Publication Details:

Լույս է տեսնում 1961 թվականից տարբեր անվանումներով՝ ՀՍՍՌ ԳԱ Տեղեկագիր բժշկական գիտությունների (1961); Էքսպերիմենտալ և կլինիկական բժշկության հանդես (1962-1988); Փորձարարական և կլինիկական բժշկություն (1989-1994); Հայաստանի բժշկագիտություն (1995-)

Journal or Publication Title:

Հայաստանի բժշկագիտություն = Медицинская наука Армении = Medical Science of Armenia

Date of publication:

2026

Volume:

66

Number:

3

ISSN:

0514-7484

Official URL:

Additional Information:

Arakelyan K. H., Аракелян К. Г.

Other title:

Opportunities for Implementing a Network-Based Treatment Model for ST-Segment Elevation Myocardial Infarction (STEMI) in Armenia:Based on International Experience ; Возможности внедрения сетевой модели лечения острого инфаркта миокарда с подъемом сегмента ST (STEMI) в Армении на основе международного опыта

Contributor(s):

Պատ․ խմբ․՝ Բ․ Ա․ Ֆանարջյան (1961-1977) ; Ի․ Ք․ Գևորգյան (1978-1988) ; Ռ․ Պ․ Ստամբոլցյան (1989-1994) ; Գլխ․ խմբ․՝ Վ․ Պ․ Հակոբյան (1995-2007) ; Յու․ Թ․ Ալեքսանյան (2008-2018) ; Ա․ Կ․ Շուքուրյան (2018-)

Coverage:

3-10

Abstract:

Սրտամկանի սուր ինֆարկտը, հատկապես ST սեգմենտի բարձրացմամբ (ST-elevation myocardial infarction, STEMI), շարունակում է մնալ սիրտ-անոթային մահացության և հաշմանդամության հիմնական պատճառներից մեկը ինչպես աշխարհում, այնպես էլ Հայաստանում: Ախտանիշների սկզբից մինչև արդյունավետ բուժումն ընկած ժամանակը (նախահոսպիտալ ուշացում, prehospital delay) հիվանդության ելքի ամենակարևոր կանխատեսիչ գործոններից մեկն է [9]: Արդի միջազգային ուղեցույցների համաձայն՝ STEMI-ի բուժման առավել արդյունավետ արդյունքը հնարավոր է ապահովել, երբ առաջին բժշկական կոնտակտից (first medical contact, FMC) մինչև ռեպերֆուզիոն միջամտության իրականացումն անցնում է առավելագույնը 120 րոպե, իսկ իդեալական դեպքերում՝ 90 րոպեից պակաս [3, 7]: Վերջին տասնամյակում աշխարհում ձևավորվել են STEMI ցանցեր (STEMI networks), որոնք համակարգում են շտապօգնության ծառայությունները, հիվանդանոցային օղակը և մասնագիտացված ինվազիվ սրտաբանական կենտրոնները՝ ապահովելով շղթայական, ժամանակին արձագանքող բուժօգնություն: Նման համակարգերը Գերմանիայում, Իսպանիայում, ԱՄՆ-ում և Հարավային Կորեայում ապացուցել են իրենց արդյունավետությունը [2, 4, 5, 8, 10]:
Острый инфаркт миокарда с подъемом сегмента ST (STEMI) остается одной из ведущих причин сердечно-сосудистой смертности и инвалидизации, причем догоспитальная задержка является важнейшим предиктором исхода заболевания. Целью работы был анализ успешных международных моделей STEMI-сетей и разработка поэтапного подхода к их внедрению в системе здравоохранения Армении. Проведен систематический обзор литературы (PubMed, Scopus, Web of Science, 2023–2025) и структурный анализ системы здравоохранения Армении. Результаты показали, что внедрение STEMI-сетей обеспечивает сокращение догоспитальной задержки на 30–40% и снижение 30-дневной летальности на 35%.В Армении имеются инвазивные центры в Ереване и крупных регионах, но от- сутствуют Tele-ECG, протоколы тромболизиса в регионах. Единый электронный регистр ARMI функционирует с 2023 года, однако требует расширения и полной интеграции в систему ARMED. Предложена 6-компонентная поэтапная модель внедрения STEMI-сети, включающая Tele-ECG, прямую госпитализацию в PCI-центр, протокол тромболизиса (при удаленности >90 минут от PCI-центра), спасительное PCI (rescue PCI) и расширение единого электронного регистра ARMI.
ST-segment elevation myocardial infarction (STEMI) remains a leading cause of cardiovascular mortality and disability, with prehospital delay being a key predictor of clinical outcomes. This study aimed to analyze successful international STEMI network models and develop a phased implementation approach within the Armenian healthcare system. A systematic literature review (PubMed, Scopus, Web of Science, 2023–2025) and a structural analysis of the Armenian healthcare system were conducted. The results demonstrate that STEMI network implementation reduces prehospital delay by 30–40% and 30-day mortality by 35%. In Armenia, invasive cardiac centers exist in Yerevan and major regions; however, Tele-ECG and regional thrombolysis protocols are lacking. The unified electronic registry (ARMI) has been operational since December 2023 but requires further expansion and full integration into the ARMED system. A 6-component phased STEMI network model is proposed, including Tele-ECG, direct referral to a PCI center, a thrombolysis protocol (when distance to a PCI center exceeds 90 minutes), rescue PCI, and expansion of the ARMI unified electronic registry.

Place of publishing:

Երևան

Publisher:

ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:439492

Call number:

АЖ 406

Location of original object:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան