Publication Details:

«Պատմություն և քաղաքականություն» գիտական հանդեսը հիմնադրվել է «Զորավար Սեպուհ» պատմաքաղաքական վերլուծական կենտրոնի /գրանցման համար 211.171.1003990, հիմնադրման տարի 2018, գրանցման ամսաթիվ 2018-02-02/ գիտական խորհրդի որոշմամբ: Նրա գլխավոր նպատակը պատմաքաղաքական անցյալ և ներկա իրադարձությունների մատուցումն է նոր հայեցակարգերով և այն արհեստական պատմագիտական, տնտեսագիտական և քաղաքագիտական հայեցակետերի մերժումը, որն անհրաժեշտ է մեր ժողովրդի, մեր պետական և ոչ պետական քաղաքական և տնտեսագիտական մտքի կուռ և ամբողջական դարձնելու տեսանկյունից։ Հանդեսն ունի երեք ուղղվածություն՝ պատմա-մշակութային, քաղաքագիտական և տնտեսագիտական։ Հանդեսի խմբագրական խորհրդում ընդգրկված են հայրենի և արտերկրյա հայտնի գիտնական - հայագետներ, պատմաբաններ, քաղաքագետներեր և տնտեսագետներ։ Հանդեսը լույս է տեսնում տարեկան վեց անգամ, երկու ամիսը մեկ, յուրաքանչյուր երրորդ ամսում։ Հանդեսի գլխավոր խմբագիրն է պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ԵՊՀ հայոց պատմության ամբիոնի պրոֆեսոր, «Զորավար Սեպուհ» պատմաքաղաքական վերլուծական կենտրոնի նախագահ Աշոտ Ներսիսյանը։

Journal or Publication Title:

Պատմություն և քաղաքականություն=История и политика= History And Politics

Date of publication:

2024

Number:

2 (27)

ISSN:

2579-2644

Official URL:

click here to follow the link

Additional Information:

Alkhazov Eduard, Ալխազով Էդուարդ

Other title:

Genealogical tree of the Balioz family (19th -early 20th centuries) ; Բելիոզների ընտանիքի ծագումնաբանական ծառը (19դ․- 20-րդ դարասկիզբ)

Corporate Creators:

«Զորավար Սեպուհ» պատմաքաղաքական վերլուծական կենտրոն

Contributor(s):

Գլխ․ խմբ․՝ Աշոտ Ներսիսյան

Coverage:

24-45

Abstract:

Bessarabia, which was part of the Russian Empire, the following Armenian families enjoyed well-deserved fame: Manukbey Mirzayan, Delyanovs, Zakharyanovs, Okhanovs, Lebedevs, Anush and Yanushevich, whose activities are the subject of research by historians. In Bessarabia, the Armenian diocesan G. Zakharyan, N. Ashtaraketsi and N. Khudaverdyan were active. The activities of representatives of the Armenian merchant families of Moldova, who made a significant contribution to the development of the economy, culture and public life, remain in the shadow of history. This gap allows us to shed light on the genealogical tree of the Balioz family. The founder of the family is the merchant Arakel Balioz, who was part of the entourage of the famous Armenian dignitary Manuk-bey Mirzayan, and this played a significant role in strengthening the Bessarabian community with people from the Armenians of Wallachia, the Ottoman Empire and other countries. His son Karapet Arakelovich became the attorney of Manuk-bey's eldest son Ivan (Murad), which allowed the family to expand its land holdings, which amounted to more than 50 thousand dessiatines in the 40s of the XIX century. Balioz's business acumen led to membership in the merchant guild and the acquisition of land in the Orekhov district. The estate in the village of Ivancha in the Orhei district became the center of residence of the family. The Balyoz estate was valued at 509,42.50 rubles in 1892. The sons of Karapet Balyoz received their education at the University of St. Petersburg, continuing the family business of grain production and livestock trade. All 11 children of Karapet Balyoz and their descendants were engaged in welfare activities, participating in the community and church life of local Armenians. They were justices of the peace, and were involved in public and charitable activities. His son-in-law Boris Bagdasarov and grandson Ivan Bagdasarov were elected to the Chisinau City Duma at the beginning of the 20th century. Some of the descendants moved to Romania in the 1930s and 1940s.
Ռուսական կայսրության կազմում գտնվող Բեսարաբիայում արժանի համբավ են վայելել հետևյալ հայ ընտանիքները՝ Մանուկ-բեյ Միրզայան, Դելյանովներ, Զախարյանովներ, Օխանովներ, Լեբեդևներ, Անուշ և Յանուշ- ևիչներ, որոնց գործունեությունը պատմաբանների ուսումնասիրության առարկա է։ Բեսարաբիայում ակտիվ էին հայոց թեմակալ Գ. Զախարյանը, Ն. Աշտարակեցին և Ն.Խուդավերդյանը։ Մոլդովայի հայ վաճառական ընտանիքների ներկայացուցիչների գործունեությունը, որոնք նշանակալի ավանդ են ներդրել տնտեսության, մշակույթի և հասարակական կյանքի զարգացման գործում, մնում է պատմության ստվերում։ Այս բացը մեզ թույլ է տալիս որոշ չափով փակել, լուսաբանելով Բալիոզների ընտանիքի ծագումնաբանական ծառը: Ընտանիքի հիմնադիրը վաճառական Առաքել Բալիոզն է, ով եղել է հայ նշանավոր մեծանուն Մանուկ-բեյ Միրզայանի շրջապատում, և դա նշանակալի դեր է խաղացել Վալախիայի, Օսմանյան կայսրության և Օսմանյան կայսրության հայերով բեսարաբական համայնքի ամրապնդման գործում։ Նրա որդին՝ Կարապետ Առաքելովիչը, դարձավ Մանուկ-բեյի ավագ որդու՝ Իվանի (Մուրադ) փաստաբանը, ինչը թույլ տվեց ընտանիքին ընդլայնել իր հողատարածքները, որոնք XIX դարի 40-ական թվականներին կազմում էին ավելի քան 50 հազար դեսիատին։ Բալիոզի բիզնեսի խելամտությունը հանգեցրեց վաճառականների գիլդիայի անդամակցությանը և Օ րեխովի շրջանում հողերի ձեռքբերմանը: Օրհեյ շրջանի Իվանչա գյուղում գտնվող կալվածքը դարձել է ընտանիքի բնակության կենտրոնը։ Բալյոզի կալվածքը 1892 թվականին գնահատվել է 509,42,50 ռուբլի։ Կարապետ Բալյոզի որդիներն իրենց կրթությունը ստացել են Պետերբուրգի համալսարանում՝ շարունակելով հացահատիկի արտադրության և անասնաբուծության ընտանեկան բիզնեսը։ Կարապետ Բալյոզի բոլոր 11 զավակները և նրանց սերունդները զբաղվում էին սոցիալական գործունեությամբ՝ մասնակցելով տեղի հայերի համայնքային և եկեղեցական կյանքին։ Նրանք խաղաղության դատավորներ էին, զբաղվում էին հասարակական և բարեգործական գործունեությամբ։ Նրա փեսան՝ Բորիս Բաղդասարովը և թոռը՝ Իվան Բաղդասարովը, ընտրվել են Քիշնևի քաղաքային դումայի պատգամավորներ 20-րդ դարի սկզբին։ Հետնորդների մի մասը Ռումինիա է տեղափոխվել 1930- 1940-ական թվականներին։

Place of publishing:

Երևան

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:427778

Digitization:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան