Հրապարակման մանրամասներ:

«Պատմա-բանասիրական հանդես»-ը լույս է տեսնում 1958 թվականից։ Հիմնադիր խմբագիր ՝ Մ․ Գ․ Ներսիսյան

Ամսագրի կամ հրապարակման վերնագիր:

Պատմա-բանասիրական հանդես =Historical-Philological Journal

Հրապարակման ամսաթիվ:

2026

Համար:

1

Պաշտոնական URL:

Լրացուցիչ տեղեկություն:

Саргсян Ашот, Sargsyan Ashot

Այլ վերնագիր:

Национально-религиозная среда и политическая цель создания «Истории Армении» Агатангелоса ; National-Religious Context and the Political Purpose Behind the Creation of “History of Armenia” by Agathangelos

Աջակից(ներ):

Գլխ․ խմբ․՝ Մ․ Գ․ Ներսիսյան (1958-1998) ; Վ․ Միքայելյան (1999-2005) ; Գլխ․ խմբ․ պաշտոնակատար՝ Պ․ Մ․ Մուրադյան (2005) ; Ա․ Զաքարյան (2005) ; Գլխ․ խմբ․՝ Ս․ Հարությունյան (2006-2018) ; Ա․ Զաքարյան (2018-)

Ծածկույթ:

3-25

Ամփոփում:

Հայ քաղաքական միտքը IV–V դարերի սահմանագլխին ձևակերպեց ազգային (աշխարհիկ ու հոգևոր) իշխանության պահպանման օրակարգ՝ դրա լուծման միջոցը համարելով քրիստոնեության լիակատար ու վերջնական տարածումը, այն ջերմեռանդ հավատի, հայ մարդու ինքնության առանցքի վերածումը։ Ըստ Ագաթանգեղոսի «Հայոց պատմության»՝ IV դարի սկզբին Տրդատ Գ թագավորի և Գրիգոր Լուսավորչի ջանքերով քրիստոնեությունն ընդունվել, լիակատար տարածվել ու արմատավորվել է ամբողջ երկրով մեկ։ Մինչդեռ V դարի պատմիչները բոլորովին այլ պատկեր են ներկայացնում՝ համարելով, որ նոր կրոնի տարածումը խիստ մակերեսային էր, իսկ դրա պատճառը Աստվածաշունչը հայերենով չունենալն էր։ Իրականում նաև այլ, ավելի լուրջ խոչընդոտներ են եղել նոր կրոնի տարածման և արմատավորման ճանապարհին, որոնց մասին պատմիչները լռում են կամ նրանց տեղեկությունները անուղղակի են։
На рубеже IV–V вв., оказавшись перед лицом возникших угроз, армянская политическая мысль сформулировала общенациональную повестку сохранения национальной государственной и духовной власти, признав средством её решения полное и окончательное распространение христианства, превра- щение его в веру и стержень идентичности армян. Историки V века представляют ситуацию распространения христианства в Армении как крайне безутешнную, объясняя это отсутствием перевода Библии на армянский язык. В действительности существовали гораздо более серьёзные препятствия, о которых историки умалчивают. На протяжении почти шестисотлетней независимой государственности армянское общество характеризовалось рядом особенностей: 1) языковым единством, 2) общностью национальных верований и религии, 3) абсолютным преобладанием свободного населения, 4) исключительным почитанием воинского искусства, удельным весом и высоким авторитетом военного сословия в обществе. Такая система ценностей как основа национальной идентичности и образа мышления делала армянское общество непоколебимо традиционным, что являлось естественным и серьёзным препятствием на пути укоренения новой религии.
At the turn of the fourth and fifth centuries, confronted with emerging threats, Armenian political thought formed a nationwide agenda for preserving the national statehood and spiritual authority recognizing the complete and final spread of Christianity and its transformation into the faith and core of Armenian identity as the means of solving this agenda. Historians of the fifth century portray the spread of Christianity in Armenia as a deeply disconsolate situation, explaining it by the lack of the Armenian translation of the Bible. In reality, there were far more serious obstacles that historians do not mention. During almost six centuries of independent statehood, a number of features shaped Armenian society: 1) linguistic unity, 2) commonality of national beliefs and religion, 3) absolute predominance of free population, 4) exceptional reverence for the art of war, together with the significant role and high prestige of the military estate in the society. This system of values, which formed the basis of national identity and a distinct worldview, made Armenian society persistently traditional, and thus a natural and serious obstacle to the establishment of a new religion.

Հրատարակիչ:

ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.

Ձևաչափ:

pdf

Նույնացուցիչ:

oai:arar.sci.am:429029

Դասիչ:

АЖ 359

Թվայնացում:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան

Բնօրինակի գտնվելու վայրը:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան