ կիրառվել են պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրության, համեմատական վերլուծության, տարածաշրջանի ռազմավարական նշանակության վերլուծության և գնահատման մեթոդները։ Կիրառվել են որակական մեթոդներ՝ առանձին երկրներում տարածաշրջանի անվտանգային, տնտեսական, տրանսպորտային կարևորության գնահատման համար։ Հետազոտության արդյունքները փաստում են հետպատերազմյան իրողություններում Հարավային Կովկասում տեղի ունեցած մեծ տեղաշարժերը, դրանց ազդեցությունը արտաքին ուժերի հարաբերակցության և գլոբալ մրցակցության համակարգում։ Հիմնավորվում է տարածաշրջանի, ինչպես նաև Հայաստանի տարանցիկ ներուժը ժամանակակից լոգիստիկ նախագծերի զարգացման համակարգում՝ հատկապես «TRIPP ուղու» պայմաններում։
The article examines the interests of global powers and their balance in the South Caucasus. The author analyzes the realignments that occurred in the region after the collapse of the USSR, the changes in the balance between the United States and Russia, the role of the European Union, the geo-economic rise of China and India, the processes that have facilitated it, and its consequences. The aim of the study is to identify the regional ambitions of major powers and the motivations behind them. The main objectives of the article are defined as follows: 1. to examine the geopolitical and geoeconomic factors contributing to the increased activity of major powers in the region 2. to analyze the changes in the roles of major powers in post-war realities (especially under the US–Russia confrontation) 3. to assess the consequences of the growing presence of countries in the states of the region 4. to identify the logistical significance of the South Caucasian countries and the region as a whole. In conducting the research, methods such as the study of historical events, comparative analysis, and the analysis and evaluation of the region’s strategic importance were applied. Qualitative methods were used to assess the security, economic, and transport significance of the region in individual countries. The results of the study demonstrate the major shifts that have taken place in the South Caucasus in post-war realities, as well as their impact on the balance of external powers and the system of global competition. The study substantiates the transit potential of the region, as well as of Armenia, within the framework of modern logistics projects, particularly under the conditions of the “TRIPP Route.”
В статье рассматриваются интересы мировых держав и их соотношение в Южном Кавказе. Автор анализирует перестановки, произошедшие в регионе после распада СССР, изменения в соотношении сил между США и Россией, роль Европейского союза, а также геоэкономическую активизацию Китая и Индии, включая процессы, способствующие данным изменениям, и их последствия. Цель исследования — выявить региональные устремления крупных держав и их мотивацию. Основные задачи статьи определены следующим образом: 1. изучить геополитические и геоэкономические факторы, способствующие активизации крупных держав в регионе, 2. проанализировать изменения ролей крупных держав в послевоенных реалиях (особенно в условиях противостояния США и России), 3. оценить последствия возрастающего присутствия стран в государствах региона, 4. выявить логистическую значимость стран Южного Кавказа и региона в целом. В ходе исследования были применены методы изучения исторических событий, сравнительного анализа, анализа и оценки стратегической значимости региона. Использовались качественные методы для оценки значимости региона в сфере безопасности, экономики и транспорта в отдельных странах. Результаты исследования свидетельствуют о значительных сдвигах, произошедших на Южном Кавказе в послевоенных реалиях, а также об их влиянии на соотношение внешних сил и систему глобальной конкуренции. Обосновывается транзитный потенциал региона, а также Армении, в системе развития современных логистических проектов, особенно в условиях «маршрута TRIPP».

Place of publishing:

Երևան

Publisher:

«ԱՐՑԱԽ» հրատ. ; ԱԵԳՄՄ հրատ.

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:437120