Հրապարակման մանրամասներ:

«Տնտեսություն և հասարակություն» հանդեսը լույս է տեսնում տարեկան երեք անգամ։

Ամսագրի կամ հրապարակման վերնագիր:

Տնտեսություն և հասարակություն=Экономика и общество=Economy and Society

Հրապարակման ամսաթիւ:

2025

Համար:

2 (8)

ISSN:

e2953-8114

Պաշտոնական URL:

Լրացուցիչ տեղեկութիւն:

Назарян Григор, Тадевосян Рузанна, Мовсисян Шушан, Nazaryan Grigor, Tadevosyan Ruzanna, Movsisyan Shushan

Այլ վերնագիր:

Оценка структурных возможностей экспорта Армении ; Assessment of the Structural Capabilities of Armenia’s Exports

Համատեղ հեղինակները:

Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան

Աջակից(ներ):

Գլխ․ խմբ․՝ Արմեն Գրիգորյան

Ծածկոյթ:

127-142

Ամփոփում:

Հոդվածում ուսումնասիրվել է Հայաստանի արտահանման կառուցվածքը՝ կարո ղությունների գնահատման նպատակով։ Դա իրականացվել է արտահանման համեմատական առավելությունները հաշվարկելու, արտահանման բարդությունը գնահատելու և, ի վերջո, արտահանման հնարավորություններն ուղենշելու ճանապարհով։ Արտահանման համեմատական առավելությունները պարզելու համար օգտագործվել է Բելա Բալասայի նորմալացված համեմատական առավելությունների ինդեքսը։ Արտահանման բարդության գնահատումը տրվել է Հարվարդի աճի լաբորատորիայի՝ տնտեսական բարդության ինդեքսի դինամիկայի ուսումնասիրության հիման վրա, իսկ արտահանման հնարավորություններն ուղենշելու համար օգտագործվել են Միջազգային առևտրի կենտրոնի հաշվարկները։ Արդյունքում պարզվել է, որ Հայաստանը համեմատական առավելություններ ունի թանկարժեք մետաղների, հանքաքարի, ծխախոտի, ոգելից խմիչքների, տրիկոտաժե հագուստի, կենդանի կենդանիների, բանջարեղենի և դրա վերամշակումից ստացված մթերքի, արճճի և դրանից պատրաստված իրերի արտահանման ոլորտում։ Սակայն այդ համեմատական առավելությունները վերջեր սնվազել են թե՛ չափով և թե՛ ապրանքախմբերի թվով։ Կատարված վերլուծության արդյունքում պարզվել է, որ Հայաստանի արտահանման ներուժը դեռևս կենտրոնացած է ցածր տեխնոլոգիական ապրանքների շուրջ։ Ըստ բարդության ուսումնասիրությունն էլ ցույց է տվել, որ ՀՀ արտահանումը առավելապես բաղկացած է պարզ և շատ պարզ ապրանքներից։ Ուստի նպատակահարմար է ռեսուրսային ապրանքների արտահանումից աստիճանաբար անցում կատարել ցածր տեխնոլոգիական ապրանքների՝ տեքստիլի, քիմիական ապրանքների, մետաղական արտադրանքի արտադրության ու արտահանման ընդլայնման։ Դա էլ, իր հերթին, կարող է հիմք ստեղծել հետագա փուլերում բարձրտեխնոլոգիական արտադրության ձևավորման և արտահանման համար։
В статье рассматривается структура экспорта Армении для оценки ее возможностей. Последнее было достигнуто путем расчета сравнительных преимуществ экспорта, оценки сложности этого экспорта и, в конечном счете, выявления экспортных возможностей. Для определения сравнительных преимуществ в экспорте использовался нормализованный индекс сравнительных преимуществ Белы Балассы. Оценка сложности экспорта основывалась на исследовании динамики индекса экономической сложности, проведенном Гарвардской лабораторией роста, а для определения экспорт-ных возможностей использовались расчеты Международного торгового центра. В результате было выявлено, что Армения имеет сравнительные преимущества в экспорте драгоценных металлов, руд, табака, алкогольных напитков, трикотажной одежды, живых животных, овощей и продуктов их переработки, агара и изделий из него. Однако в последнее время эти сравнительные преимущества сократились как по объёму, так и по количеству товарных групп. Анализ показывает, что экспортный потенциал Армении по-прежнему сосредоточен на низкотехнологичной продукции. А исследование по сложности показывает, что экспорт Армении в основном состоит из простых и очень простых продуктов. Поэтому целесообразно постепенно переходить от экспорта сырьевых товаров к расширению производства и экспорта низкотехнологичных товаров: текстиля, химической продукции, металлоизделий. Это, в свою очередь, может создать основу для формирования и экспорта высокотехнологичной продукции на поздних стадиях.
The paper examines Armenia's export structure in order to assess its capabilities. This is achieved by calculating the comparative advantages of exports, assessing the complexity of these exports, and identifying export opportunities. The Bela Balassa normalized comparative advantage index has been used to determine comparative advantages in exports. The assessment of export complexity has been based on the Harvard Growth Lab's study of the dynamics of the Economic Complexity Index, and calculations by the International Trade Center were used to identify export opportunities. As a result, it was found that Armenia has comparative advantages in the export of precious metals, ores, tobacco, alcoholic beverages, knitted clothing, live animals, vegetables, and products obtained from their processing, agar, and agar-based products. However, these comparative advantages have recently decreased both in size and in the number of product groups. The analysis reveals that Armenia's export potential is still focused on low-tech products. The complexity analysis further shows that Armenia's exports mostly consist of simple and very simple products. Therefore, it is advisable to gradually transition from the export of resource-based goods to expanding the production and export of low-tech goods: textiles, chemical products, and metal products. This, in turn, can create a basis for the formation and export of high-tech production in later stages of development

Հրատարակութեան վայրը:

Երևան

Հրատարակիչ:

«Տնտեսագետ» հրատ.

Ձեւաչափ:

pdf

Նոյնացուցիչ:

oai:arar.sci.am:426441