Ամսագրի կամ հրապարակման վերնագիր:

Русский язык в Армении=Ռուսաց լեզուն Հայաստանում=Russian language in Armenia

Հրապարակման ամսաթիվ:

2025

Համար:

1 (120)

ISSN:

1829-4162

Լրացուցիչ տեղեկություն:

Լարկովիչ Դ․ Վ․, Larkovich D. V.

Այլ վերնագիր:

Գեղարվեստական պատմողականության պոետիկանՊ. Պ. Զուբովի «Ղարաբաղյան աստղագործը, կամ Շուշիի ամրոցի հիմնադրումը 1752 թվականին» վեպում

Համատեղ հեղինակները:

Армянский государственный педагогический университет имени Хачатура Абовяна

Աջակից(ներ):

Гл. ред. А. М. Амирханян

Հրատարակման վայրը:

вальтер-скоттовская традиция ; Платон Павлович Зубов

Ծածկույթ:

113-130

Ամփոփում:

Статья представляет собой опыт комплексной характеристики принципов организации художественного нарратива в историческом романе Платона Павловича Зубова «Карабахский астролог, или Основание крепости Шуши в 1752 году» (1834). На фоне отечественной жанровой традиции, восходящей к романам Вальтера Скотта и ориентирующейся преимущественно на национальный исторический материал, сочинение Зубова отсылает читателя к драматическим событиям середины XVIII столетия, связанным с междоусобными распрями расположенных на территории Арцаха армянских меликств. Персонажные образы романа представлены автором в ракурсе этической динамики, аксиологически неоднозначны, ситуативно и психологически мотивированы, что свидетельствует о влиянии реалистических тенденций на творчество писателя. Множественность точек зрения на ключевые события романа, выражающаяся в речевой активности персонажей, в сочета-нии с условно «нейтральной» позицией повествователя, который становится на позицию независимого хроникера, способствует созданию объективной картины одного из числа кризисных моментов истории армянского народа и позволяет читателю само-стоятельно выработать оценочные критерии его восприятия.
Հոդվածում փորձ է արվում համապարփակ կերպով բնութագրել Պլատոն Զուբովի «Ղարաբաղյան աստղագործը, կամ Շուշիի ամրոցի հիմնադրումը 1752 թվականին» (1834) պատմավեպում գեղարվեստական պատմողականության կազմակերպման սկզբունքները: Վալտեր Սքոթի վեպերից սկիզբ առնող և հիմնականում ազգային պատմական նյութի վրա կենտրոնացած ներքին ժանրային ավանդույթի ֆոնի վրա Զուբովի աշխատանքը ընթերցողին հղում է կատարում 18-րդ դարի կեսերի դրամատիկ իրադարձություններին, որոնք կապված են Արցախի տարածքում գտնվող հայկական մելիքությունների ներքին բախումների հետ: Հեղինակը վեպի հերոսներին ներկայացնում է էթիկական դինամիկայի տեսանկյունից, նրանք արժեքաբանորեն երկիմաստ են, իրավիճակային և հոգեբանականորեն մոտիվացված, ինչը վկայում է գրողի ստեղծագործության վրա ռեալիստական միտումների ազդե-ցության մասին: Վեպի հիմնական իրադարձությունների վերաբերյալ տեսակետների բազմազանությունը, որը արտահայտվում է հերոսների խոսքային գործունեության մեջ, անկախ ժամանակագրի դիրք գրավող պատմողի պայմանականորեն «չեզոք» դիրքորոշման հետ համատեղ, նպաստում է հայ ժողովրդի պատմության ճգնաժամային պահերից մեկի օբյեկտիվ պատկերի ստեղծմանը և թույլ է տալիս ընթերցողին։
The article is an attempt to comprehensively characterize the principles of organizing the artistic narrative in the historical novel by Platon Zubov “The Karabakh Astrologer, or the Foundation of the Shushi Fortress in 1752” (1834). Against the background of the domestic genre tradition, dating back to the novels of Walter Scott and focusing mainly on national historical material, Zubov’s work refers the reader to the dramatic events of the mid-18th century associated with the internecine strife of the Armenian melikdoms located in the territory of Artsakh. The author presents the characters of the novel from the perspective of ethical dynamics, they are axiologically ambiguous, situationally and psychologically motivated, which indicates the influence of realistic tendencies on the writer’s work. The multiplicity of points of view on the key events of the novel, expressed in the speech activity of the characters, in combination with the conditionally “neutral” position of the narrator, who takes the position of an independent chronicler, contributes to the creation of an objective picture of one of the crisis moments in the history of the Armenian people and allows the reader to independently develop evaluative criteria for its perception.

Հրատարակության վայրը:

Ереван

Ձևաչափ:

pdf

Լեզու:

ru

Գլխավոր նշում:

Светлой памятиМихаила Давидовича Амирханяна посвящается