Publication Details:

Լույս է տեսնում 1966 թվականից՝ տարին 4 անգամ։

Journal or Publication Title:

ՀՀ ԳԱԱ Տեղեկագիր: Ֆիզիկա = Proceedings of the NAS RA: Physics

Date of publication:

2026

Volume:

61

Number:

1

Official URL:

Additional Information:

Հարությունյան Վ. Ա., Մելիքյան Ա. Հ., Մինասյան Հ. Ռ., Harutyunyan V. A., Melikyan A. H., Minassian H. R.

Other title:

Մորսի պոտենցիալի սահմանափակ կիրառելիության պատճառներից մեկի մասին ; On one Reason for the Limited Applicability of the Morse Potential

Contributor(s):

Պատ․ խմբ․՝ Գ․ Մ․ Ղարիբյան (1966-1992) ; Գլխ․ խմբ․՝ Վ․ Մ․ Հարությունյան (1993-2021) ; Կ․ Մ․ Ղամբարյան (2022-)

Coverage:

33-38

Abstract:

В данной работе обсуждается связь между основными параметрами, а именно, частотой гармонических колебаний ω, параметром ангармонизма x и энергией диссоциации �� для молекул водорода и его изотопов H2, D2, T2, HD, HT, DT. Показано, что для указанных молекул параметры, рассчитанные на основе потенциала Морзе, с высокой точностью согласуются с экспериментальными данными. Наибольшее отклонение результатов наблюдается у молекулы H��. Особенности этих отклонений позволяют сделать вывод, что они возникают из-за нарушения адиабатичности, которое не учитывается потенциалом Морзе.
Այս աշխատանքը քննարկում է ջրածնի մոլեկուլների և դրանց H₂, D₂, T₂, HD, HT և DT իզոտոպների համար հիմնարար պարամետրերի, մասնավորապես՝ հարմոնիկ տատանումների հաճախականության ω, անհարմոնիկության պարամետր x-ի և դիսոցիացիայի էներգիայի D միջև եղած կապը։ Ցույց է տրվել, որ այս մոլեկուլների համար Մորզեի պոտենցիալի հիման վրա հաշվարկված պարամետրերը մեծապես համապատասխանում են փորձարարական տվյալներին։ Արդյունքների ամենամեծ շեղումը դիտվում է H₂ մոլեկուլի համար։ Այս շեղումների բնութագրերը թույլ են տալիս եզրակացնել, որ դրանք առաջանում են ադիաբատիկության խախտման պատճառով, որը Մորզեի պոտենցիալում հաշվի չի առնվում։
This work discusses the relationship between the fundamental parameters, namely the frequency of harmonic vibrations ω, the anharmonicity parameter x, and the dissociation energy D for hydrogen molecules and its isotopes H₂, D₂, T₂, HD, HT, and DT. It is shown that for these molecules, the parameters calculated on the basis of the Morse potential are in high agreement with experimental data. The largest deviation of the results is observed for the H₂ molecule. The characteristics of these deviations make it possible to conclude that they arise due to a violation of adiabaticity, which is not considered in the Morse potential.

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:429107

Call number:

АЖ 415

Location of original object:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան