Մերձավոր Արևելյան տարածաշրջանի արդի փոխակերպումները. Պատմություն և աշխարհաքաղաքականություն
Contemporary Manifestations Of Tengrism And Shamanism Among Turkic Peoples
«Գեղարդ» գիտավերլուծական հիմնադրամ ; ՀՀ ԳԱԱ Գիտակրթական միջազգային կենտրոն
Հոդվածում ներկայացվում է սախա (յակուտ) ժողովրդի հավատալիքների, ավանդույթների և կենցաղային առանձնահատկությունների վերլուծությունը՝ հիմնվելով ՌԴ Սախա- Յակուտիայի Հանրապետությունում արտագնա աշխատանքի մեկնած հայերի հետ կատարված հարցազրույցների վրա։ Չնայած յակուտների մեծ մասը այսօր քրիստոնեության հետևորդներ են, այնուամենայնիվ նրանցից շատերը շարունակում են պահպանել իրենց ավանդական հավատալիքները, որոնք ներառում են Երկնային Աստծո պաշտամունքը, նախնիների հանդեպ ունեցած հարգանքը և շամանական ծեսերը։
This study examines the beliefs, traditions, and daily life of the Sakha- Yakut Turks, based on interviews with Armenian migrants who worked in the Sakha-Yakutia Republic of Russia. Despite being officially Christian, the Yakuts preserve their pre-Christian beliefs, including the worship of the Sky God, ancestor veneration, and shamanic rituals. The research examines the core manifestations of Yakut spiritual life, including the concept of the soul (“kut”), beliefs about the three worlds (upper, middle, lower), and the role of shamans (“oyun” and “udagan”) as mediators between deities and humans. Additionally, it explores Yakut daily life, dietary practices, ceremonial traditions, and social customs. This study holds significant importance for the preservation of cultural heritage, as it demonstrates how ancient traditions withstand modern transformations while maintaining their essence. It also contributes to intercultural dialogue by revealing the interactions between Turkic and Armenian communities.
Երևան
oai:arar.sci.am:424208
Jan 8, 2026
Nov 28, 2025
18
https://arar.sci.am/publication/456981
| Edition name | Date |
|---|---|
| Մկրտչյան, Ազգանուշ, Թյուրքական ժողովուրդների մոտ թենգրիականության և շամանության ժամանակակից դրսևորումները | Jan 8, 2026 |
Հայր Ղեւոնդ Ալիշան (1848-1851) Հայր Օքսենտիոս Գուրգէնեան (1852-1853) Հայր Գրիգոր Ճելալեան (1854-1856, 1858-1861, 1863-1866) Հայր Անտոն Սիոնեան (1861-1862) Հայր Աթանագինէս Գաբթանեան (1867-1870) Հայր Յակոբոս Իսավերտենց (1871-1872) Հայր Կոմիտաս Իսկէնտէրեան (1873-1875) Հայր Արսէն Սուքրեան (1875-1876) Հայր Արիստակէս Քասքանտիլեան (1879-1882) Հայր Աթանաս Տիրոյեան (1883-1888, 1906-Օգոստոս) Հայր Յովհաննէս Թորոսեան (1889, 1896-1898) Հայր Թովմաս Էֆտեան (1890-1892) Հայր Եսայի Տայեցի (1893-1896) Հայր Ստեփանոս Սարեան (1898-1899) Հայր Սիմոն Երեմեան (1899-1905) Հայր Դաւիթ Նազարէթեան (1905) Հայր Աթանաս Տիրոյեան (1906) Հայր Կարապետ Տէր-Սահակեան (1906-1907) Հայր Ներսէս Տիրացուեան (1908-1909) Հայր Մկրտիչ Պոտուրեան (1908) Հայր Վարդան Հացունի (1909) Հայր Ներսէս Անդրիկեան (1910-1912) Հայր Յովհան Աւգերեան (1912-1915) Հայր Ներսէս Տիրացուեան (1916-1919) Հայր Ղեւոնդ Տայեան (1918, 1921-1927) Հայր Գաբրիէլ Նահապետեան (1919-1920) Հայր Քերոբէ Չրաքեան (1920-1921) Հայր Կիւրեղ Քիպարեան (1927-1929) Հայր Վահան Յովհաննէսեան (1929-1930) Հայր Եղիա Փէչիկեան (1930-1939, 1952-1953) Հայր Եսայի Գռուզեան (1939-1942) Հայր Մեսրոպ Ճանաշեան (1942-1952, 1954-1956, 1971-1973) Հայր Ներսէս Տէր-Ներսէսեան (1957-1964, 1974-1979) Հայր Եփրեմ Տէր-Ղազարեան (1965-1967) Հայր Գաբրիէլ Սահակեան (1968-1970) Հայր Լեւոն Զէքիեան (1980-1984) Հայր Սահակ Ճեմճեմեան (1985-1992) Հայր Տաճատ Եարտըմեան (1993-1995) Հայր Յարութիւն Պզտիկեան (1996-1999) Հայր Սերոբ Չամուրլեան (2017-)
Մոհամմադ Մալեք-Մոհամմադի Խմբ. խորհ.՝ Ն. Հ. Հովհաննիսյան
Աւագեան, Վաչագան Քասունի, Երուանդ հ., 1937- [հիմնադիր խմբագիր՝ 1970-1984] Կռանեան, Անդրանիկ ծ. վրդ., 1929-2017 [1991-2017] Տագէսեան, Անդրանիկ, 1960- [2018-]