Publication Details:

"ՀՀ ԳԱԱ Զեկույցներ" հանդեսը հիմնադրվել է 1944թ.: Լույս է տեսնում տարին 4 անգամ, 2026-ից՝ 2 անգամ։

Journal or Publication Title:

ՀՀ ԳԱԱ Զեկույցներ = Доклады НАН РА = Reports NAS RA

Date of publication:

2026

Volume:

126

Number:

Vol. 2, Article No. 5

ISSN:

0321-1339 ; e-3045-3151

Official URL:

Additional Information:

click here to follow the link

Contributor(s):

Պատ․ խմբ.՝ Վ. Հ․ Համբարձումյան (1944-1959) ; Մ․ Մ․ Ջրբաշյան (1960-1965) ; Ա․ Գ․ Նազարով (1966-1983) ; Պատ․ խմբ․ տեղակալ՝ Վ․ Հ․ Ղազարյան (1983-1986) ; Պատ․ խմբ․՝ Դ․ Մ․ Սեդրակյան (1987-1999) ; Գլխավոր խմբ․՝ Ս․ Ա․ Համբարձումյան (2000-2004) ; Վ․ Ս․ Զաքարյան (2005-2018) ; Ռ․ Մ․ Մարտիրոսյան (2018-2025) ; Ա․ Ս․ Սաղյան (2026-)

Coverage:

1-19

Abstract:

Green chemistry has transformed chemical innovation by introducing quantitative metrics. However, favorable values for these metrics do not automatically translate into ecological sustainability. A chemical process comprises a dynamic mixture of reagents, catalysts, solvents, intermediates, byproducts, residual feedstocks, and waste streams, each contributing to its overall toxicological footprint. This review argues that toxicity assessment should shift from a compound-centered perspective to a process-level evaluation that considers how toxicological burden is created, transformed, displaced, concentrated, diluted, or released throughout a process life cycle. We propose an ecology-by-design framework that integrates reaction inventories, toxicological endpoints, new approach methodologies, Life Cycle Assessment, USEtox characterization, safe-and-sustainable-by-design principles, and machine-learning-enabled data infrastructures. The ultimate objective is a chemical industry in which ecological performance is optimized alongside yield, selectivity, productivity, energy use, carbon footprint, and cost.

Place of publishing:

Երևան

Publisher:

ՀՀ ԳԱԱ հրատ.

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:438307

Call number:

АЖ 144

Digitization:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան

Location of original object:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան