Վանի նահանգի ռազմա-կուսակցական գործիչների, մտաւորականութեան եւ հոգեւորականութեան ոչնչացման հարցը 1914—1915 թթ․

Յարութիւնեան, Աւետիս

Title: Վանի նահանգի ռազմա-կուսակցական գործիչների, մտաւորականութեան եւ հոգեւորականութեան ոչնչացման հարցը 1914—1915 թթ․

Number:

ISSN:

1829-4243 ; e- 2953-7843

Additional Information:

Harutyunyan Avetis, Арутюнян Аветис

Other title:

The issue of extermination of military-partisan figures, intellectuals, and clergy in the province of Van in 1914—1915 ; Вопрос уничтожения армянской военно-политической элиты, интеллигенции и духовенства в Ванском вилайете в 1914—1915 гг

Contributor(s):

Խմբ.՝ Առաքել Առաքելյան (1944-1948) ; Լևոն Կիսիբեկյան (1948-1950) ; Աշոտ Աբրահամյան (1950-1955) ; Առաքել Առաքելյան (1955-1956) ; Արթուն Հատիտյան (1956-1982) ; Պարգեւ Շահբազյան (1983-1984) ; Երվանդ Մելքոնյան (1985-1993) ; Տ. Ասողիկ եպս. Արիստակեսյան (1994-1996) ; Տ. Բագրատ աբղ. Գալստյան (1996-1998) ; Մարիամ Վարդանյան (պաշտոնակատար) (1998-1999) ; Տ. Արշակ աբղ. Խաչատրյան (պաշտոնակատար) (1999) ; Անդրանիկ Զեյթունյան (2000-2001) ; Վարդան Դևրիկյան (2002-2009) ; Արշակ Մադոյեան (2009-2015) ; Արսէն Բոբոխեան (2015-2017) ; Տ. Անդրէաս աբղ. Եզեկեան (պաշտոնակատար) (2017-2018) ; Գէորգ Մադոյեան (2018-)

Coverage:

95-102

Abstract:

Настоящее исследование посвящено систематическому уничтожению армянской военно-политической элиты, интеллигенции и духовенства в Ванском вилайете в 1914—1915 гг., осуществлённому в рамках геноцидной политики младотурецкого правительства. На основе архивных материалов, свидетельств очевидцев и дипломатических донесений автор подробно восстанавливает последовательность действий, направленных на обезглавливание армянского общества и разрушение его культурно-политической структуры. Первыми жертвами стали видные представители интеллигенции — филолог Ованнес Кулоглян и переводчик Гевонд Срывандзтян, после чего последовал ряд убийств общественных деятелей, революционеров и активистов по всему региону. Особо анализируется преднамеренное убийство Ишхана — одного из главных организаторов армянской самообороны, а также арест, ссылка и казнь депутата османского парламента Аршака Врамяна. Эти акции, инициированные ванским губернатором Джевдет-беем, имели целью устранение руководящего слоя армян и подавление всякой возможности сопротивления. Автор освещает также резню в деревне Хырч, где были уничтожены десятки армянских мужчин, а затем — почти полное исчезновение культурных, общественных и революционных деятелей Вана. Систематическое разрушение монастырей, церквей, школ и библиотек свидетельствует о намерении османских властей не только физически уничтожить армян, но и стереть их культурное присутствие в Васпуракане. Убийства Ишхана и Врамяна оказали решающее воздействие на дальнейшее развитие событий: они потрясли население, сплотили его и ускорили организацию апрельской обороны Вана в 1915 г. Их мученическая гибель стала нравственным импульсом, объединившим разные слои общества. В заключение подчёркивается, что преднамеренная ликвидация духовных, интеллектуальных и военных лидеров являлась составной частью общего плана геноцида армян в Османской империи.
The study examines the systematic destruction of the Armenian political-military leadership, intelligentsia, and clergy in the Van Province during 1914—1915, as part of the genocidal policy implemented by the Young Turk government. Drawing on archival evidence, eyewitness accounts, and contemporary diplomatic reports, the author reconstructs the targeted elimination of key Armenian figures, whose influence was crucial in the sociopolitical life of Vaspurakan. The first victims included prominent intellectuals such as linguist Hovhannes Kuloghlyan and translator Ghevond Srvandztyan, followed by a series of assassinations of community leaders, revolutionaries, and activists across the province. Particular attention is paid to the premeditated murder of Ishkhan—one of the principal organizers of Armenian self-defense—and the arrest, exile, and subsequent execution of parliamentary deputy Arshak Vramyan. These actions, orchestrated by Governor Jevdet Bey, were intended to decapitate the Armenian leadership and eliminate the capacity for organized resistance. The narrative further documents the massacre in the village of Hırch, where dozens of Armenian men were slaughtered, as well as the near-complete annihilation of cultural figures, revolutionary militants, and clergy of Van. Through the destruction of churches, monasteries, schools, and manuscript repositories, the Ottoman authorities sought not only to physically exterminate Armenians, but also to eradicate their cultural presence in Vaspurakan. The killings of Ishkhan and Vramyan had profound consequences, galvanizing the local population and precipitating the April 1915 heroic self-defense of Van. Their martyrdom became a unifying force that transformed uncertainty into collective determination. The study concludes that the deliberate elimination of the intellectual, religious, and military leadership of Van constituted an integral component of the broader genocidal strategy of the Ottoman state.

Place of publishing:

Ս. Էջմիածին

Publisher:

Մայր Աթոռոյ Սրբոյ Էջմիածնի

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:426008

Language:

Location of original object:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան

Subject and keywords:

Պատմութիւն Վան Վանի նահանգ մտավորականություն հոգեւորոականություն եղեռն

Object collections:

Digital Library > Articles

Last modified:

Jan 13, 2026

In our library since:

Jan 13, 2026

Number of object content hits:

All available object's versions:

https://arar.sci.am/publication/458830

Show description in RDF format:

RDF

Show description in OAI-PMH format:

OAI-PMH

Էջմիածին։ Պաշտօնական ամսագիր Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսութեան Մայր Աթոռոյ Սրբոյ Էջմիածնի

Edition name	Date
Յարութիւնեան, Աւետիս, Վանի նահանգի ռազմա-կուսակցական գործիչների, մտաւորականութեան եւ հոգեւորականութեան ոչնչացման հարցը 1914—1915 թթ․	Jan 13, 2026

Objects

Similar

Վանի նահանգի ռազմա-կուսակցական գործիչների, մտաւորականութեան եւ հոգեւորականութեան ոչնչացման հարցը 1914—1915 թթ․

Յարութիւնեան, Աւետիս Խմբ.՝ Առաքել Առաքելյան (1944-1948) Լևոն Կիսիբեկյան (1948-1950) Աշոտ Աբրահամյան (1950-1955) Առաքել Առաքելյան (1955-1956) Արթուն Հատիտյան (1956-1982) Պարգեւ Շահբազյան (1983-1984) Երվանդ Մելքոնյան (1985-1993) Տ. Ասողիկ եպս. Արիստակեսյան (1994-1996) Տ. Բագրատ աբղ. Գալստյան (1996-1998) Մարիամ Վարդանյան (պաշտոնակատար) (1998-1999) Տ. Արշակ աբղ. Խաչատրյան (պաշտոնակատար) (1999) Անդրանիկ Զեյթունյան (2000-2001) Վարդան Դևրիկյան (2002-2009) Արշակ Մադոյեան (2009-2015) Արսէն Բոբոխեան (2015-2017) Տ. Անդրէաս աբղ. Եզեկեան (պաշտոնակատար) (2017-2018) Գէորգ Մադոյեան (2018-)

Հոդված

Իրադրութիւնը Վանի նահանգում 1915 թ. ապրիլի սկզբին. Ականցի (Արճէշ), Արծկեի (Ալջավազ) եւ Բերկրիի կոտորածները

Հոդված

Հեթում Ա. թագաւորի ուղեւորութիւնը Կարակորում

Չոբանեան, Պաւել Հայր Ղեւոնդ Ալիշան (1848-1851) Հայր Օքսենտիոս Գուրգէնեան (1852-1853) Հայր Գրիգոր Ճելալեան (1854-1856, 1858-1861, 1863-1866) Հայր Անտոն Սիոնեան (1861-1862) Հայր Աթանագինէս Գաբթանեան (1867-1870) Հայր Յակոբոս Իսավերտենց (1871-1872) Հայր Կոմիտաս Իսկէնտէրեան (1873-1875) Հայր Արսէն Սուքրեան (1875-1876) Հայր Արիստակէս Քասքանտիլեան (1879-1882) Հայր Աթանաս Տիրոյեան (1883-1888, 1906-Օգոստոս) Հայր Յովհաննէս Թորոսեան (1889, 1896-1898) Հայր Թովմաս Էֆտեան (1890-1892) Հայր Եսայի Տայեցի (1893-1896) Հայր Ստեփանոս Սարեան (1898-1899) Հայր Սիմոն Երեմեան (1899-1905) Հայր Դաւիթ Նազարէթեան (1905) Հայր Աթանաս Տիրոյեան (1906) Հայր Կարապետ Տէր-Սահակեան (1906-1907) Հայր Ներսէս Տիրացուեան (1908-1909) Հայր Մկրտիչ Պոտուրեան (1908) Հայր Վարդան Հացունի (1909) Հայր Ներսէս Անդրիկեան (1910-1912) Հայր Յովհան Աւգերեան (1912-1915) Հայր Ներսէս Տիրացուեան (1916-1919) Հայր Ղեւոնդ Տայեան (1918, 1921-1927) Հայր Գաբրիէլ Նահապետեան (1919-1920) Հայր Քերոբէ Չրաքեան (1920-1921) Հայր Կիւրեղ Քիպարեան (1927-1929) Հայր Վահան Յովհաննէսեան (1929-1930) Հայր Եղիա Փէչիկեան (1930-1939, 1952-1953) Հայր Եսայի Գռուզեան (1939-1942) Հայր Մեսրոպ Ճանաշեան (1942-1952, 1954-1956, 1971-1973) Հայր Ներսէս Տէր-Ներսէսեան (1957-1964, 1974-1979) Հայր Եփրեմ Տէր-Ղազարեան (1965-1967) Հայր Գաբրիէլ Սահակեան (1968-1970) Հայր Լեւոն Զէքիեան (1980-1984) Հայր Սահակ Ճեմճեմեան (1985-1992) Հայր Տաճատ Եարտըմեան (1993-1995) Հայր Յարութիւն Պզտիկեան (1996-1999) Հայր Սերոբ Չամուրլեան (2017-)

Հոդված

Նկատողութիւն մի Ս. Մարկոսի աւետարանին ԺԶ գլխոյն

Հայր Ղեւոնդ Ալիշան (1848-1851) Հայր Օքսենտիոս Գուրգէնեան (1852-1853) Հայր Գրիգոր Ճելալեան (1854-1856, 1858-1861, 1863-1866) Հայր Անտոն Սիոնեան (1861-1862) Հայր Աթանագինէս Գաբթանեան (1867-1870) Հայր Յակոբոս Իսավերտենց (1871-1872) Հայր Կոմիտաս Իսկէնտէրեան (1873-1875) Հայր Արսէն Սուքրեան (1875-1876) Հայր Արիստակէս Քասքանտիլեան (1879-1882) Հայր Աթանաս Տիրոյեան (1883-1888, 1906-Օգոստոս) Հայր Յովհաննէս Թորոսեան (1889, 1896-1898) Հայր Թովմաս Էֆտեան (1890-1892) Հայր Եսայի Տայեցի (1893-1896) Հայր Ստեփանոս Սարեան (1898-1899) Հայր Սիմոն Երեմեան (1899-1905) Հայր Դաւիթ Նազարէթեան (1905) Հայր Աթանաս Տիրոյեան (1906) Հայր Կարապետ Տէր-Սահակեան (1906-1907) Հայր Ներսէս Տիրացուեան (1908-1909) Հայր Մկրտիչ Պոտուրեան (1908) Հայր Վարդան Հացունի (1909) Հայր Ներսէս Անդրիկեան (1910-1912) Հայր Յովհան Աւգերեան (1912-1915) Հայր Ներսէս Տիրացուեան (1916-1919) Հայր Ղեւոնդ Տայեան (1918, 1921-1927) Հայր Գաբրիէլ Նահապետեան (1919-1920) Հայր Քերոբէ Չրաքեան (1920-1921) Հայր Կիւրեղ Քիպարեան (1927-1929) Հայր Վահան Յովհաննէսեան (1929-1930) Հայր Եղիա Փէչիկեան (1930-1939, 1952-1953) Հայր Եսայի Գռուզեան (1939-1942) Հայր Մեսրոպ Ճանաշեան (1942-1952, 1954-1956, 1971-1973) Հայր Ներսէս Տէր-Ներսէսեան (1957-1964, 1974-1979) Հայր Եփրեմ Տէր-Ղազարեան (1965-1967) Հայր Գաբրիէլ Սահակեան (1968-1970) Հայր Լեւոն Զէքիեան (1980-1984) Հայր Սահակ Ճեմճեմեան (1985-1992) Հայր Տաճատ Եարտըմեան (1993-1995) Հայր Յարութիւն Պզտիկեան (1996-1999) Հայր Սերոբ Չամուրլեան (2017-)

Հոդված

Վանի թագաւորութիւնը

Թարգմ․՝ Յ․ Քիւրտեան

Հոդված

Վանի թագաւորութիւնը

Թարգմ․՝ Յ․ Քիւրտեան

Հոդված

Վանի թագաւորութիւնը

Քիւրտեան, Յ. Թարգմ․՝ Յ․ Քիւրտեան

Հոդված

Հայ որբատած հաստատութիւնների գործունէութեան կազմակերպումն Արեւելեան Հայաստանում եւ Անդրկովկասում 1914—1917 թթ.

Յարութիւնեան, Աւետիս Բալեան, Արշակ Խմբ.՝ Առաքել Առաքելյան (1944-1948) Լևոն Կիսիբեկյան (1948-1950) Աշոտ Աբրահամյան (1950-1955) Առաքել Առաքելյան (1955-1956) Արթուն Հատիտյան (1956-1982) Պարգեւ Շահբազյան (1983-1984) Երվանդ Մելքոնյան (1985-1993) Տ. Ասողիկ եպս. Արիստակեսյան (1994-1996) Տ. Բագրատ աբղ. Գալստյան (1996-1998) Մարիամ Վարդանյան (պաշտոնակատար) (1998-1999) Տ. Արշակ աբղ. Խաչատրյան (պաշտոնակատար) (1999) Անդրանիկ Զեյթունյան (2000-2001) Արշակ Մադոյեան (2009-2015) Արսէն Բոբոխեան (2015-2017) Տ. Անդրէաս աբղ. Եզեկեան (պաշտոնակատար) (2017-2018) Գէորգ Մադոյեան (2018-)

Հոդված

Object

Title: Վանի նահանգի ռազմա-կուսակցական գործիչների, մտաւորականութեան եւ հոգեւորականութեան ոչնչացման հարցը 1914—1915 թթ․

Creator:

Type:

Publication Details:

Journal or Publication Title:

Date of publication:

Volume:

Number:

ISSN:

Additional Information:

Other title:

Contributor(s):

Coverage:

Abstract:

Place of publishing:

Publisher:

Format:

Identifier:

Language:

Location of original object:

Subject and keywords:

Object collections:

Last modified:

In our library since:

Number of object content hits:

All available object's versions:

Show description in RDF format:

Show description in OAI-PMH format:

Objects

Similar

Contact details

Address

Phone

E-Mail

Visit us!