Journal or Publication Title:

«Կաճառ» Գիտական հոդվածների ժողովածու. ՀՀ ԳԱԱ Գիտակրթական միջազգային կենտրոն = ״Качар״ Сборник научных трудов. НАН РА Международный научно-образовательный центр =“Katchar” Collection of Scientific Articles. International Scientific-Educational Center NAS RA

Date of publication:

2026

Number:

2

ISSN:

2579-2903

Official URL:

click here to follow the link

Additional Information:

Կարապետյան Միքայել

Other title:

Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում ժամանակակից անվտանգության տեսլականի վերլուծական գնահատում

Coverage:

230-243

Abstract:

This article examines the evolving geopolitical and security dynamics of the South Caucasus within the context of contemporary regional transformations and the intensification of competition among regional and extra-regional actors. The study analyses the strategic significance of the South Caucasus as a communicative and geopolitical crossroads linking Europe, the Middle East, and Asia. It pays particular attention to the shifting balance of power following the launch of the “Trump Route for International Peace and Prosperity” (TRIPP) project and the broader consequences of the Russo-Ukrainian war and the escalating conflict surrounding Iran. The article explores the security interests and foreign policy priorities of regional powers—namely Russia, Turkey, and Iran—as well as the strategic approaches of extra-regional actors such as the United States, the European Union, China, and India. It also examines contemporary security challenges affecting Armenia, Azerbaijan, and Georgia, including unresolved conflicts, communication projects, military-political alliances, and shifting regional security complexes. The research concludes that the South Caucasus is gradually becoming a strategic arena of multipolar competition, where communication routes, geopolitical sovereignty, and the regional balance of power take on decisive importance. The activation of extra-regional actors creates both new opportunities and new security risks for the states of the South Caucasus.
Սույն հոդվածը ուսումնասիրում է Հարավային Կովկասի զարգացող աշխարհաքաղաքական և անվտանգային դինամիկան՝ ժամանակակից տարածաշրջանային վերափոխումների և տարածաշրջանային ու արտատարածաշրջանային դերակատարների միջև մրցակցության սրման համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը վերլուծում է Հարավային Կովկասի ռազմավարական նշանակությունը` որպես հաղորդակցական և աշխարհաքաղաքական խաչմերուկ, որը կապում է Եվրոպան, Մերձավոր Արևելքը և Ասիան։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում «Թրամփի միջազգային խաղաղության և բարգավաճման երթուղի» (TRIPP) նախագծի մեկնարկից հետո ուժերի փոփոխվող հավասարակշռությանը և ռուս-ուկրաինական պատերազմի ու Իրանի շուրջ սրվող հակամարտության ավելի լայն հետևանքներին։ Հոդվածում ուսումնասիրվում են տարածաշրջանային ուժերի՝ մասնավորապես Ռուսաստանի, Թուրքիայի և Իրանի անվտանգության շահերն ու արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունները, ինչպես նաև արտատարածաշրջանային դերակատարների՝ Միացյալ Նահանգների, Եվրոպական Միության, Չինաստանի և Հնդկաստանի ռազմավարական մոտեցումները։ Ավելին, ուսումնասիրվում են ժամանակակից անվտանգային մարտահրավերները, որոնք ազդում են Հայաստանի, Ադրբեջանի և Վրաստանի վրա, այդ թվում՝ չկարգավորված հակամարտությունները, հաղորդակցական նախագծերը, ռազմաքաղաքական դաշինքները և տարածաշրջանային անվտանգության փոփոխվող համակարգերը։ Հետազոտությունը եզրակացնում է, որ Հարավային Կովկասը աստիճանաբար վերածվում է բազմաբևեռ մրցակցության ռազմավարական հարթակի, որտեղ հաղորդակցական երթուղիները, աշխարհաքաղաքական ինքնիշխանությունը և տարածաշրջանային ուժերի հավասարակշռությունը ձեռք են բերում վճռորոշ նշանակություն։ Տարածաշրջանից դուրս գործող դերակատարների ակտիվացումը Հարավային Կովկասի պետությունների համար ստեղծում է ինչպես նոր հնարավորություններ, այնպես էլ նոր անվտանգության ռիսկեր։

Place of publishing:

Երևան

Publisher:

ՀՀ ԳԱԱ

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:441260

Location of original object:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան