Journal or Publication Title:
Date of publication:
Number:
ISSN:
Additional Information:
Մանուչարյան Մերի, Манучарян Мери
Title:
Import Dependency As A Food Security Challenge For The Republic Of Armenia: A Mixed-Methods Analysis
Other title:
Импортозависимость как проблема продовольственной безопасности Республики Армения: анализ с использованием смешанных методов ; Ներմուծումից կախվածությունը որպես Հայաստանի Հանրապետության պարենային անվտանգության մարտահրավեր. խառը մեթոդներով վերլուծություն
Creator:
Subject:
Problems Of The Real Sector Of The Economy
Uncontrolled Keywords:
Food security ; import dependency ; self-sufficiency ; agricultural policy ; Herfindahl-Hirschman Index
Coverage:
Abstract:
This study aims to analyze the growing import dependency of the Republic of Armenia as a strategic challenge to its food security, identify the main causes of this dependency, and propose pathways for its reduction using both qualitative and quantitative methods. The research employs a mixed-method approach combining: (1) quantitative analysis of food trade data (2020–2024) from national statistics and FAO GIEWS reports; (2) a systematic literature review of food security and import dependency studies; (3) the development of a mathematical model – the Import Dependency Coefficient (IDC) based on the Herfindahl-Hirschman Index (HHI); and (4) a Logistic Growth Model for forecasting future dependency under different policy scenarios. The findings indicate that while Armenia is self-sufficient in certain agricultural products (potatoes, vegetables, fruits), it remains highly dependent on imports for strategic commodities such as wheat (import share >50%), sugar, vegetable oil, and most meat products. Wheat import dependency exceeds 50%, with imports concentrated mainly in Russia (approx. 40% of total imports in 2023). The calculated IDC for wheat is 0.68 (on a scale 0–1, where 1 indicates maximum dependency). The logistic growth model forecasts that without intervention, import dependency for wheat will exceed 0.74 by 2030 and approach 0.82 by 2035. Under an intervention scenario (policy measures reducing growth rate by 40% starting 2026), IDC could stabilize at approximately 0.65 by 2030.
Conclusions: Import dependency in Armenia results from low agricultural productivity, technological gaps, land degradation, migration-induced labour shortages, and insufficient state support. Overcoming this challenge requires a comprehensive strategy including: (1) technological modernization and productivity enhancement; (2) diversification of import sources; (3) trade facilitation and logistics infrastructure development; (4) reorientation of state subsidies toward productivity incentives; and (5) integration of migration and rural development policies. The proposed IDC can serve as a practical monitoring tool for policymakers. Unilateral self-sufficiency is not recommended due to risks of market distortions.
Целью исследования является анализ растущей зависимости Республики Армения от импорта как стратегической угрозы продовольственной безопасности, выявление основных причин этой зависимости и предложение путей ее снижения с использованием качественных и количественных методов. В исследовании используется смешанный методологический подход, сочетающий в себе: (1) количественный анализ данных о торговле продовольствием (2020–2024 гг.) из национальной статистики и отчетов ФАО GIEWS; (2) обзор литературы по исследованиям продовольственной безопасности и зависимости от импорта; (3) разработку математической модели коэффициента зависимости от импорта (КЗИ) на основе индекса Херфиндаля-Хиршмана (ИРХ); и (4) логистическую модель роста для прогнозирования будущей зависимости при различных сценариях политики. Результаты показывают, что, хотя Армения самодостаточна в производстве некоторых сельскохозяйственных продуктов (картофеля, овощей, фруктов), она по-прежнему сильно зависит от импорта стратегических продуктов, таких как пшеница (доля импорта >50%), сахар, растительное масло и большинство мясных продуктов. Импортная зависимость от пшеницы превышает 50%, при этом импорт сосредоточен в основном в России (около 40% от общего объема импорта в 2023 году). Рассчитанный коэффициент зависимости от импорта (IDC) для пшеницы составляет 0,68 (по шкале от 0 до 1, где 1 указывает на максимальную зависимость). Логистическая модель роста прогнозирует, что без вмешательства зависимость от импорта пшеницы превысит 0,74 к 2030 году и приблизится к 0,82 к 2035 году. В сценарии вмешательства (политические меры снижают темпы роста на 40% начиная с 2026 года) коэффициент зависимости от импорта может стабилизироваться на уровне около 0,65 к 2030 году. Выводы: Зависимость Армении от импорта обусловлена низкой производительностью сельского хозяйства, технологическим отставанием, деградацией земель, нехваткой рабочей силы из-за миграции и недостаточной государственной поддержкой. Преодоление этой проблемы требует комплексной стратегии, включающей: (1) технологическую модернизацию и повышение производительности, (2) диверсификацию источников импорта, (3) содействие торговле и развитие логистической инфраструктуры, (4) перенаправление государственных субсидий на повышение производительности и (5) интеграцию миграционной политики и политики развития сельских районов. Предложенная шкала зависимости от импорта может служить практическим инструментом мониторинга для политиков. Односторонняя самодостаточность не рекомендуется из-за риска искажения рынка.
Հետազոտության նպատակն է վերլուծել Հայաստանի Հանրապետության աճող ներմուծման կախվածությունը որպես պարենային անվտանգության ռազմավարական մարտահրավեր, բացահայտել այս կախվածության հիմնական պատճառները և առաջարկել դրա նվազեցման ուղիներ՝ օգտագործելով որակական և քանակական մեթոդներ։ Հետազոտությունը կիրառում է խառը մեթոդների մոտեցում, որը համատեղում է. (1) ազգային վիճակագրության և FAO GIEWS զեկույցներից ստացված պարենամթերքի առևտրի տվյալների (2020–2024) քանակական վերլուծությունը. (2) պարենային անվտանգության և ներմուծման կախվածության ուսումնասիրությունների գրականության վերլուծությունը. (3) Հերֆինդալ-Հիրշմանի ինդեքսի (HHI) վրա հիմնված ներմուծման կախվածության գործակցի (IDC) մաթեմատիկական մոդելի մշակումը. և (4) լոգիստիկ աճի մոդել՝ տարբեր քաղաքականության սցենարների ներքո ապագա կախվածությունը կանխատեսելու համար։ Արդյունքները ցույց են տալիս, որ չնայած Հայաստանը ինքնաբավ է որոշակի գյուղատնտեսական ապրանքների (կարտոֆիլ, բանջարեղեն, մրգեր) առումով, այն շարունակում է մեծապես կախված լինել ռազմավարական ապրանքների, ինչպիսիք են ցորենը (ներմուծման մասնաբաժինը >50%), շաքարավազը, բուսական յուղը և մսամթերքի մեծ մասը, ներմուծումից: Ցորենի ներմուծումից կախվածությունը գերազանցում է 50%-ը, ընդ որում՝ ներմուծումը կենտրոնացած է հիմնականում Ռուսաստանում (2023 թվականին ընդհանուր ներմուծման մոտ 40%-ը): Ցորենի համար հաշվարկված IDC-ն կազմում է 0.68 (0-1 սանդղակով, որտեղ 1-ը ցույց է տալիս առավելագույն կախվածությունը): Լոգիստիկ աճի մոդելը կանխատեսում է, որ առանց միջամտության, ցորենի ներմուծումից կախվածությունը կգերազանցի 0.74-ը մինչև 2030 թվականը և կմոտենա 0.82-ի մինչև 2035 թվականը: Միջամտության սցենարի դեպքում (քաղաքականության միջոցառումները 2026 թվականից սկսած աճի տեմպը 40%-ով կրճատում են), IDC-ն կարող է կայունանալ մոտավորապես 0.65-ի վրա մինչև 2030 թվականը: Եզրակացություններ. Հայաստանում ներմուծումից կախվածությունը պայմանավորված է գյուղատնտեսության ցածր արտադրողականությամբ, տեխնոլոգիական բացերով, հողերի դեգրադացիայով, միգրացիայի հետևանքով աշխատուժի պակասով և պետական աջակցության անբավարարությամբ: Այս մարտահրավերի հաղթահարումը պահանջում է համապարփակ ռազմավարություն, որը ներառում է՝ (1) տեխնոլոգիական արդիականացում և արտադրողականության բարձրացում, (2) ներմուծման աղբյուրների դիվերսիֆիկացում, (3) առևտրի խթանում և լոգիստիկ ենթակառուցվածքների զարգացում, (4) պետական սուբսիդիաների վերաուղղորդում արտադրողականության խթանման ուղղությամբ, և (5) միգրացիայի և գյուղական զարգացման քաղաքականության ինտեգրում: Առաջարկվող IDC-ն կարող է ծառայել որպես գործնական մոնիթորինգի գործիք քաղաքականության մշակողների համար: Միակողմանի ինքնաբավությունը խորհուրդ չի տրվում՝ շուկայի աղավաղումների ռիսկերի պատճառով: