Գլխ․ խմբ․՝ Մ․ Գ․ Ներսիսյան (1958-1998) ; Վ․ Միքայելյան (1999-2005) ; Գլխ․ խմբ․ պաշտոնակատար՝ Պ․ Մ․ Մուրադյան (2005) ; Ա․ Զաքարյան (2005) ; Գլխ․ խմբ․՝ Ս․ Հարությունյան (2006-2018) ; Ա․ Զաքարյան (2018-)

History ; Auxiliary Sciences of History ; Ancient History ; Inscriptions; Epigraphy ; D History

Ուրարտական ցեղերի նյութական մշակույթի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Վանի թագավորությունում IX դարի վերջում (մ. թ.ա.) ասորա-բաբելական գրի անմիջական ազդեցության տակ առաջացած սեպագրերի հետ միասին (ինչպես և նրանից առաջ) գոյություն է ունեցել հիերոգլիֆ գիրը։Ուրարտական հիերոգլիֆներ առաջին անգամ հայտաբերվել են Թոփրախ-Կալեի (Վան) պեղումների ժամանակ։Այստեղ հիերոգլիֆները մեծ մասամբ հանդիպում են կավե, բրոնզե ամանների, կարասների վրա և հանդես են գալիս ուղիղ, թեք, ալիքավոր գծերի, սպիրալների ու պատկերների ձևով։ Հրատարակելով իրեն հայտնի բոլոր հիերոգլիֆ նշանները, դեռևս 1907 թ. Լեհման -Հաուպտր գտնում էր, որ ուրարտական հիերոգլիֆները պետք է համարել խեթական թագավորությունից և Կնոսեից ներմուծված գրեր, որով օգտվում էին միմիայն ուրարտացիների մոտ գտնվող գերիները։ Ուրարտական հիերոգլիֆ գրի լավագույն օրինակներ հայտնաբերվեցին Կարմիր-բլուրի (Թեյշեբաինի) պեղումների ժամանակ։ Ուրարտական հիերոգլիֆ արձանագրության ամբողջական և առայժմ եզակի օրինակ է A կացարանում հայտաբերված 16 բրոնզե թասերից մեկի վրայի յոթ նշաններից բաղկացած արձանագրությունը։ Թասի վրա փորագրված նշանները տարբեր բովանդակության և բնույթի պատկերներ են։

Հայկական ՍՍՌ գիտությունների ակադեմիա

1961-12-15

Հոդված

pdf

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան