Object

Title: Генетические аспекты фотосинтеза ароматических сортов табака и пути оптимизации селекции: количество листьев

Publication Details:

Պարբերականը հիմնադրվել է 2003 թ. փետրվարի 26-ին՝ Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայի գիտական խորհրդի որոշմամբ, սկզբում՝ «Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայի տեղեկագիր», այնուհետև՝ «Հայաստանի պետական ագրարային համալսարանի տեղեկագիր», «Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի տեղեկագիր» վերնագրերով: «Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի տեղեկագիր» գիտական պարբերականը ՀՀ ԿԳՄՍՆ Բարձրագույն որակավորման կոմիտեի կողմից ներառված է դոկտորական և թեկնածուական ատենախոսությունների արդյունքների ու դրույթների հրապարակման համար ընդունելի գիտական հանդեսների ցանկում: Պարբերականի նպատակը գիտահետազոտական աշխատանքների արդյունքների ներկայացման և լուսաբանման միջոցով ագրարային ոլորտի խնդիրներին ուղղված գիտական լուծումներ առաջադրելն է: Հիմք ընդունելով պարբերականի մասնագիտական ուղղվածությունը, նպատակը և վերնագիրը բովանդակությանն առավել համապատասխանեցնելու անհրաժեշտությունը՝ 2019 թ. մայիսի 16-ին համալսարանի գիտական խորհուրդը որոշել է այն վերանվանել «Ագրոգիտություն և տեխնոլոգիա», որը «Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի տեղեկագիր» պարբերականի իրավահաջորդն է: «Ագրոգիտություն և տեխնոլոգիա» պարբերականը հրատարակվում է տարվա ընթացքում չորս անգամ՝ անգլերեն առանձին, հայերեն և ռուսերեն միասնական համարներով, յուրաքանչյուր եռամսյակը մեկ:

Journal or Publication Title:

Ագրոգիտություն և տեխնոլոգիա=Agriscience and Technology= Агронаука и технология

Date of publication:

2025

Volume:

3/91

ISSN:

2579-2822

Official URL:


Additional Information:

Margaryan Vardan, Маргарян Вардан

Other title:

Ծխախոտի բուրավետ սորտերի ֆոտոսինթեզի գենետիկայի հայեցակետերը և սելեկցիայի օպտիմալացման ուղիները. տերևների քանակը ; Genetic Aspects of Photosynthesis of Aromatic Tobacco Varieties and the OptimizationWays of Selection: Quantity of Leaves

Corporate Creators:

Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան

Contributor(s):

Գլխավոր խմբագիր՝ Հ. Ս. Ծպնեցյան

Coverage:

202-208

Abstract:

В шестой статье серии подведены итоги диаллельного анализа сортов табака Самсун по количеству листьев. У гибридов F1 в основном выявлено промежуточное наследование, в регуляции которого ведущими оказались аддитивные и неаддитивные эффекты генов – с очевидным преимуществом первых. Генотип многолистного сорта С-47 наполнен аддитивными генами с рецессивным типом. Установлено их ведущее значение в увеличении облиственности. Предлагается пересмотреть систему подбора исходных пар, отбора и браковки в расщепляющихся популяциях для селекции многолистных форм с ускоренным темпом листообразования, высокой фотосинтетической активностью и ароматическим сырьем. С этой целью выделены перспективные сорта и ряд гибридных комбинаций.
Շարքի վեցերորդ հոդվածում ամփոփված են ծխախոտի Սամսուն սորտերի տերևների քանակիդ դիալել վերլուծության արդյունքները: F1 հիբրիդների մոտ հիմնականում բացահայտվել է հատկանիշի միջանկյալ ժառանգում, որի կարգավորման հարցում գերիշխել են գեների ադիտիվ և ոչ ադիտիվ ազդեցությունները, ընդ որում՝ ակնհայտ գերակայել է ադիտիվը: Բազմատերև С-47 սորտի գենոտիպը հագեցած է ռեցեսիվ բնույթի ադիտիվ ազդեցության գեներով, որոնք առաջնային դեր են կատարում՝ նպաստելով տերևների քանակի ավելացմանը: Առաջարկվում է ինտենսիվ տերևառաջացմամբ, բարձր ֆոտոսինթետիկ ակտիվությամբ և հումքի բուրավետությամբ բազմատերև ձևերի սելեկցիայի համար վերանայել սկզբնական զույգերի ընտրության, ճեղքավորվող սերունդներում ընտրության ու խոտանման կարգը: Այդ նպատակով առանձնացվել են հեռանկարային սորտեր և մի շարք հիբրիդային զուգակցություններ:
It has been established that the genetic regulation of leaf quantity (QL) follows the classical model of polygenic traits, and that its genetic determination (GD) is governed by the combined action of additive and non-additive gene effects, with a pronounced predominance of additive effects. The decisive role of recessive genes with additive action in increasing leaf number has been demonstrated; the genotype of the multi-leaf variety S-47 is maximally enriched with these genes. Environmental factors were found to have no significant influence on QL expression. Based on the results of combining ability analysis, inheritance patterns, heritability estimates, genetic determination, and correlations of QL in F1 hybrids, it is recommended to refine the methodology for selecting parental pairs, as well as for selection and culling in hybrid progenies. Emphasis should be placed on the selection of multi-leaf forms with high photosynthetic activity, an accelerated rate of leaf formation (RLF), and high-quality aromatic raw material. It was revealed that valuable transgressive forms with high RLF may segregate in hybrid progenies as homozygosity increases. Accordingly, it is advisable to expand population sizes in F₂–F₃ generations and to avoid stringent culling during F₃–F₅. Selection is recommended based on the leaf type of the aromatic variety SB and the RLF of the multi-leaf varieties C-36 and C-47. For these purposes, the varieties C-47, C-36, and SB, as well as hybrids with dual utility (heterosis and selection) (C-47×SB, C-47×C-36, C-36×SB), were selected, and cytoplasmic male sterility (CMS) analogs of the maternal forms were developed.

Place of publishing:

Երևան

Publisher:

ՀԱԱՀ հիմնադրամ

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:443318

Digitization:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան

Object collections:

Last modified:

Nov 12, 2026

In our library since:

Nov 12, 2026

Number of object content hits:

8

All available object's versions:

https://arar.sci.am/publication/478366

Show description in RDF format:

RDF

Show description in OAI-PMH format:

OAI-PMH

Objects

Similar

This page uses 'cookies'. More information