Publication Details:
Journal or Publication Title:
Լրաբեր հասարակական գիտությունների=Herald of the Social Sciences=Вестник общественных наук
Date of publication:
Number:
ISSN:
Official URL:
Additional Information:
Հարությունյան Մարիաննա, Harutyunyan Marianna
Title:
Стратегия формирования гражданского образования в информационном обществе
Other title:
Քաղաքացիական կրթության ձևավորման ռազմավարությունը տեղեկատվական հասարակությունում ; Strategy for Civic Education Development in the Information Society
Creator:
Contributor(s):
Պատ․ խմբ՝. Հ․ Գ․ Ինճիկյան (1966-1968) ; Գլխավոր խմբ.՝ Ծ․ Պ․ Աղայան (1969-1972) ; Վ․ Ա․ Միքայելյան (1972-1987) ; Ա․ Ա․ Խառատյան (1988-2017) ; Պ․ Ավետիսյան (2017-2024) ; Ա․ Բոբոխյան (2025-)
Subject:
Uncontrolled Keywords:
образование ; модели ; стратегия ; общество
Coverage:
Abstract:
Статья посвящена политологическому анализу стратегии формирования гражданского образования в условиях становления информационного общества и цифровой трансформации образовательных систем. В условиях трансформации социально-политических структур образовательная политика превращается в ключевой механизм политической социализации и закрепления нормативной модели гражданственности, а стратегические приоритеты государства определяют содержательные и методологические основания гражданского образования. Методологическую основу исследования составляют сравнительно-политический, институциональный, конструктивистский и системный подходы, что позволяет комплексно осмыслить взаимосвязь между государственными стратегическими приоритетами и моделями гражданского образования. На основе анализа международного опыта в статье выделяются и систематизируются базовые модели гражданского образования: либерально-плюралистическая, компетентностно-инновационная и государственно-патриотическая. Показано, что различия между моделями обусловлены типом политического режима, характером взаимодействия государства и гражданского общества, историко-культурными особенностями и стратегическими приоритетами национального развития. Обосновывается тезис о том, что в условиях информационного общества гражданское образование выходит за рамки педагоги-ческой категории и превращается в элемент государственной символической и институциональной политики, охватывающей регулирование цифровой среды, медиапространства и платформенной инфраструктуры. Делается вывод о том, что выбор модели гражданского образования отражает стратегию конструирования гражданской идентичности и адаптации общества к вызовам цифровой эпохи. Результаты исследования могут быть использованы в Республике Армения при разработке государственной стратегии в сфере гражданского образования в условиях цифровизации образования. Հոդվածը նվիրված է քաղաքացիական կրթության ձևավորման ռազմավարության քաղաքագիտական վերլուծությանը՝ տեղեկատվական հասարակության կայացման և կրթական համակարգերի թվային վերափոխման պայմաններում։ Սոցիալ-քաղաքական կառուցվածքների վերափոխման պայմաններում կրթական քաղաքականությունը վերածվում է քաղաքական սոցիալականացման և քաղաքացիության նորմատիվ մոդելի ամրապնդման առանցքային մեխանիզմի, իսկ պետության ռազմավարական առաջնահերթությունները սահմանում են քաղաքացիական կրթության բո-վանդակային և մեթոդաբանական հիմքերը։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքը կազմում են համեմատական-քաղաքագիտական, ինստիտուցիոնալ, կոնստրուկտիվիստական և համակարգային մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս համակողմանիորեն ըմբռնել պետական ռազմավարական առաջնահերթությունների և քաղաքացիական կրթության մոդելների փոխկապակցվածությունը։ Միջազգային փորձի վերլուծության հիման վրա հոդվածում առանձնացվում և համակարգվում են քաղաքացիական կրթության հիմնական մոդելները՝ լիբերալ-պլյուրալիստական, կոմպետենտային-նորարարական և պետական-հայրենասիրական։ Ցույց է տրվում, որ մոդելների միջև տարբերությունները պայմանավորված են քաղաքական ռեժիմի տեսակով, պետության և քաղաքացիական հասարակության փոխգործակցության բնույթով, պատմամշակութային առանձնահատկություններով և ազգային զարգացման ռազմավարական առաջնահերթություններով։ Հիմնավորվում է այն թեզը, որ տեղեկատվական հասարակության պայմաններում քաղաքացիական կրթությունը դուրս է գալիս մանկավարժական կատեգորիայի սահմաններից և վերածվում է պետական խորհրդանշական և ինստիտուցիոնալ քաղաքականության տարրի, որը ներառում է նաև թվային միջավայրի, մեդիա տարածքի և հարթակային ենթակառուցվածքների կարգավորումը։ Եզրակացվում է, որ քաղաքացիական կրթության մոդելի ընտրությունը արտացոլում է քաղաքացիական ինքնության կառուցման և հասարակության՝ թվային դարաշրջանի մարտահրավերներին հարմարվելու ռազմավարությունը։ Հայաստանի Հանրապետությունում հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել քաղաքացիական կրթության և կրթական քաղաքականության պետական ռազմավարությունների մշակման գործընթացում՝ կրթության թվայնացման պայմաններում։ The article presents a political science analysis of the strategy for developing civic education within the framework of an emerging information society and the broader digital transformation of educational systems. Amid the transformation of socio-political structures, educational policy functions as a central mechanism for political socialization and the consoli-dation of normative citizenship models, while state strategic priorities determine the substantive and methodological foundations of civic education. The study employs comparative political, institutional, constructivist, and systems-based approaches to examine the alignment between state priorities and models of civic education. Based on an analysis of international experience, three archetypal models are identified: the liberalpluralist, competence-based innovative, and state-patriotic models. Differences among these frameworks are dictated by political regime type, the dynamics of state–civil society relations, and overarching national development priorities. The analysis demonstrates that civic education transcends pedagogical boundaries, serving as an integral component of state symbolic and institutional policy, particularly regarding media regulation and the governance of the digital sphere. Ultimately, the choice of a civic education model reflects a deliberate strategy for constructing civic identity and building societal resilience against the challenges of digital transformation. The insights and framework articulated in this study offer actionable policy benchmarks for the Republic of Armenia in formulating national strategies in this domain.
Place of publishing:
Երևան