Journal or Publication Title:

Ցեղասպանագիտական հանդես=Journal of Genocide Studies=Журнал исследований геноцида

Date of publication:

2025

Volume:

13

Number:

2

ISSN:

1829-3980

Additional Information:

Акопян Элен, Hakobyan Elen

Other title:

Резня армян в Агулисе (Нахиджеван) в 1919 году и роль азербайджанских и турецких власте ; The 1919 Massacre of Armenians in Agulis (Nakhijevan) and the Roleof the Azerbaijani and Turkish Authorities

Coverage:

83-106

Abstract:

Հոդվածում անդրադարձ է կատարվում 1919 թ. Նախիջևանի Վերին Ագուլիս և Ներքին Ագուլիս գյուղերում հայ խաղաղ բնակչության ջարդին։ Քննարկման առարկա են ջարդի կազմակերպման ռազմաքաղաքական համատեքստին և դրանում Նախիջևանի ադրբեջանական ու թուրքական իշխանությունների դերակատարմանը, ինչպես նաև տեղական պաշտոնյաների և բնակիչների մասնակցությանն առնչվող հարցերը։ Հոդվածի գլխավոր սկզբնաղբյուրներն են վերապրածների և ժամանակակիցների վկայությունները, պաշտոնական փաստաթղթերն ու հրապարակումները։ Նշված նյութերի համադրական քննությունը թույլ է տալիս համահավաք կերպով ներկայացնել՝ ա) Ագուլիսում հայերի ոչնչացման ընթացքը, բ) 1919 թ. վերջին Նախիջևանի ադրբեջանական իշխանությունների քաղաքական խնդիրները որպես Ագուլիսի հայերի ոչնչացմանը նպաստած հիմքեր, գ) Նախիջևանում թուրքական իշխանությունների գերակա ազդեցությունը և նրանց անունից ջարդի օրինականացումը, դ) ջարդի անմիջական կազմակերպիչների և իրագործողների շրջանակը և ե) հայերի դեմ բռնություններին տեղացի թաթարների մասնակցության սոցիալ-խմբային գործոնները։
The article discusses the 1919 massacre of the Armenian civilian population in the villages of Verin Agulis and Nerkin Agulis in Nakhijevan. It focuses on both the military and political context of the organization of the massacre, the role of the Azerbaijani and Turkish authorities of Nakhijevan, and issues related to the participation of local leaders and residents. The main sources of this study consist of eyewitness testimonies, contemporary accounts, official documents, and period publications. A comparative analysis of these materials enables a comprehensive reconstruction of: a) the process of the extermination of Armenians in Agulis; b) the political challenges faced by the Azerbaijani authorities of Nakhijevan at the end of 1919, which formed the basis for the massacre; c) the predominant influence of the Turkish authorities in Nakhijevan and the subsequent legitimization of the violence under their auspices; d) the circle of direct organizers and perpetrators of the massacre; and e) the social and group-related factors behind the participation of local Tatars in the violence against Armenians.
В статье рассматривается резня армянского гражданского населения в 1919 году в селах Верхние и Нижние Агулисы Нахиджевана. Предметом обсуждения являются как военно-политический контекст организации резни, роль азербайджанских и турецких властей Нахиджевана, так и участие местных лидеров и жителей. Основными источниками статьи являются свидетельства выживших и современников, официальные документы и публикации. Сопоставительный анализ этих материалов позволяет всесторонне представить: а) процесс и ход истребления армян в Агулисе; б) политические трудности, с которыми столкнулись азербайджанские власти Нахиджевана в конце 1919 года, которые послужили основанием для расправы над армянами Агулиса; в) преобладающее влияние турецких властей в Нахиджеване и легитимизацию резни с их стороны; г) круг непосредственных организаторов и исполнителей резни; д) социально-групповые факторы участия местных татар в насилии против армянского населения.

Place of publishing:

Երևան

Publisher:

ՀՀ ԳԱԱ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտ

Format:

pdf

Identifier:

oai:arar.sci.am:426154

Language:

hy ; ru ; en

Location of original object:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան