Բուլանըք գաւառի Կոփ գիւղի բնակիչների խնդրագրերը՝ ուղղուած Մկրտիչ Ա. Խրիմեան կաթողիկոսին (1892—1907 թթ.)

Սահակեան, Վերա

Download

Title: Բուլանըք գաւառի Կոփ գիւղի բնակիչների խնդրագրերը՝ ուղղուած Մկրտիչ Ա. Խրիմեան կաթողիկոսին (1892—1907 թթ.)

Number:

ISSN:

1829-4243 ; e- 2953-7843

Additional Information:

Саакян Вера, Sahakyan Vera

Other title:

Прошения жителей деревни Коп гавара Буланык обращенные к Католикосу Хримян Айрик (1892—1907 թթ.) ; Petitions of the Armenian population of the village of Kop, Bulanik district, to Catholicos Mkrtich I Khrimian (1892—1907)

Contributor(s):

Խմբ.՝ Առաքել Առաքելյան (1944-1948) ; Լևոն Կիսիբեկյան (1948-1950) ; Աշոտ Աբրահամյան (1950-1955) ; Առաքել Առաքելյան (1955-1956) ; Արթուն Հատիտյան (1956-1982) ; Պարգեւ Շահբազյան (1983-1984) ; Երվանդ Մելքոնյան (1985-1993) ; Տ. Ասողիկ եպս. Արիստակեսյան (1994-1996) ; Տ. Բագրատ աբղ. Գալստյան (1996-1998) ; Մարիամ Վարդանյան (պաշտոնակատար) (1998-1999) ; Տ. Արշակ աբղ. Խաչատրյան (պաշտոնակատար) (1999) ; Անդրանիկ Զեյթունյան (2000-2001) ; Վարդան Դևրիկյան (2002-2009) ; Արշակ Մադոյեան (2009-2015) ; Արսէն Բոբոխեան (2015-2017) ; Տ. Անդրէաս աբղ. Եզեկեան (պաշտոնակատար) (2017-2018) ; Գէորգ Մադոյեան (2018-)

Coverage:

76-94

Abstract:

Настоящее исследование основано на сопоставлении многослойных источников: рукописных прошений из архива Католикоса всех армян Мкртича А. Хримяна (1892—1907), хранящегося в Матенадаране; документов Национального архива Армении; материалов, опубликованных в приложении тбилисской газеты «Хамбавaбер»; а также армяноязычных, русскоязычных и османоязычных печатных первоисточников, сведений из справочников и научных публикаций. Обширный архив Хримяна Айрика, включающий около 8000 единиц рукописных материалов, предоставляет исключительную возможность реконструировать социально-демографическую картину армянского населения гавара Буланык, в частности — деревни Коп (Буланык). Изучение прошений показывает, что только из деревни Коп к Хримяну Айрику обратилось 46 семей, представленных в общей сложности 48 заявителями, среди которых двое являются супругами. Дополнительные сведения об одной семье содержатся в деревенском свидетельстве, выданном по случаю принятия христианства. Лишь по 11 из этих 46 семей известна численность их членов — всего 96 человек, что в среднем составляет 8,7 душ на семью. Исходя из средних показателей, можно заключить, что из Копа к Католикосу обратилось не менее 401 человека с просьбами о материальной помощи, обеспечении сред- ствами к существованию, содействии в переселении, урегулировании судебных споров, освобождении родственников из тюрем и других ходатайствах. Согласно данным, помещённым в приложении газеты «Хамбавaбер», установлены имена и фамилии 48 детей из Копа, спасшихся от геноцида и разме- щённых в различных приютах. Самому младшему из них было 3 года, старше- му — 15 лет. Документы Национального архива Армении позволили восстановить име- на и фамилии как минимум 44 уроженцев деревни Коп, переживших Геноцид, из которых 39 были мужчинами. Эти же источники упоминают трёх несовер- шеннолетних сирот и двух добровольцев. Таким образом, сопоставление различных типов источников позволило восстановить имена старших представителей как минимум 90 армянских се- мей деревни Коп, а также сведения о 48 сиротах. Полученная многоплановая картина даёт возможность реконструировать демографическую структуру и со- циальную жизнь деревни, а также зафиксировать «голоса» тех людей, которые стали жертвами Геноцида 1915 года. В заключение следует подчеркнуть, что составленный нами список не является данными нового переписи населения. В статье представлены лишь имена тех лиц, которые упоминаются в письменных источниках и родились в деревне Коп до начала Геноцида армян 1915 года.
This study is based on a comparison of multiple sources: handwritten petitions from the archive of Catholicos of All Armenians Mkrtich Khrimian (1892–1907), stored in the Matenadaran; documents from the National Archives of Armenia; materials published in the appendix to the Tbilisi-based newspaper “Hambavaber”, as well as Armenian, Russian, and Ottoman-Turkish primary sources, information from reference books, and scientific publications. The extensive archive of Khrimian Hayrik, comprising about 8,000 items of manuscript material, provides an exceptional opportunity to reconstruct the socio-demographic picture of the Armenian population of the Bulanik district, in particular the village of Kop (Kop/Bulanık). A study of the petitions shows that 46 families from the village of Kop alone appealed to Khrimian Hayrik, represented by a total of 48 applicants, two of whom were spouses. Additional information about one family is contained in a village certificate issued on the occasion of their conversion to Christianity. Only 11 of these 46 families are known to have a total of 96 members, which averages out to 8.7 people per family. Based on the average figures, it can be concluded that at least 401 people from Kop appealed to the Catholicos with requests for material assistance, provision of means of subsistence, help in resettlement, mediation in legal disputes, release of relatives from prison, and other petitions. According to data published in the appendix to the newspaper “Hambavaber”, the names and surnames of 48 children from Kop who survived the genocide and were placed in various shelters have been established. The youngest of them was 3 years old, the oldest was 15. Documents from the National Archives of Armenia have made it possible to restore the names and surnames of at least 44 natives of the village of Kop who survived the Genocide, 39 of whom were men. The same sources mention three underage orphans and two volunteers. Thus, comparing various types of sources made it possible to reconstruct the names of the senior members of at least 90 Armenian families in the village of Kop, as well as information about 48 orphans. The multifaceted picture obtained makes it possible to present the pre-genocide demographic structure and social life of the village, as well as to record the “voices” of those people who later became victims of the 1915 Genocide. In conclusion, it should be emphasized that the list we have compiled is not based on data from a new census. The article presents only the names of those individuals who are mentioned in written sources and were born in the village of Kop prior to the Armenian Genocide of 1915.

Place of publishing:

Ս. Էջմիածին

Publisher:

Մայր Աթոռոյ Սրբոյ Էջմիածնի

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:426009

Language:

Location of original object:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան

Subject and keywords:

Պատմութիւն համիդյան կոտորածներ հայ գաղթականություն աղերսագիր խնդրագիր ձեռագիր նամակներ

Object collections:

Digital Library > Articles

Last modified:

Jan 13, 2026

In our library since:

Jan 13, 2026

Number of object content hits:

All available object's versions:

https://arar.sci.am/publication/458826

Show description in RDF format:

RDF

Show description in OAI-PMH format:

OAI-PMH

Էջմիածին։ Պաշտօնական ամսագիր Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսութեան Մայր Աթոռոյ Սրբոյ Էջմիածնի

Edition name	Date
Սահակեան, Վերա, Բուլանըք գաւառի Կոփ գիւղի բնակիչների խնդրագրերը՝ ուղղուած Մկրտիչ Ա. Խրիմեան կաթողիկոսին (1892—1907 թթ.)	Jan 13, 2026

Objects

Similar

Հեթում Ա. թագաւորի ուղեւորութիւնը Կարակորում

Չոբանեան, Պաւել Հայր Ղեւոնդ Ալիշան (1848-1851) Հայր Օքսենտիոս Գուրգէնեան (1852-1853) Հայր Գրիգոր Ճելալեան (1854-1856, 1858-1861, 1863-1866) Հայր Անտոն Սիոնեան (1861-1862) Հայր Աթանագինէս Գաբթանեան (1867-1870) Հայր Յակոբոս Իսավերտենց (1871-1872) Հայր Կոմիտաս Իսկէնտէրեան (1873-1875) Հայր Արսէն Սուքրեան (1875-1876) Հայր Արիստակէս Քասքանտիլեան (1879-1882) Հայր Աթանաս Տիրոյեան (1883-1888, 1906-Օգոստոս) Հայր Յովհաննէս Թորոսեան (1889, 1896-1898) Հայր Թովմաս Էֆտեան (1890-1892) Հայր Եսայի Տայեցի (1893-1896) Հայր Ստեփանոս Սարեան (1898-1899) Հայր Սիմոն Երեմեան (1899-1905) Հայր Դաւիթ Նազարէթեան (1905) Հայր Աթանաս Տիրոյեան (1906) Հայր Կարապետ Տէր-Սահակեան (1906-1907) Հայր Ներսէս Տիրացուեան (1908-1909) Հայր Մկրտիչ Պոտուրեան (1908) Հայր Վարդան Հացունի (1909) Հայր Ներսէս Անդրիկեան (1910-1912) Հայր Յովհան Աւգերեան (1912-1915) Հայր Ներսէս Տիրացուեան (1916-1919) Հայր Ղեւոնդ Տայեան (1918, 1921-1927) Հայր Գաբրիէլ Նահապետեան (1919-1920) Հայր Քերոբէ Չրաքեան (1920-1921) Հայր Կիւրեղ Քիպարեան (1927-1929) Հայր Վահան Յովհաննէսեան (1929-1930) Հայր Եղիա Փէչիկեան (1930-1939, 1952-1953) Հայր Եսայի Գռուզեան (1939-1942) Հայր Մեսրոպ Ճանաշեան (1942-1952, 1954-1956, 1971-1973) Հայր Ներսէս Տէր-Ներսէսեան (1957-1964, 1974-1979) Հայր Եփրեմ Տէր-Ղազարեան (1965-1967) Հայր Գաբրիէլ Սահակեան (1968-1970) Հայր Լեւոն Զէքիեան (1980-1984) Հայր Սահակ Ճեմճեմեան (1985-1992) Հայր Տաճատ Եարտըմեան (1993-1995) Հայր Յարութիւն Պզտիկեան (1996-1999) Հայր Սերոբ Չամուրլեան (2017-)

Հոդված

Նկատողութիւն մի Ս. Մարկոսի աւետարանին ԺԶ գլխոյն

Հայր Ղեւոնդ Ալիշան (1848-1851) Հայր Օքսենտիոս Գուրգէնեան (1852-1853) Հայր Գրիգոր Ճելալեան (1854-1856, 1858-1861, 1863-1866) Հայր Անտոն Սիոնեան (1861-1862) Հայր Աթանագինէս Գաբթանեան (1867-1870) Հայր Յակոբոս Իսավերտենց (1871-1872) Հայր Կոմիտաս Իսկէնտէրեան (1873-1875) Հայր Արսէն Սուքրեան (1875-1876) Հայր Արիստակէս Քասքանտիլեան (1879-1882) Հայր Աթանաս Տիրոյեան (1883-1888, 1906-Օգոստոս) Հայր Յովհաննէս Թորոսեան (1889, 1896-1898) Հայր Թովմաս Էֆտեան (1890-1892) Հայր Եսայի Տայեցի (1893-1896) Հայր Ստեփանոս Սարեան (1898-1899) Հայր Սիմոն Երեմեան (1899-1905) Հայր Դաւիթ Նազարէթեան (1905) Հայր Աթանաս Տիրոյեան (1906) Հայր Կարապետ Տէր-Սահակեան (1906-1907) Հայր Ներսէս Տիրացուեան (1908-1909) Հայր Մկրտիչ Պոտուրեան (1908) Հայր Վարդան Հացունի (1909) Հայր Ներսէս Անդրիկեան (1910-1912) Հայր Յովհան Աւգերեան (1912-1915) Հայր Ներսէս Տիրացուեան (1916-1919) Հայր Ղեւոնդ Տայեան (1918, 1921-1927) Հայր Գաբրիէլ Նահապետեան (1919-1920) Հայր Քերոբէ Չրաքեան (1920-1921) Հայր Կիւրեղ Քիպարեան (1927-1929) Հայր Վահան Յովհաննէսեան (1929-1930) Հայր Եղիա Փէչիկեան (1930-1939, 1952-1953) Հայր Եսայի Գռուզեան (1939-1942) Հայր Մեսրոպ Ճանաշեան (1942-1952, 1954-1956, 1971-1973) Հայր Ներսէս Տէր-Ներսէսեան (1957-1964, 1974-1979) Հայր Եփրեմ Տէր-Ղազարեան (1965-1967) Հայր Գաբրիէլ Սահակեան (1968-1970) Հայր Լեւոն Զէքիեան (1980-1984) Հայր Սահակ Ճեմճեմեան (1985-1992) Հայր Տաճատ Եարտըմեան (1993-1995) Հայր Յարութիւն Պզտիկեան (1996-1999) Հայր Սերոբ Չամուրլեան (2017-)

Հոդված

Ժամանակագրութիւն Մշոյ Բուլանըք գաւառի Աբրի գիւղի՝ ըստ օսմանեան տեղեկագրերի եւ հայկական աղբիւրների

Սահակեան, Վերա Քասունի, Երուանդ հ., 1937- [հիմնադիր խմբագիր՝ 1970-1984] Կռանեան, Անդրանիկ ծ. վրդ., 1929-2017 [1991-2017] Տագէսեան, Անդրանիկ, 1960- [2018-]

Հոդված

Սլաւ ժողովրդոց վերականգնումը և Ծապոյի երգը

Հոդված

Չորք-Մարզուանի ուխտավայրերի անուան եւ գտնուելու վայրերի շուրջ

Վերա Սահակեան Խմբ.՝ Առաքել Առաքելյան (1944-1948) Լևոն Կիսիբեկյան (1948-1950) Աշոտ Աբրահամյան (1950-1955) Առաքել Առաքելյան (1955-1956) Արթուն Հատիտյան (1956-1982) Պարգեւ Շահբազյան (1983-1984) Երվանդ Մելքոնյան (1985-1993) Տ. Ասողիկ եպս. Արիստակեսյան (1994-1996) Տ. Բագրատ աբղ. Գալստյան (1996-1998) Մարիամ Վարդանյան (պաշտոնակատար) (1998-1999) Տ. Արշակ աբղ. Խաչատրյան (պաշտոնակատար) (1999) Անդրանիկ Զեյթունյան (2000-2001) Արշակ Մադոյեան (2009-2015) Արսէն Բոբոխեան (2015-2017) Տ. Անդրէաս աբղ. Եզեկեան (պաշտոնակատար) (2017-2018) Գէորգ Մադոյեան (2018-)

Հոդված

Մկրտիչ Ա․ Խրիմեան Կաթողիկոսի արխիւը որպէս հայկական տեղանունների ուսումնասիրման սկզբնաղբիւր

Հոդված

Մշոյ Բուլանըք գաւառի հայաբնակ գիւղերն ըստ Մկրտիչ Ա. Խրիմեան կաթողիկոսին ուղղուած նամակների

Սահակեան, Վերա Խմբ․՝ Մուրադեան Յակոբ

Գիրք

Վաղ միջնադարեան Հայաստանի հոգեւոր մշակոյթը (հեթանոսութիւնից դէպի քրիստոնէութիւն)

Վարդումեան, Գոհար Հայր Ղեւոնդ Ալիշան (1848-1851) Հայր Օքսենտիոս Գուրգէնեան (1852-1853) Հայր Գրիգոր Ճելալեան (1854-1856, 1858-1861, 1863-1866) Հայր Անտոն Սիոնեան (1861-1862) Հայր Աթանագինէս Գաբթանեան (1867-1870) Հայր Յակոբոս Իսավերտենց (1871-1872) Հայր Կոմիտաս Իսկէնտէրեան (1873-1875) Հայր Արսէն Սուքրեան (1875-1876) Հայր Արիստակէս Քասքանտիլեան (1879-1882) Հայր Աթանաս Տիրոյեան (1883-1888, 1906-Օգոստոս) Հայր Յովհաննէս Թորոսեան (1889, 1896-1898) Հայր Թովմաս Էֆտեան (1890-1892) Հայր Եսայի Տայեցի (1893-1896) Հայր Ստեփանոս Սարեան (1898-1899) Հայր Սիմոն Երեմեան (1899-1905) Հայր Դաւիթ Նազարէթեան (1905) Հայր Աթանաս Տիրոյեան (1906) Հայր Կարապետ Տէր-Սահակեան (1906-1907) Հայր Ներսէս Տիրացուեան (1908-1909) Հայր Մկրտիչ Պոտուրեան (1908) Հայր Վարդան Հացունի (1909) Հայր Ներսէս Անդրիկեան (1910-1912) Հայր Յովհան Աւգերեան (1912-1915) Հայր Ներսէս Տիրացուեան (1916-1919) Հայր Ղեւոնդ Տայեան (1918, 1921-1927) Հայր Գաբրիէլ Նահապետեան (1919-1920) Հայր Քերոբէ Չրաքեան (1920-1921) Հայր Կիւրեղ Քիպարեան (1927-1929) Հայր Վահան Յովհաննէսեան (1929-1930) Հայր Եղիա Փէչիկեան (1930-1939, 1952-1953) Հայր Եսայի Գռուզեան (1939-1942) Հայր Մեսրոպ Ճանաշեան (1942-1952, 1954-1956, 1971-1973) Հայր Ներսէս Տէր-Ներսէսեան (1957-1964, 1974-1979) Հայր Եփրեմ Տէր-Ղազարեան (1965-1967) Հայր Գաբրիէլ Սահակեան (1968-1970) Հայր Լեւոն Զէքիեան (1980-1984) Հայր Սահակ Ճեմճեմեան (1985-1992) Հայր Տաճատ Եարտըմեան (1993-1995) Հայր Յարութիւն Պզտիկեան (1996-1999) Հայր Սերոբ Չամուրլեան (2017-)

Հոդված

Object

Title: Բուլանըք գաւառի Կոփ գիւղի բնակիչների խնդրագրերը՝ ուղղուած Մկրտիչ Ա. Խրիմեան կաթողիկոսին (1892—1907 թթ.)

Creator:

Type:

Publication Details:

Journal or Publication Title:

Date of publication:

Volume:

Number:

ISSN:

Additional Information:

Other title:

Contributor(s):

Coverage:

Abstract:

Place of publishing:

Publisher:

Format:

Identifier:

Language:

Location of original object:

Subject and keywords:

Object collections:

Last modified:

In our library since:

Number of object content hits:

All available object's versions:

Show description in RDF format:

Show description in OAI-PMH format:

Objects

Similar

Contact details

Address

Phone

E-Mail

Visit us!