Ամսագրի կամ հրապարակման վերնագիր:

Աշխատություններ Հայաստանի պետական պատմական թանգարանի=Труды государственного исторического музея Армении=Proceedings of the History Museum of Armenia

Հրապարակման ամսաթիւ:

2024

Հատոր:

2(14)

ISSN:

1829–0361

Լրացուցիչ տեղեկութիւն:

Ter-Minasyan Anush, Տեր-Մինասյան Անուշ

Այլ վերնագիր:

Church Structures Of The City Of AniIn The Context Of The Development Of Medieval Armenian Architectural Types ; Անի քաղաքի եկեղեցական կառույցները հայկական միջնադարյան ճարտարապետական տիպերի զարգացման համատեքստում

Ծածկոյթ:

84-93

Ամփոփում:

In the rich history of Armenian architecture one of the most important places is the city of Ani, which became the capital of Armenia after the coronation of King Ashot Bagratuni (the Merciful) in 961. On the territory of the future capital, where from the 5th century were preserved the ruins of the castle of the princes of Kamsarakan, began active construction work with the participation of the best architects and urban planners of the country. The urban architecture created during this period became a kind of architectural school, which then became the starting point for the development of architecture throughout the entire stage of the High Middle Ages. In a very short period Ani became one of the most famous cities in Western Asia, and the rapidly developing urban life there gave impetus to the creation of a special style which influenced not only civil, but also religious buildings. In the many church buildings of the city of Ani, built during two periods of the brilliant history of the development of the city’s architecture (9th-11th - the period of the Bagratid kingdom, and the 12th-14th centuries - the kingdom of the Zakarid dynasty), there are clearly civil motives and approaches, but are no less clearly represented all architectural types of early Middle Ages. Most of them, having been created in the early Middle Ages, were finally formed and acquired a new meaning during this period.
Հայ ճարտարապետության զարգացման հարուստ պատմության էջերում կարևորագույն տեղերից մեկն է գրավում 961 թ.՝ Աշոտ Բագրատունի (Ողորմածի) թագադրումից հետո, Հայաստանի մայրաքաղաք դարձած Անի քաղաքի ճարտարապետությունը: Ապագա մայրաքաղաքի տարածքում, որտեղ 5-րդ դարից պահպանվել էին Կամսարական իշխանների ամրոցի ավերակները, սկսվեցին ակտիվ շինարարական աշխատանքներ՝ երկրի լավագույն ճարտարապետների ու քաղաքաշինարարների մասնակցությամբ ։ Այդ ժամանակաշրջանում ստեղծված քաղաքային ճարտարապետությունը դարձավ յուրահատուկ ճարտարապետական դպրոց, որը ճարտարապետության զարգացման ելակետ հանդիսացավ զարգացած միջնադարի ողջ ժամանակաշրջանի համար ։ Շատ շուտով Անին դարձավ Առաջավոր Ասիայի ամենազարգացած և հայտնի քաղաքներից մեկը, և արագ զարգացող քաղաքային կյանքը նպաստեց այնտեղ հատուկ ոճի ստեղծմանը, որն ազդեց ոչ միայն քաղաքացիական, այլև պաշտամունքային շենքերի ճարտարապետության վրա: Անի քաղաքի բազմաթիվ եկեղեցիներում, որոնք կառուցվել են քաղաքի ճարտարապետության զարգացման փայլուն պատմության երկու ժամանակաշրջաններում IX-XI դդ.՝ Բագրատունյաց թագավորության, և XII-XIV դդ.՝ Զաքարյանների թագավորության ժամանակաշրջաններում), հստակ քաղաքացիական մոտեցումների հետ մեկտեղ առկա են վաղ միջնադարում ստեղծված և հայկական ճարտարապետության գրեթե բոլոր ճարտարապետական տիպերին բնորոշ հատկանիշներ ։ Դրանց մեծ մասը, ստեղծված լինելով վաղ միջնադարում, վերջնականապես ձևավորվել և վերաիմաստավորվել է այս շրջանում ։

Հրատարակութեան վայրը:

Երևան

Հրատարակիչ:

Հայաստանի պատմության թանգարան

Ձեւաչափ:

pdf

Լեզու:

hy

Գլխաւոր նշումը:

2021 թ.-ից վերանվանվել է՝ Աշխատություններ Հայաստանի պատմության թանգարանի