Publication Details:

Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի պաշտօնական ամսագիր «Էջմիածին» կրօնական եւ հայագիտական հանդէսն «Արարատ» ամսագրի (1868—1919 թթ.) աւանդոյթների անմիջական ժառանգորդն ու շարունակողն է: Լոյս է տեսնում 1944 թուականից Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գէորգ Զ. Չորէքչեանի յառաջաձեռնութեամբ: Զուտ գիտական նիւթերից բացի՝ ամսագրում համառօտ անդրադարձ կայ Մայր Աթոռի միաբանութեան, ներքին ինչպէս եւ Սփիւռքի թեմերի եկեղեցական կեանքին, տպագրւում են Հայոց հայրապետների կոնդակները, շրջաբերականները, քարոզներն ու ճառերը:

Journal or Publication Title:

Էջմիածին։ Պաշտօնական ամսագիր Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսութեան Մայր Աթոռոյ Սրբոյ Էջմիածնի

Date of publication:

2026

Volume:

ՁԳ տարի

Number:

Բ

ISSN:

1829-4243 ; e-2953-7843

Additional Information:

Мкрян Ашот, Mkryan Ashot

Other title:

Переводческие взгляды Арсена Багратуни в предисловии к«Георгикам» Вергилия в свете западноевропейской традиции ; Arsen Bagratuni’s views on translation in the preface to Virgil’s Georgics in the light of the Western European tradition

Contributor(s):

Խմբ.՝ Առաքել Առաքելյան (1944-1948) ; Լևոն Կիսիբեկյան (1948-1950) ; Աշոտ Աբրահամյան (1950-1955) ; Առաքել Առաքելյան (1955-1956) ; Արթուն Հատիտյան (1956-1982) ; Պարգեւ Շահբազյան (1983-1984) ; Երվանդ Մելքոնյան (1985-1993) ; Տ. Ասողիկ եպս. Արիստակեսյան (1994-1996) ; Տ. Բագրատ աբղ. Գալստյան (1996-1998) ; Մարիամ Վարդանյան (պաշտոնակատար) (1998-1999) ; Տ. Արշակ աբղ. Խաչատրյան (պաշտոնակատար) (1999) ; Անդրանիկ Զեյթունյան (2000-2001) ; Վարդան Դևրիկյան (2002-2009) ; Արշակ Մադոյեան (2009-2015) ; Արսէն Բոբոխեան (2015-2017) ; Տ. Անդրէաս աբղ. Եզեկեան (պաշտոնակատար) (2017-2018) ; Գէորգ Մադոյեան (2018-)

Coverage:

61-76

Abstract:

В истории армянского художественного перевода ключевую роль играет Арсен Багратуни, член Мхитаристской конгрегации. В его переводческом наследии особое место занимают «Георгики» Вергилия («Мшакаканк»), предисловие к которым является одним из первых систематических изложений теории перевода в армянском культурном контексте и закладывает научные основы воспроизведения классических поэтических текстов. Багратуни рассматривает перевод как средство расширения и обогащения функциональных возможностей родного языка. Его подход основан на классицистической эстетике, согласно которой смысловые и формальные компоненты текста должны находиться в органической гармонии. Теоретик формулирует комплексные критерии верности, включающие не только смысловую точность (метафраз), но и воспроизведение стилистических и эмоциональных слоёв оригинала. Свободный перевод (имитацию) он отвергает, отдавая приоритет стратегии, ориентированной на оригинал.Предложенный им «армянский размер» представляет собой локализованный эквивалент античного гексаметра. Опираясь на структурные особенности средневековых армянских тагов, Багратуни отказывается от фонетической рифмы, заменяя её принципом гибкого распределения ритмических единиц. По его мнению, такой подход позволяет сохранить метрическую структуру оригинала в условиях акцентной системы армянского языка. Используя элементы «аналогического» и «органического» перевода, он обеспечивает лингвокультурную адаптацию текста и закладывает основы новой литературно-переводческой традиции в армянской культурной среде. Сопоставительный анализ поднятых им переводоведческих проблем с теоретическими положениями представителей европейской классицистической традиции показывает, что подходы армянского переводчика созвучны основным тенденциям западноевропейской теоретической мысли его времени.
Arsen Bagratuni, a member of the Mekhitarist Congregation, played a key role in the history of Armenian literary translation. Virgil’s Georgics holds a special place in his translational legacy; its preface is one of the first systematic expositions of translation theory in the Armenian intellectual context and lays the scientific foundations for the principles of rendering classical poetic texts. Bagratuni views translation as a means of expanding and enriching the functional capabilities of the native language. His approach is based on classical aesthetics, according to which the semantic and formal components of a text must be in functional harmony. The theorist formulates comprehensive criteria for fidelity, including not only semantic accuracy (metaphrase) but also the reproduction of the stylistic and emotional layers of the original. He rejects free translation (imitation), giving priority to a translation strategy that is faithful to the original. The “Armenian meter” he proposes is a localized equivalent of the ancient hexameter. Drawing on the structural features of medieval Armenian taghs, he rejects phonetic rhyme, replacing it with the principle of flexible distribution of rhythmic units. According to the translation theorist, this approach makes it possible to preserve the metrical structure of the original within the context of the accentbased system of the Armenian language. By employing elements of “analogical” and “organic” translation, Bagratuni ensures the linguistic and cultural adaptation of the text and lays the foundations for a new literary-translation tradition within the Armenian cultural milieu. A comparative analysis of the translation-related issues he raises with the theoretical positions of representatives of the European classical tradition shows that the Armenian translator’s approaches resonate with the main trends in the development of Western European theoretical thought of his time.

Place of publishing:

Ս. Էջմիածին

Publisher:

Մայր Աթոռոյ Սրբոյ Էջմիածնի

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:434814

Language:

hy

Location of original object:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան