Հայաստանի բժշկագիտություն = Медицинская наука Армении = Medical Science of Armenia
Vardanyan K. K., Khamoyan H. R., Muradyan A. A., Vardanyan K. K., Khamoyan H. R., Muradyan A. A.
The Environment of the Penitentiary Institution as a Determinant ofthe Health of Convicts: Conditions of Detention, Lifestyle and Organization of Medical Care (Based on a Sociological Research) ; Քրեակատարողական հիմնարկի միջավայրը՝ որպես դատապարտյալների առողջության որոշիչ գործոն. ազատազրկման պայմանները, կենսակերպը և բժշկական օգնության կազմակերպումը (հիմնված սոցիոլոգիական հետազոտության վրա)
Պատ․ խմբ․՝ Բ․ Ա․ Ֆանարջյան (1961-1977) ; Ի․ Ք․ Գևորգյան (1978-1988) ; Ռ․ Պ․ Ստամբոլցյան (1989-1994) ; Գլխ․ խմբ․՝ Վ․ Պ․ Հակոբյան (1995-2007) ; Յու․ Թ․ Ալեքսանյան (2008-2018) ; Ա․ Կ․ Շուքուրյան (2018-)
Հոդվածում քննարկվում են ՀՀ քրեակատարողական հինգ հիմնարկների՝ «Աբովյան», «Վարդաշեն», «Սևան», «Նուբարաշեն» և «Արմավիր», հատուկ քանակակազմի կենսակերպի և ապրելու պայմանների հիմնական հարցերը։ Ըստ հարցման արդյունքների՝ ընտրանքում գերակշռում էին տղամարդիկ (96,9%) և աշխատունակ տարիքի անձինք (66,8%՝ 18–44 տարեկան)։ Մեծամասնությունն ունեցել է միջնակարգ կրթություն (65,6%) և բնութագրվել է արտահայտված սոցիալ-տնտեսական խոցելիությամբ․ մասնագիտության բացակայություն արձանագրվել է հարցվածների 34,7%-ի, իսկ աշխատանքային ստաժի բացակայություն՝ 44,7%-ի մոտ։ Քրոնիկական հիվանդությունների առկայություն նշել է դատապարտյալների 45,4%-ը, ընդ որում նրանց ավելի քան մեկ երրորդը չի կատարել բժշկական նշանակումները։ Կենսապայմաններն ընդհանուր առմամբ գնահատվել են բավարար, սակայն բացահայտվել են էական սանիտարահիգիենիկ խնդիրներ, այդ թվում՝ միջատների բարձր տարածվածություն (80,2%), հոսող ջրի սահմանափակ հասանելիություն (46,2%) և սանիտարատեխնիկական օբյեկտների պակաս (76,3%)։ Սննդի ռեժիմը բնութագրվել է սննդի ընդունման հազվադեպ հաճախականությամբ (օրական 1–2 անգամ՝ 66,4%-ի մոտ), նախաճաշի հաճախակի բացթողումներով (50,4%) և սննդում աղի հավելյալ քանակի օգտագործմամբ։ Ծխախոտի օգտագործման տարածվածությունը չափազանց բարձր էր (82,1%)։ Ստացված արդյունքները ներկայացնում են քրեակատարողական հիմնարկներում ազատազրկված անձանց կենսապայմանները, կրթական, առողջապահական և սոցիալական հնարավորությունները։
The article examines key issues related to the lifestyle and living conditions of the special contingent residing in five penitentiary institutions of the Republic of Armenia: «Abovyan», «Vardashen», «Sevan», «Nubarashen» and «Armavir»․ According to the survey results, the sample was predominantly composed of men (96,9%) and individuals of working age (66,8% aged 18–44). The majority had secondary education (65,6%) and were characterized by pronounced socio-economic vulnerability: lack of a profession was identified in 34,7% of respondents, and absence of work experience in 44,7%. The presence of chronic diseases was reported by 45,4% of the convicted individuals, while more than one third did not comply with medical prescriptions. Living conditions were generally assessed as satisfactory; however, significant sanitary and hygienic problems were identified, including a high prevalence of insects (80,2%), limited access to running water (46,2%), and a shortage of sanitary and technical facilities (76,3%). The dietary regimen was characterized by a low frequency of meals (1–2 times per day in 66,4% of cases), frequent skipping of breakfast (50,4%), and a widespread practice of excessive salt consumption. The prevalence of tobacco use was extremely high (82,1%). The obtained results describe the living conditions, educational, healthcare, and social opportunities of individuals deprived of liberty in penitentiary institutions.
Երևան
click here to follow the link ; oai:arar.sci.am:427800
ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան
Mar 16, 2026
Mar 13, 2026
166
https://arar.sci.am/publication/460844
Աբրահամյան, Ռ. Ա. Ղարդյան, Գ. Կ. Աբրահամյան, Լ. Ռ. Աբրահամյան, Ս. Հ. Աբրահամյան, Գ. Ռ. Սարգսյան, Շ. Ս․ Պատ․ խմբ․՝ Բ․ Ա․ Ֆանարջյան (1961-1977) Ի․ Ք․ Գևորգյան (1978-1988) Ռ․ Պ․ Ստամբոլցյան (1989-1994) Գլխ․ խմբ․՝ Վ․ Պ․ Հակոբյան (1995-2007) Յու․ Թ․ Ալեքսանյան (2008-2018) Ա․ Կ․ Շուքուրյան (2018-)
Ոսկանյան, Ա. Ա. Բարսեղյան, Հ. Ա. Հարությունյան, Հ. Վ. Պետրոսյան, Դ. Ի. Պատ․ խմբ․՝ Բ․ Ա․ Ֆանարջյան (1961-1977) Ի․ Ք․ Գևորգյան (1978-1988) Ռ․ Պ․ Ստամբոլցյան (1989-1994) Գլխ․ խմբ․՝ Վ․ Պ․ Հակոբյան (1995-2007) Յու․ Թ․ Ալեքսանյան (2008-2018) Ա․ Կ․ Շուքուրյան (2018-)
Ղուկասյան, Ն. Ն. Պատ․ խմբ․՝ Բ․ Ա․ Ֆանարջյան (1961-1977) Ի․ Ք․ Գևորգյան (1978-1988) Ռ․ Պ․ Ստամբոլցյան (1989-1994) Գլխ․ խմբ․՝ Վ․ Պ․ Հակոբյան (1995-2007) Յու․ Թ․ Ալեքսանյան (2008-2018) Ա․ Կ․ Շուքուրյան (2018-)
Карапетян, А. Г. Григорян, В. С. Улусян, Т. Р. Петросян, С. С. Պատ․ խմբ․՝ Բ․ Ա․ Ֆանարջյան (1961-1977) Ի․ Ք․ Գևորգյան (1978-1988) Ռ․ Պ․ Ստամբոլցյան (1989-1994) Գլխ․ խմբ․՝ Վ․ Պ․ Հակոբյան (1995-2007) Յու․ Թ․ Ալեքսանյան (2008-2018) Ա․ Կ․ Շուքուրյան (2018-)
Գրիգորյան, Մ. Խ. Հովսեփյան, Ա. Ս. Մնացականյան, Հ. Ս. Ադամյան, Ա. Մ. Գրիգորյան, Մ. Ռ. Ապրեսյան, Հ. Վ Պատ․ խմբ․՝ Բ․ Ա․ Ֆանարջյան (1961-1977) Ի․ Ք․ Գևորգյան (1978-1988) Ռ․ Պ․ Ստամբոլցյան (1989-1994) Գլխ․ խմբ․՝ Վ․ Պ․ Հակոբյան (1995-2007) Յու․ Թ․ Ալեքսանյան (2008-2018) Ա․ Կ․ Շուքուրյան (2018-)
Բաբայան, Հ. Ս. Ղահրամանյան, Ն. Ա. Ուգուջյան, Տ. Պ. Պատ․ խմբ․՝ Բ․ Ա․ Ֆանարջյան (1961-1977) Ի․ Ք․ Գևորգյան (1978-1988) Ռ․ Պ․ Ստամբոլցյան (1989-1994) Գլխ․ խմբ․՝ Վ․ Պ․ Հակոբյան (1995-2007) Յու․ Թ․ Ալեքսանյան (2008-2018) Ա․ Կ․ Շուքուրյան (2018-)
Ջիլավյան, Գ. Ա. Ջիլավյան, Ար. Գ. Հարությունյան, Լ. Ա Պատ․ խմբ․՝ Բ․ Ա․ Ֆանարջյան (1961-1977) Ի․ Ք․ Գևորգյան (1978-1988) Ռ․ Պ․ Ստամբոլցյան (1989-1994) Գլխ․ խմբ․՝ Վ․ Պ․ Հակոբյան (1995-2007) Յու․ Թ․ Ալեքսանյան (2008-2018) Ա․ Կ․ Շուքուրյան (2018-)
Հակոբջանյան, Վ. Գ. Պատ․ խմբ․՝ Բ․ Ա․ Ֆանարջյան (1961-1977) Ի․ Ք․ Գևորգյան (1978-1988) Ռ․ Պ․ Ստամբոլցյան (1989-1994) Գլխ․ խմբ․՝ Վ․ Պ․ Հակոբյան (1995-2007) Յու․ Թ․ Ալեքսանյան (2008-2018) Ա․ Կ․ Շուքուրյան (2018-)