Միջնադարեան հայ քրէական իրաւունքին վերագրուող օրէնքների եւ կանոնների բառապաշարի պատմահամեմատական քննութիւն

Ղարսլեան, Աննա

Ներբեռնել

Վերնագիր: Միջնադարեան հայ քրէական իրաւունքին վերագրուող օրէնքների եւ կանոնների բառապաշարի պատմահամեմատական քննութիւն

Ամփոփում:

Цель статьи — представить историко-лингвистическую роль и значение профессионального словаря законов и правил, относящихся к уголовному праву, в Судебниках Мхитара Гоша и Смбата Спарапета — средневековых правоведов, внесших неоценимый вклад в армянскую правовую жизнь. Для достижения цели перед нами поставлены следующие задачи: выяснить основы создания средневековых и современных армянских уголовно-правовых норм, провести группировку профессионального словаря на основе уголовных понятий Судебников, изучить и представить формосемантические проявления и ход развития профессиональной лексики, дифференцировать жизнеспособные и нежизнеспособные пласты изучаемого словаря. Статья изложена с использованием историко-сравнительного, семантического, аналитического и описательного методов. Проведенное исследование позволяет заключить, что профессиональный словарь статей Судебников, регулирующих уголовные отношения граждан, называет 3 типа основных понятий: преступление, наказание, преступник, для определения и применения которых источниками, в частности, послужили армянское каноническое и обычное право. Уголовные языковые единицы Судебников, по сравнению со словарем современных армянских уголовно-правовых норм, являются разнослойными. Это — жизнеспособные (термины, перешедшие в современную армянскую правовую речь), нежизнеспособные (архаизмы и историзмы) и религиозные термины, используемые в церковных канонах, подвергшиеся определенным изменениям исполнительного характера. Результаты исследования с содержательной и лингвистической точки зрения раскрывают гибкость средневековой армянской правовой мысли и языка, а также стремление армянской интеллигенции иметь цивилизованное общество с верховенством закона.
The purpose of this article is to present the historical and linguistic role and significance of the professional vocabulary of laws and rules relating to criminal law in the Law Codes (Datastanagirk) of Mkhitar Gosh and Commander-in-chief Smbat, medieval jurists who made an invaluable contribution to Armenian legal life. For this purpose, we have set ourselves the following tasks: to clarify the foundations of medieval and modern Armenian criminal law norms, to group professional vocabulary based on criminal concepts in the Law Codes, to study and present the formal-semantic manifestations and development of professional vocabulary, and to differentiate between viable and non-viable layers of the vocabulary under study. The article is presented using historical-comparative, semantic, analytical, and descriptive methods. The study conducted allows us to conclude that the professional vocabulary of the Law Codes articles regulating criminal relations between citizens refers to three types of basic concepts: crime, punishment, and criminal, for the definition and application of which Armenian canon and customary law served as sources. The criminal language units of the Law Codes, compared to the vocabulary of modern Armenian criminal law norms, are multi-layered. These include viable terms (terms that have passed into modern Armenian legal discourse), non-viable terms (archaisms and historicisms), and religious terms used in church canons that have undergone certain changes of an executive nature. From a content and linguistic point of view, the results of the study reveal the flexibility of medieval Armenian legal thought and language, as well as aspirations of Armenian intellectuals to have a civilized society based on the supremacy of law.

Հրատարակության վայրը:

Ս. Էջմիածին

Հրատարակիչ:

Մայր Աթոռոյ Սրբոյ Էջմիածնի

Ձևաչափ:

pdf

Նույնացուցիչ:

oai:arar.sci.am:429337

Լեզու:

Բնօրինակի գտնվելու վայրը:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան

Խորագիր և բանալի բառեր:

Պատմաբանասիրութիւն Քրեական իրավունք սովորութային իրավունք եկեղեցական կանոններ մասնագիտական բառապաշար դատաստանագիրք ապաշխարություն հանցանք պատիժ

Օբյեկտի հավաքածուներ:

Digital Library > Հոդվածներ

Վերջին անգամ ձևափոխված:

Apr 16, 2026

Մեր գրադարանում է սկսած:

Apr 16, 2026

Օբյեկտի բովանդակության հարվածների քանակ:

Օբյեկտի բոլոր հասանելի տարբերակները:

https://arar.sci.am/publication/462525

Ցույց տուր նկարագրությունը RDF ձևաչափով:

RDF

Ցույց տուր նկարագրությունը OAI-PMH ձևաչափով։

OAI-PMH

Էջմիածին։ Պաշտօնական ամսագիր Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսութեան Մայր Աթոռոյ Սրբոյ Էջմիածնի

Հրատարակության անուն	Ամսաթիվ
Ղարսլեան, Աննա, Միջնադարեան հայ քրէական իրաւունքին վերագրուող օրէնքների եւ կանոնների բառապաշարի պատմահամեմատական քննութիւն	Apr 16, 2026

Օբյեկտի տեսակ՝

Նման

«Յաճախապատում ճառք»-ի ժամանակը, հեղինակը, ստեղծման հանգամանքները, թարգմանիչ-խմբագիրը

Սահակեան, Արծրունի Խմբ.՝ Առաքել Առաքելյան (1944-1948) Լևոն Կիսիբեկյան (1948-1950) Աշոտ Աբրահամյան (1950-1955) Առաքել Առաքելյան (1955-1956) Արթուն Հատիտյան (1956-1982) Պարգեւ Շահբազյան (1983-1984) Երվանդ Մելքոնյան (1985-1993) Տ. Ասողիկ եպս. Արիստակեսյան (1994-1996) Տ. Բագրատ աբղ. Գալստյան (1996-1998) Մարիամ Վարդանյան (պաշտոնակատար) (1998-1999) Տ. Արշակ աբղ. Խաչատրյան (պաշտոնակատար) (1999) Անդրանիկ Զեյթունյան (2000-2001) Արշակ Մադոյեան (2009-2015) Արսէն Բոբոխեան (2015-2017) Տ. Անդրէաս աբղ. Եզեկեան (պաշտոնակատար) (2017-2018) Գէորգ Մադոյեան (2018-)

Հոդված

Ֆեոդոր Դոստոեւսկու ազդեցութեան որոշ դրսեւորումներ Յակոբ Օշականի վաղ շրջանի ստեղծագործութեան մէջ

Սարիբեկեան, Հրաչեայ Խմբ.՝ Առաքել Առաքելյան (1944-1948) Լևոն Կիսիբեկյան (1948-1950) Աշոտ Աբրահամյան (1950-1955) Առաքել Առաքելյան (1955-1956) Արթուն Հատիտյան (1956-1982) Պարգեւ Շահբազյան (1983-1984) Երվանդ Մելքոնյան (1985-1993) Տ. Ասողիկ եպս. Արիստակեսյան (1994-1996) Տ. Բագրատ աբղ. Գալստյան (1996-1998) Մարիամ Վարդանյան (պաշտոնակատար) (1998-1999) Տ. Արշակ աբղ. Խաչատրյան (պաշտոնակատար) (1999) Անդրանիկ Զեյթունյան (2000-2001) Արշակ Մադոյեան (2009-2015) Արսէն Բոբոխեան (2015-2017) Տ. Անդրէաս աբղ. Եզեկեան (պաշտոնակատար) (2017-2018) Գէորգ Մադոյեան (2018-)

Հոդված

Ազգային հարցերը՝ ըստ «Վերածնունդ» հանդէսի խմբագիր Արշակ Չօպանեանի

Բալայեան, Նաիրա Խմբ.՝ Առաքել Առաքելյան (1944-1948) Լևոն Կիսիբեկյան (1948-1950) Աշոտ Աբրահամյան (1950-1955) Առաքել Առաքելյան (1955-1956) Արթուն Հատիտյան (1956-1982) Պարգեւ Շահբազյան (1983-1984) Երվանդ Մելքոնյան (1985-1993) Տ. Ասողիկ եպս. Արիստակեսյան (1994-1996) Տ. Բագրատ աբղ. Գալստյան (1996-1998) Մարիամ Վարդանյան (պաշտոնակատար) (1998-1999) Տ. Արշակ աբղ. Խաչատրյան (պաշտոնակատար) (1999) Անդրանիկ Զեյթունյան (2000-2001) Արշակ Մադոյեան (2009-2015) Արսէն Բոբոխեան (2015-2017) Տ. Անդրէաս աբղ. Եզեկեան (պաշտոնակատար) (2017-2018) Գէորգ Մադոյեան (2018-)

Հոդված

«Յաճախապատում ճառք»-ի ժամանակը, հեղինակը, ստեղծման հանգամանքները, թարգմանիչ-խմբագիրը

Հոդված

Քրիստոնէական սիրոյ եւ կարեկցանքի միեւնոյն ուղերձներով. Աւետիք Իսահակեան—Ֆեոդոր Դոստոեւսկի

Սարգսեան, Մարինէ Խմբ.՝ Առաքել Առաքելյան (1944-1948) Լևոն Կիսիբեկյան (1948-1950) Աշոտ Աբրահամյան (1950-1955) Առաքել Առաքելյան (1955-1956) Արթուն Հատիտյան (1956-1982) Պարգեւ Շահբազյան (1983-1984) Երվանդ Մելքոնյան (1985-1993) Տ. Ասողիկ եպս. Արիստակեսյան (1994-1996) Տ. Բագրատ աբղ. Գալստյան (1996-1998) Մարիամ Վարդանյան (պաշտոնակատար) (1998-1999) Տ. Արշակ աբղ. Խաչատրյան (պաշտոնակատար) (1999) Անդրանիկ Զեյթունյան (2000-2001) Արշակ Մադոյեան (2009-2015) Արսէն Բոբոխեան (2015-2017) Տ. Անդրէաս աբղ. Եզեկեան (պաշտոնակատար) (2017-2018) Գէորգ Մադոյեան (2018-)

Հոդված

Պրօկուրօրեան բարենորոգումների փորձ Մայր Աթոռում եւ կաթողիկոս Ներսէս Ե. Աշտարակեցին

Օհանեան, Հրանտ Խմբ.՝ Առաքել Առաքելյան (1944-1948) Լևոն Կիսիբեկյան (1948-1950) Աշոտ Աբրահամյան (1950-1955) Առաքել Առաքելյան (1955-1956) Արթուն Հատիտյան (1956-1982) Պարգեւ Շահբազյան (1983-1984) Երվանդ Մելքոնյան (1985-1993) Տ. Ասողիկ եպս. Արիստակեսյան (1994-1996) Տ. Բագրատ աբղ. Գալստյան (1996-1998) Մարիամ Վարդանյան (պաշտոնակատար) (1998-1999) Տ. Արշակ աբղ. Խաչատրյան (պաշտոնակատար) (1999) Անդրանիկ Զեյթունյան (2000-2001) Արշակ Մադոյեան (2009-2015) Արսէն Բոբոխեան (2015-2017) Տ. Անդրէաս աբղ. Եզեկեան (պաշտոնակատար) (2017-2018) Գէորգ Մադոյեան (2018-)

Հոդված

Յովհաննէս Տրապիզոնցին եւ նրա Ուղեգրութիւնը սրբալոյս միւռոնի հրաշագործ զօրութեան մասին

Սարեան, Ասատուր Խմբ.՝ Առաքել Առաքելյան (1944-1948) Լևոն Կիսիբեկյան (1948-1950) Աշոտ Աբրահամյան (1950-1955) Առաքել Առաքելյան (1955-1956) Արթուն Հատիտյան (1956-1982) Պարգեւ Շահբազյան (1983-1984) Երվանդ Մելքոնյան (1985-1993) Տ. Ասողիկ եպս. Արիստակեսյան (1994-1996) Տ. Բագրատ աբղ. Գալստյան (1996-1998) Մարիամ Վարդանյան (պաշտոնակատար) (1998-1999) Տ. Արշակ աբղ. Խաչատրյան (պաշտոնակատար) (1999) Անդրանիկ Զեյթունյան (2000-2001) Վարդան Դևրիկյան (2002-2009) Արշակ Մադոյեան (2009-2015) Արսէն Բոբոխեան (2015-2017) Տ. Անդրէաս աբղ. Եզեկեան (պաշտոնակատար) (2017-2018) Գէորգ Մադոյեան (2018-)

Հոդված

Մեսրոպ երէց Վայոցձորցու «Պատմութիւն սրբոյն Ներսէսի Պարթեւի Հայոց հայրապետի» երկի լեզուական առանձնայատկութիւնները

Ղուկասեան, Շողիկ Խմբ.՝ Առաքել Առաքելյան (1944-1948) Լևոն Կիսիբեկյան (1948-1950) Աշոտ Աբրահամյան (1950-1955) Առաքել Առաքելյան (1955-1956) Արթուն Հատիտյան (1956-1982) Պարգեւ Շահբազյան (1983-1984) Երվանդ Մելքոնյան (1985-1993) Տ. Ասողիկ եպս. Արիստակեսյան (1994-1996) Տ. Բագրատ աբղ. Գալստյան (1996-1998) Մարիամ Վարդանյան (պաշտոնակատար) (1998-1999) Տ. Արշակ աբղ. Խաչատրյան (պաշտոնակատար) (1999) Անդրանիկ Զեյթունյան (2000-2001) Արշակ Մադոյեան (2009-2015) Արսէն Բոբոխեան (2015-2017) Տ. Անդրէաս աբղ. Եզեկեան (պաշտոնակատար) (2017-2018) Գէորգ Մադոյեան (2018-)

Հոդված

Ավելին

Օբյեկտ

Վերնագիր: Միջնադարեան հայ քրէական իրաւունքին վերագրուող օրէնքների եւ կանոնների բառապաշարի պատմահամեմատական քննութիւն

Ստեղծողը:

Տեսակ:

Հրապարակման մանրամասներ:

Ամսագրի կամ հրապարակման վերնագիր:

Հրապարակման ամսաթիվ:

Հատոր:

Համար:

ISSN:

Լրացուցիչ տեղեկություն:

Այլ վերնագիր:

Աջակից(ներ):

Ծածկույթ:

Ամփոփում:

Հրատարակության վայրը:

Հրատարակիչ:

Ձևաչափ:

Նույնացուցիչ:

Լեզու:

Բնօրինակի գտնվելու վայրը:

Խորագիր և բանալի բառեր:

Օբյեկտի հավաքածուներ:

Վերջին անգամ ձևափոխված:

Մեր գրադարանում է սկսած:

Օբյեկտի բովանդակության հարվածների քանակ:

Օբյեկտի բոլոր հասանելի տարբերակները:

Ցույց տուր նկարագրությունը RDF ձևաչափով:

Ցույց տուր նկարագրությունը OAI-PMH ձևաչափով։

Օբյեկտի տեսակ՝

Նման

Կապի մանրամասներ

Հասցե

Հեռախոս

Էլ․ փոստ

Այցելեք մեզ։