Մխիթարյան միաբանության ռահվիրան․ Մխիթար Սեբաստացի

Ասոյան, Թաթուլ

Ներբեռնել

Վերնագիր: Մխիթարյան միաբանության ռահվիրան․ Մխիթար Սեբաստացի

Համար:

Պաշտոնական URL:

Լրացուցիչ տեղեկութիւն:

Асоян Татул, Asoyan Tatoul

Այլ վերնագիր:

Основатель конгрегации Мхитаристов: Мхитар Себастаци ; Founder of the Mekhitarist Congregation: Mkhitar Sebastatsi

Աջակից(ներ):

Գլխ․ խմբ․՝ Մ․ Գ․ Ներսիսյան (1958-1998) ; Վ․ Միքայելյան (1999-2005) ; Գլխ․ խմբ․ պաշտոնակատար՝ Պ․ Մ․ Մուրադյան (2005) ; Ա․ Զաքարյան (2005) ; Գլխ․ խմբ․՝ Ս․ Հարությունյան (2006-2018) ; Ա․ Զաքարյան (2018-)

Ծածկոյթ:

82-105

Ամփոփում:

Մխիթարյան միաբանության հիմնադիր Մխիթար Սեբաստացու (1676– 1749) և նրա աշակերտների ուշադրության կենտրոնում հայոց լեզուն էր, և հենց այս բնագավառում նրանք հասան աննախադեպ հաջողությունների։ Փաստ է, որ ինչպես ժամանակի նշանավոր հայագետները, այնպես էլ Սեբաստացին հիմնականում հետաքրքրվում էին գրաբարով՝ գրեթե ուշադրություն չդարձնելով աշխարհաբարին, սակայն առաջինը հենց նա էր, որ հաղթահարելով մտավորականության խիստ անբարեհաճ վերաբերմունքը աշխարհաբարի նկատմամբ՝ ստեղծեց նոր ձևավորվող լեզվաորակի՝ արևմտահայերենի առաջին քերականությունը՝ հորդորելով զբաղվել հայերենի այդ նոր դրսևորման զարգացման, մաքրության և կանոնարկման աշխատանքներով, միաժամանակ խորհուրդ տալով տեսադաշտից բաց չթողնել գրաբարը և այն լատինաբանություններից մաքրելու գերակա խնդիրը։
В центре внимания основателя конгрегации Мхитаристов – Мхитара Себастаци (1676–1749) и его учеников был армянский язык, и именно в области его исследования они достигли беспрецедентных успехов. Известно, что как видных арменоведов того времени, так и Себастаци в основном интересовал грабар (древнеармянский язык), а ашхарабар остался вне поля их зрения, хотя он создал первую грамматику нового – формирующегоя западноармянского языка, призывая к очищению и упорядочению этой ветви армянского языка, одновременно ратуя за отказ от использования латинизмов в грабаре. Истоки армянской научной лексикографии восходят к Себастаци, который поднял ее на новый, европейский уровень, разработал новые принципы составления словарей, применявшиеся членами конгрегации.
The focus of the founder of the Mkhitarist Congregation, Mkhitar Sebastatsi (1676– 1749) and his disciples was the Armenian language, and it was exactly in this field of study that they achieved unprecedented success. It is well known that both prominent Armenologists of the time and Sebastatsi himself were primarily interested in Grabar (Classical Armenian), whereas Ashkharhabar (Modern Armenian) remained largely outside the scope of their attention. Nevertheless, Sebastatsi authored the first grammar of the emerging Western Armenian language, in which he advocated for its purification and standardization, simultaneously calling for the elimination of Latinisms from Grabar.