Publication Details:

«Բանբեր Մատենադարանի» միջնադարագիտական, հայագիտական, ձեռագրագիտական հանդեսը լույս է տեսնում Մատենադարանի հիմնադրումից ի վեր: Հանդեսի առաջին երկու համարները լույս են տեսել 1941 և 1950 թվականներին և կոչվել «Գիտական նյութերի ժողովածու»: Այս ժողովածուներում հավաքված էին նախորդիվ Մատենադարանում տեղի ունեցած գիտաժողովների նյութերը: 1956 թվականին հրատարակված երրորդ համարից սկսած՝ հանդեսը կրում է այսօրվա անվանումն ու ընդգրկում միջնադարյան մշակույթի տարբեր ոլորտների առնչվող բազմաբնույթ ուսումնասիրություններ, բնագրերի հրապարակումներ և այլն:

Journal or Publication Title:

Բանբեր Մատենադարանի=Bulletin of Matenadaran= Вестник Матенадарана

Date of publication:

2025

Number:

40

ISSN:

1829-054X

Additional Information:

Minasyan Tamara, Минасян Тамара

Other title:

Isahak Vardapet Makuets‘i ; Вардапет Исаак Маквеци

Corporate Creators:

«Մատենադարան» Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ

Coverage:

45-57

Abstract:

Isahak Vardapet Makuets‘i was a prominent yet relatively understudied figure of the 17th century Armenian Apostolic Church. His appointment as abbot of the Saint Thaddeus Monastery in the Artaz Diocese by Catholicos of All Armenians Yakob IV Jughayets‘i reflects the latter’s exceptional trust and Isahak’s esteemed spiritual authority. Isahak’s epithet “The Just” highlights his morally impeccable lifestyle and unwavering dedication to traditional ecclesiastical values. This study relies on manuscript colophons, which serve as essential sources for uncovering Isahak’s character and assessing the breadth of his activities. Within these colophons, Makuets‘i emerges not only as a spiritual leader but also as a scribe and commissioner of manuscript production. Particularly noteworthy is the colophon dated 1677, a multilayered source of biographical, historiographical, source-critical, and cultural significance. It offers a detailed account of Isahak’s educational background, ecclesiastical service, construction and organizational initiatives, as well as the intra-church conflicts and political developments of the 17th century. Among the construction projects initiated by Isahak Makuets‘i, the Karnut water-pipe stands out as a testament to his practical mindset and commitment to enhancing communal life.
Taken together, these insights allow us to regard Isahak Makuets‘i not only as the abbot of the Saint Thaddeus Monastery, but also as a key representative of Armenian spiritual thought and culture, whose legacy remains deserving of continued scholarly attention and appreciation.
Вардапет Исаак Маквеци – важная, но малоизученная фигура Армянской Апостольской Церкви XVII века. Назначение Исаака на должность настоятеля монастыря Святого Фаддея Артазской епархии Католикосом всех армян Акопом IV Джугаеци свидетельствует о высоком уровне доверии к нему. Прозвище «Праведный», под которым он упоминается в рукописных источниках, говорит о его нравственной безупречности и приверженности традиционным церковным ценностям. Представленное исследование основано на колофонах армянских рукописей, содержащих сведения о личности Исаака Маквеци и способствующих всесторонней оценке его деятельности. Маквеци был не только духовным лидером, но также писцом и заказчиком рукописей. Особую ценность представляет колофон 1677 года, содержащий сведения об образовательном пути Маквеци, его церковной службе, строительных и организационных инициативах, а также о внутрицерковных конфликтах и политических со-бытиях эпохи. Среди строительных проектов, реализованных по инициативе Маквеци и свидетельствующих о его практических навыках и стремлении к улучшению общественной жизни, выделяется Карнутский водопровод. Всесторонний анализ рукописных источников позволяет рассматривать Исаака Маквеци не только как настоятеля монастыря Святого Фаддея, но и как выдающегося представителя армянской духовной мысли и культуры, чье наследие заслуживает дальнейшего научного изучения и оценки.

Place of publishing:

Երևան

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:426234

Language:

hy ; հայերեն

Digitization:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան

Location of original object:

Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան