Թովմաս Թերզյան. ինքնատիպ գրողը, գեղագետը, մանկավարժը

Թովմաս Թերզյանը XIX դարի երկրորդ կեսի արևմտահայ մտավորականության անվանի դեմքերից է: Հիմնական կրթությունը ստացել է ժամանակի համբավավոր հայկական կրթօջախներից մեկում՝ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության Մուրատ-Ռափայելյան վարժարանում: Նշանավոր ուսուցիչների՝ Ղևոնդ Ալիշանի, Արսեն Բագրատունու և այլոց հոգատար հայացքի ու հսկողության ներքո նա վաղ տարիքից ձևավորվել է որպես ազգային ու համաշխարհային դասական և արդիական արժեքների կրող, բազմակողմանի մտածողության ու հարուստ ներաշխարհի տեր անհատականություն: Կ. Պոլսում մի քանի տասնամյակ զբաղվել է մանկավարժությամբ՝ պատրաստելով բարձրակարգ գրական, կրթական ու մշակութային սերունդներ, որոնցից շատերը հետագայում լրացրել են հայ մտքի երախտավորների շրջանակը: Հայոց գրականության պատմության մեջ Թ․ Թերզյանը հայտնի է որպես նրբին զգացողությունների տեր բանաստեղծ, ազգային թատրոնի ստեղծման ակունքների մոտ կանգնած թատերագիր, հմուտ գեղագետ, տաղանդավոր թարգմանիչ:
Товмас Терзян (1840–1909) – один из видных деятелей западноармянской интеллигенции второй половины XIX века. Получил образование в одном из известных армянских учебных заведений того времени – в венецианском колледже Мурат-Рафаэлян конгрегации Мхитаристов. В формировании его личности как носителя национальных и мировых ценностей огромную роль сыграли известные педагоги Гевонд Алишан и Арсен Багратуни. На протяжении нескольких десятилетий Т. Терзян занимался педагогической деятельностью в Константинополе. Многие из его воспитанников стали впоследствии видными деятелями армянской культуры. В истории армянской литературы Товмас Терзян известен как поэт, драматург, стоявший у истоков создания национального театра, эстетик и талантливый переводчик.
Thomas Terzyan (1840–1909) was one of the prominent figures of the Western Armenian intellectuals of the second half of the 19th century. He received his education at one of the renowned Armenian educational institutions of the time, the Murat-Raphaelian College of the Mekhitarist Order in Venice. Famous teachers Ghevond Alishan and Arsen Bagratuni played a great role in the formation of his personality as a bearer of national and universal values. For several decades, T. Terzyan was engaged in teaching activities in Constantinople. Many of his students later became prominent figures in the Armenian culture. In the history of Armenian literature, Tovmas Terzyan is known as a poet and a playwright who stood at the origins of the national theater, an aesthete, and a talented translator.