Publication Details:

Լույս է տեսնում 1966 թվականից՝ տարին 4 անգամ։

Journal or Publication Title:

ՀՀ ԳԱԱ Տեղեկագիր: Ֆիզիկա = Proceedings of the NAS RA: Physics

Date of publication:

2026

Volume:

61

Number:

4

ISSN:

0002-3035

Official URL:

Additional Information:

Մանուկյան Ա. Գ., Բալայան Մ. Ա., Թորոյան Վ. Պ., Կոստանյան Ա. Կ., Հայրապետյան Ս. Մ., Manukyan A. G., Balayan M. A., Toroyan V. P., Kostanyan A. K., Hayrapetyan S. M.

Other title:

Influence of Clay Minerals on the Modification Process of Amulsar Diatomite ; Կավային հանքանյութերի ազդեցությունը Ամուլսարի դիատոմիտի մոդիֆիկացման գործընթացի վրա

Contributor(s):

Պատ․ խմբ․՝ Գ․ Մ․ Ղարիբյան (1966-1992) ; Գլխ․ խմբ․՝ Վ․ Մ․ Հարությունյան (1993-2021) ; Կ․ Մ․ Ղամբարյան (2022-)

Coverage:

648-657

Abstract:

В работе представлены основные результаты исследования щелочного, кислотного и известкового модифицирования (обработки) диатомита Амулсарского месторождения. Установлено, что диатомит в основной массе сложен рентгеноаморфным опалом (SiO2.nH2O), глинистыми минералами, α-кварцем и малым присутствием кристобалита. Показано, что при щелочной обработке содержащийся в диатомите хемогенный кремнезем полностью растворяется. Кислотная обработка сводится к удалению глинистых минералов. Выявлено, что на десорбционных ветвях изотерм адсорбции паров воды на диатомитах поры с радиусом 7–8 Å относятся к органогенному кремнезему. Обнаружено, что при известковой обработке Амулсарского диатомита образуются низкоосновные гидрометасиликаты кальция типа C-S-H (I) и гидросиликаты кальция, содержащие в своей структуре Al3+. Известковое модифицирование диатомита приводит к повышению удельной поверхности и общего объема пор полученных продуктов от 60 до 178 м2/г и от 0.169 до 0.488 см3/г, соответствено.
Ներկայացված են Ամուլսարի հանքավայրի դիատոմիտի ալկալիական, թթվային և կրային մոդիֆիկացման (մշակման) ուսումնասիրության հիմնական արդյունքները։ Հաստատվել է, որ դիատոմիտը հիմնականում կազմված է ռենտգենաամորֆ օպալից (SiO₂·nH₂O), կավային հանքանյութերից, α-քվարցից և փոքր քանակությամբ կրիստոբալիտից։ Ցույց է տրվել, որ ալկալիական մշակման ընթացքում դիատոմիտում պարունակվող քեմոգեն սիլիցիումն ամբողջությամբ լուծվում է։ Թթվային մշակումը հանգում է կավային հանքանյութերի հեռացմանը։ Հաստատվել է, որ դիատոմիտների վրա ջրային գոլորշիների ադսորբցիայի իզոթերմերի դեսորբցիոն ճյուղերում 7–8 Å շառավղով ծակոտիները վերաբերվում են կենսածին սիլիկահողին։ Հաստատվել է, որ Ամուլսարի դիատոմիտի կրային մշակումը հանգեցնում է C-S-H (I) տիպի ցածր հիմնայնության կալցիումի հիդրոմետասիլիկատների և իրենց կառուցվածքում Al³⁺ պարունակող կալցիումի հիդրոսիլիկատների առաջացմանը: Դիատոմիտի կրային մոդիֆիկացումը հանգեցնում է ստացված նյութերի տեսակարար մակերեսի և ծակոտիների ընդհանուր ծավալի մեծացմանը՝ համապատասխանաբար 60-ից մինչև 178 մ²/գ և 0.169-ից մինչև 0.488 սմ³/գ։
The paper presents the main results of a study of the alkaline, acid, and lime modification (treatment) of diatomite from the Amulsar deposit. It was established that the diatomite is predominantly composed of X-ray-amorphous opal (SiO2.nH2O), clay minerals, α- quartz, and a small amount of cristobalite. It was shown that, during alkaline treatment, the chemogenic silica contained in the diatomite completely dissolves. Acid treatment is reduced to the removal of clay minerals. It was found that, on the desorption branches of the adsorption isotherms of water vapor on diatomites, pores with radii of 7–8 Å are attributable to biogenic silica. It was established that lime treatment of Amulsar diatomite results in the formation of low-basicity calcium hydrometasilicates of the C-S-H (I) type and calcium hydrosilicates containing Al3+ in their structure. Lime modification of diatomite leads to an increase in the specific surface area and total pore volume of the resulting products from 60 to 178 m2/g and from 0.169 to 0.488 cm3/g, respectively.

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:441013

Call number:

АЖ 415

Location of original object:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան