Journal or Publication Title:

Սոցիալ-տնտեսական զարգացման արդի հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում =Современные проблемы социaльно-экономического развития в Республике Армения =The contemporary issues of socioeconomic development in the Republic of Armenia

Date of publication:

2026

Number:

1

ISSN:

1829-4324

Additional Information:

Погосян Шогер, Poghosyan Shogher

Other title:

Анализ уровня распространенности искусственного интеллекта в Республики Армении ; Analysis Of The Level Of Artificial Intelligence Prevalence In The Republic Of Armenia

Coverage:

195-208

Abstract:

Artificial Intelligence (AI) constitutes a pivotal driver of technological advancement in the 21st century, profoundly transforming economic structures, governance mechanisms, educational models, and the scientific research environment. Currently, AI has transitioned from a niche research domain into a general-purpose technology integrated across numerous sectors; however, its maturity and depth of application remain highly uneven across various industries, regions, and enterprise scales. The Republic of Armenia (RA), possessing a developed IT sector and relatively robust human capital in technological disciplines, is currently in the initial stages of systemic AI implementation. While isolated initiatives, educational programs, and investment projects exist, the overall adoption rate remains limited and has yet to achieve large-scale, coordinated integration. This gap underscores the relevance of the current research.
Concurrently, the evolution of AI generates new opportunities for enhancing productivity, innovation, and competitiveness, while simultaneously posing challenges related to labor market disruptions, the necessity for skills transformation, and the exacerbation of digital inequalities. The primary task of this study is to identify the current baseline of AI application. The overarching objective is to analyze and evaluate the present degree of AI penetration in Armenia within the context of global technological trends. Furthermore, the research aims to uncover the depth of AI integration across different sectors and assess its potential impact on the country's economic development prospects. The methodology employed for data collection and analysis incorporates systemic, descriptive, and comparative approaches, alongside economic-statistical clustering techniques. The empirical foundation of the study is supported by data from World Bank reports and International Monetary Fund (IMF) publications.
Одним из ключевых направлений технологического прогресса XXI века является искусственный интеллект (ИИ), который трансформирует экономические структуры, механизмы управления, модели образования и научно-исследовательскую среду. Сегодня он перешел из нишевой области исследований в универсальную технологию, внедряемую во многих секторах, однако его зрелость и глубина применения остаются крайне неравномерными в зависимости от сектора, региона и размера компании. Армения, обладающая развитым ИТ-сектором и относительно высоким человеческим капиталом в технологических специальностях, находится на начальном этапе систематического внедрения ИИ. Несмотря на наличие отдельных инициатив, образовательных программ и инвестиционных проектов, уровень общего внедрения все еще ограничен и не достиг уровня крупномасштабного, систематического применения, что делает данное исследование актуальным. Задача исследования – определить текущий уровень внедрения (применения) ИИ, а цель – проанализировать и оценить текущий уровень проникновения искусственного интеллекта в Армении с учетом контекста глобального технологического развития, а также определить глубину применения ИИ в различных секторах. Для сбора информации использовались методы систематического, описательного, сравнительного анализа, экономико-статистических группировок, отчетов Всемирного банка, а также публикаций Международного валютного фонда.
21-րդ դարի տեխնոլոգիական առաջընթացի առանցքային ուղղություններից է արհեստական բանականությունը (ԱԲ), որը վերափոխում է տնտեսական կառուցվածքները, կառավարման մեխանիզմները, կրթական մոդելները և գիտահետազոտական միջավայրը։ Այսօր այն խորշային հետազոտական ոլորտից տեղափոխվել է բազմաթիվ ոլորտներում ներդրված ընդհանուր նշանակության տեխնոլոգիայի, սակայն հասունությունն ու կիրառման խորությունը մնում են խիստ անհավասար տարբեր ոլորտներում, տարածաշրջաններում և ընկերությունների չափսերում։ ՀՀ-ն, ունենալով զարգացած ՏՏ ոլորտ և համեմատաբար բարձր մարդկային կապիտալ տեխնոլոգիական մասնագիտությունների ուղղությամբ, գտնվում է ԱԲ-ի համակարգային ներդրման սկզբնական փուլում։ Թեև առկա են առանձին նախաձեռնություններ, կրթական ծրագրեր և ներդրումային նախագծեր, ընդհանուր ընդունման մակարդակը դեռևս սահմանափակ է և չի հասել լայնամասշտաբ, համակարգված կիրառման մակարդակի, ինչն էլ պայմանավորում է հետազոտության արդիականությունը։ Միաժամանակ, ԱԲ-ի զարգացումը ստեղծում է ինչպես նոր հնարավորություններ արտադրողականության, նորարարությունների և մրցունակության բարձրացման համար, այնպես էլ առաջացնում է մարտահրավերներ՝ կապված աշխատաշուկայի, հմտությունների վերափոխման և թվային անհավասարությունների խորացման հետ։ Հետազոտության խնդիրն է բացահայտել ԱԲ ընդունման (կիրառման) ներկայիս մակարդակը, իսկ նպատակն է վերլուծել և գնահատել ՀՀ-ում արհեստական բանականության ներթափանցման ներկա աստիճանը՝ հաշվի առնելով գլոբալ տեխնոլոգիական զարգացումների համատեքստը, ինչպես նաև բացահայտել ԱԲ-ի կիրառման խորության աստիճանը տարբեր ոլորտներում և գնահատել դրա հնարավոր ազդեցությունը տնտեսական զարգացման հեռանկարների վրա։ Տեղեկատվության հավաքագրման համար կիրառվել են համակարգային, նկարագրական, համեմատական վերլուծությունների, տնտեսավիճակագրական խմբավորումների մոտեցումները, Համաշխարհային բանկի զեկույցները, ինչպես նաև Արժույթի միջազգային հիմնադրամի հրապարակումները։

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:439320

Location of original object:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան