Publication Details:

«Արցախի երիտասարդ գիտնականների և մասնագետների միավորում» (ԱԵԳՄՄ) հասարակական կազմակերպության «Գիտական Արցախ» պարբերականն ընդգրկված է ՀՀ ԲՈԿ-ի կողմից հաստատված «Ատենախոսությունների հիմնական արդյունքների և դրույթների հրատարակման համար ընդունելի գիտական հրատարակությունների» ցանկում: Պարբերականը, որի հիմնադիրը Երևանի պետական համալսարանն է, լույս է տեսնում տարեկան առնվազն 2 անգամ (2020 թվականից՝ տարեկան 4 անգամ):

Journal or Publication Title:

Գիտական Արցախ=Scientific Artsakh=Научный Арцах

Date of publication:

2025

Number:

3 (26)

ISSN:

e-2738-2672 ; 2579-2652

Official URL:

www.artsakhlib.am

Additional Information:

Geghamyan Elina, Гегамян Элина

Other title:

Administrative Appeals as an Effective Legal Remedy ; Административное обжалование как эффективное средство защиты прав

Coverage:

83-94

Abstract:

Սույն գիտական հոդվածի նպատակն այն չափանիշների սահմանումն ու վերհանումն է, որոնց առկայության դեպքում վարչական կարգով բողոքարկումը կարող է որակվել որպես իրավական պաշտպանության արդյունավետ միջոց։ Սույն գիտական հոդվածի խնդիրներն են վարչարարության վարչական կարգով բողոքարկման իրավունքի վերլուծությունը՝ որպես ՀՀ Սահմանադրության և կոնվենցիոն պարտավորությունների համատեքստում պաշտպանության արդյունավետ միջոց, վարչական բողոքարկման համակարգի արդյունավետության բաղադրատարրերի առանձնացումը՝ բողոքը քննող մարմնին առաջադրվող պահանջների, բողոքի քննության ընթացակարգի և բողոքարկման համակարգին առաջադրվող ընդհանուր պահանջների տեսանկյունից, ինչպես նաև վարչական կարգով բողոքը քննող մարմնի «անկախությանը» առաջադրվող պահանջների սահմանումը։ Հետազոտությունն իրականացվել է դոկտրինալ և նորմատիվ վերլուծության, սահմանադրական և կոնվենցիոն դրույթների համակարգային և թելեոլոգիական մեկնաբանության, համեմատական և քննադատական մեթոդներով։ Վերոնշյալ մեթոդների կիրառման արդյունքում հեղինակը վեր է հանում վարչական բողոքարկման համակարգի արդյունավետության բաղադրատարրերը՝ բողոքը քննող մարմնին առաջադրվող պահանջների, բողոքի քննության ընթացակարգի և բողոքարկման համակարգին առաջադրվող ընդհանուր պահանջների տեսանկյունից։ Բողոքը քննող մարմնին առաջադրվող չափանիշների համատեքստում հեղինակն եզրահանգում է, որ բողոքը քննող մարմնի «անկախությունը» պետք է գնահատվի՝ հիմք ընդունելով ոչ թե դրա կառուցվածքային, ինստիտուցիոնալ կարգավիճակը, այլ գործառութային անհրաժեշտ ինքնուրույնությունը, վարչարարությունն իրականացրած մարմնից առանձնացվածությունը, լիազորությունների շրջանակը և բողոքի քննության գործնական չափանիշները։ Հեղինակն եզրակացնում է նաև, որ վարչական կարգով բողոքարկման համակարգի արդյունավետության չափման հիմնաքարային չափանիշը այդ համակարգի օբյեկտիվ և գործնականում արդյունավետ կարողությունն է՝ ապահովել խախտված իրավունքների իրական վերականգնումը։
This scientific article aims to define and identify the criteria under which administrative appeal procedures may be qualified as an effective remedy. The objectives of the study include analyzing the right to administrative appeal within the framework of the Constitution of the Republic of Armenia and conventionbased obligations as an effective means of protection; identifying the structural elements of effectiveness within the administrative appeal system from the perspective of the requirements imposed on the reviewing authority, the procedure for examining complaints, and the general standards applicable to the appeal mechanism; as well as defining the requirements for the “independence” of the body reviewing administrative complaints. The research is conducted through doctrinal and normative analysis, systemic and teleological interpretation of constitutional and convention provisions, as well as comparative and critical methods. As a result of applying these methods, the author identifies the key components of effectiveness within the administrative appeal system, particularly with regard to the standards applicable to the reviewing authority, the complaint examination procedure, and the general requirements of the appeal framework. In assessing the criteria applicable to the reviewing body, the author concludes that its “independence” should be evaluated not on the basis of structural or institutional status, but rather on its functional autonomy, separation from the administrative authority whose act is being challenged, scope of powers, and practical standards of complaint review. The article further concludes that the fundamental criterion for assessing the effectiveness of the administrative appeal system is its objective and practical capacity to ensure the genuine restoration of violated rights.
Настоящая научная статья направлена на определение и выявление критериев, при наличии которых административное обжалование может быть квалифицировано как эффективное средство правовой защиты. Задачами исследования являются анализ права на административное обжалование в контексте Конституции Республики Армения и конвенционных обязательств как эффективного средства защиты; выделение структурных элементов эффективности системы административного обжалования с точки зрения требований, предъявляемых к органу, рассматривающему жалобу, процедуре её рассмотрения и общим требованиям к системе обжалования; а также определение требований к «независимости» органа, рассматривающего административные жалобы. Исследование осуществлено с применением доктринального и нормативного анализа, системного и телеологического толкования конституционных и конвенционных положений, а также сравнительного и критического методов. В результате применения указанных методов выделяются основные элементы эффективности системы административного обжалования, включая требования к органу, рассматривающему жалобу, к процедуре рассмотрения и общие стандарты функционирования системы. В контексте критериев, предъявляемых к органу, рассматривающему жалобу, автор приходит к выводу о том, что его «независимость» должна оцениваться не исходя из структурного или институционального статуса, а с учетом функциональной самостоятельности, обособленности от органа, принявшего оспариваемое решение, объема полномочий и практических стандартов рассмотрения жалобы. Автор также заключает, что ключевым критерием оценки эффективности системы административного обжалования является её объективная и практическая способность обеспечивать реальное восстановление нарушенных прав.

Place of publishing:

Երևան

Publisher:

«ԱՐՑԱԽ» հրատ. ; ԱԵԳՄՄ հրատ.

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:427983