Journal or Publication Title:

Միջգիտակարգային հետազոտություններ և նորարարական տեխնոլոգիաներ

ISBN:

978-9939-1-1866-8

Additional Information:

Kareyan Taron, Beglaryan Meline, Pipoyan Davit, Кареян Тарон, Бегларян Мелине, Пипоян Давид

Other title:

Risk Assessment of Chlorpyrifos Due to the Apple Consumption Among the Popoulation of Yerevan ; Оценка риска воздействия хлорпирифоса при потребление яблок населением Еревана

Remainder of title:

Գիտական հոդվածների ժողովածու․Միջազգային գիտաժողովի նյութեր (Հունիսի 5, 2026)

Corporate Creators:

ՀՀ ԳԱԱ Գիտակրթական միջազգային կենտրոն

Contributor(s):

Գլխ․ խմբ․՝ Նարիա Հակոբյան

Coverage:

492-505

Abstract:

Քլորպիրիֆոսը ֆոսֆորօրգանական խմբին պատկանող պեստիցիդ է, որը լայնորեն կիրառվում է գյուղատնտեսության մեջ, սակայն վերջին տարիներին մի շարք երկրներում արգելվել է՝ ներգործությամբ պայմանավորված հնարավոր առողջական ռիսկերի պատճառով։ Քլորպիրիֆոսը դեռևս մնում է գրանցված Հայաստանում և լայնորեն կիրառվում է գյուղատնտեսության մեջ։ Այս հետազոտության նպատակն է գնահատել Երևանի չափահաս բնակչության կողմից սպառվող խնձորում քլորպիրիֆոսի մնացորդային քանակություններով պայմանավորված հնարավոր առողջական ռիսկերը։ Բուսական ծագում ունեցող մթերքում մնացորդային նյութերի առկայության մոնիթորինգային ծրագրի շրջանակում 2021թ. հայտնաբերվել է, որ ՀՀ տարբեր մարզերում աճեցված խնձորի նմուշների 33.3%-ում առկա են քլորպիրիֆոսի մնացորդային քանակություններ, որոնք որոշ նմուշներում գերազանցում են առավելագույն մնացորդային մակարդակները։ Թեև քլորպիրիֆոսի սուր ներգործությամբ պայմանավորված առողջական ռիսկերի գնահատումը ցույց է տվել, որ Երևանի չափահաս բնակչության կողմից խնձորի սպառման դեպքում հանրային առողջապահական մտահոգություններ չկան, սակայն քրոնիկ ներգործության դեպքում՝ խնձորի բարձր սպառում ունեցող խմբում (95-րդ պերսենտիլ և առավելագույն սպառման մակարդակ) առկա են հնարավոր մտահոգություններ, քանի որ ստացված ներգործության սահմանի արժեքները փոքր են 1000-ից։ Արդյունքներն ընդգծում են ՀՀ-ում քլորպիրիֆոսի մնացորդային քանակությունների շարունակական մշտադիտարկման և պատշաճ գյուղատնտեսական գործելակերպերի ներդրման անհրաժեշտության մասին։
Chlorpyrifos is an organophosphate pesticide widely used in agriculture, but it has been banned in several countries in recent years due to the potential health risks associated with its exposure. Chlorpyrifos is still registered in Armenia and is widely used in agriculture. This study aims to assess the potential health risks associated with chlorpyrifos residues in apples consumed by the adult population of Yerevan. As part of the national residue monitoring program for plant-origin products in 2021, it was found that 33.3% of apple samples grown in various regions of the Republic of Armenia contained chlorpyrifos residues, some exceeding the maximum residue levels. Although the assessment of the acute health risk associated with chlorpyrifos exposure showed no concerns to public health due to the consumption of apples by the adult population of Yerevan, there are potential chronic risks for populations with a high level of consumption (P95 and maximum level) due to chronic exposure, since the values of the margin of exposure obtained were below 1000. The results emphasise the need for continuous monitoring of chlorpyrifos residues in the Republic of Armenia and the implementation of good agricultural practices.
Хлорпирифос является фосфорорганическим пестицидом, широко используемым в сельском хозяйстве, но в последние годы он был запрещен в ряде стран из-за потенциальных рисков для здоровья, связанных с его воздействием. Хлорпирифос по-прежнему зарегистрирован в Армении и широко используется в сельском хозяйстве. Целью данного исследования является оценка потенциальных рисков для здоровья, связанных с остаточными количествами хлорпирифоса в яблоках, потребляемых взрослым населением города Еревана. В рамках программы мониторинга остаточных веществ в продуктах растительного происхождения в 2021 году было выявлено, что в 33,3% образцов яблок, выращенных в различных регионах РА, присутствуют остаточные количества хлорпирифоса, причём в некоторых образцах они превышают максимально допустимые уровни. Хотя оценка острых рисков для здоровья показала отсутствие значимых угроз для общественного здоровья при потреблении яблок взрослым населением Еревана, при хроническом воздействии выявлены потенциальные риски в группе с высоким уровнем потребления яблок (95-й перцентиль и максимальный уровень потребления), поскольку полученные значения предела воздействия оказались ниже 1000. Полученные результаты подчёркивают необходимость постоянного мониторинга остаточных количеств хлорпирифоса в РА, а также внедрения надлежащих сельскохозяйственных практик.

Place of publishing:

Երևան

Publisher:

«Ալվարդ Օհանջանյան Վառլենի»

Date of publication:

2026

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:433973

Digitization:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան