Publication Details:
Journal or Publication Title:
Լրաբեր հասարակական գիտությունների=Herald of the Social Sciences=Вестник общественных наук
Date of publication:
Number:
ISSN:
Official URL:
Additional Information:
Սարգսյան Քնարիկ, Саргсян Кнарик
Title:
Other title:
Կատարի արտաքին քաղաքականությունը Մաղրիբում և նրա դերը Թունիսի հետհեղափոխական անցումային շրջանում (2011–2016) ; Внешняя политика Катара в Магрибе и его роль в постреволюционном переходном периоде в Тунисе (2011–2016
Creator:
Contributor(s):
Պատ․ խմբ՝. Հ․ Գ․ Ինճիկյան (1966-1968) ; Գլխավոր խմբ.՝ Ծ․ Պ․ Աղայան (1969-1972) ; Վ․ Ա․ Միքայելյան (1972-1987) ; Ա․ Ա․ Խառատյան (1988-2017) ; Պ․ Ավետիսյան (2017-2024) ; Ա․ Բոբոխյան (2025-)
Subject:
Uncontrolled Keywords:
Coverage:
Abstract:
Qatar’s foreign policy in the Maghreb underwent a significant transformation following the outbreak of the Arab Spring in 2011. Tunisia, as the birthplace of the Arab uprisings, became one of the key arenas through which Doha sought to expand its regional influence and strengthen its posi-tion as a major regional actor. By employing a flexible foreign policy strategy anchored in soft power instruments – such as financial assistance, foreign direct investment, media influence via Al Jazeera, and targeted support for political Islamist actors – Qatar managed to solidify its presence in Tunisia during the country’s post-revolutionary transition. This article examines Qatar’s engagement in Tunisia between 2011 and 2016, focusing primarily on its relationship with the Ennahda movement and the role this partnership played in shaping Tunisia’s transitional political landscape. The study explores the motivations, instruments, and political implications of Qatar’s involvement in Tunisia within the broader framework of Doha’s regional strategy in the Maghreb. Furthermore, it evaluates the opportunities and challenges of Qatar’s policy, including its contribution to post-revolutionary stabilization, the backlash it provoked among secular domestic actors and rival Gulf states, and its overall impact on regional geopolitical rivalries in both the Maghreb and the wider Middle East.
2011 թ. «Արաբական գարնան» մեկնարկից հետո Կատարի արտաքին քաղաքականությունը Մաղրիբի տարածաշրջանում ենթարկվեց էական վերափոխումների։ Թունիսը, որպես արաբական ապստամբությունների սկզբնավորման առանցքային կենտրոն, դարձավ այն հիմնական հարթակներից մեկը, որի միջոցով Դոհան ձգտում էր ընդլայնել իր տարածաշրջանային ազդեցությունն ու ամրապնդել դիրքերը՝ որպես ազդեցիկ տարածաշրջանային դերակատար։ Ընդունելով ճկուն արտաքին քաղաքական ռազմավարություն՝ հիմնված «փափուկ ուժի» գործիքակազմի, ֆինանսական աջակցության, ներդրումների, մեդիա ազդեցության և քաղաքական իսլամական ուժերի աջակցության վրա, Կատարը կարողացավ ամրապնդել իր ներկայությունը Թունիսում, հատկապես երկրի հետհեղափոխական անցումային շրջանում։ Սույն հոդվածը ուսումնասիրում է Կատարի ներգրավվածությունը Թունիսում 2011–2016 թթ.՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով «Էննահդա» շարժման հետ նրա հարաբերություններին և այդ համագործակցության ազդեցությանը Թունիսի անցումային քաղաքական գործընթացների վրա։ Հետազոտության նպատակն է վերլուծել Թունիսում Կատարի ներգրավվածության շարժառիթները, կիրառված գործիքակազմը և քաղաքական հետևանքները՝ որպես Մաղրիբում Դոհայի առավել լայն տարածաշրջանային ռազմավարության բաղադրիչներ։ Հոդվածում գնահատվում են նաև Կատարի քաղաքականության հնարավորություններն ու մարտահրավերները՝ անդրադառնալով հետհեղափոխա-կան կայունացման գործընթացում նրա ունեցած դերին, աշխարհիկ քաղաքական ուժերի և մրցակից տարածաշրջանային պետությունների կողմից հնչեցված քննադատությանը, ինչպես նաև տարածաշրջանային մրցակցության սրման և Մերձավոր Արևելքում ուժային վերա-դասավորումների վրա դրա ազդեցությանը: После начала «Арабской весны» в 2011 г. внешняя политика Катара в регионе Магриба претерпела существенные изменения. Тунис, ставший ключевым цент-ром арабских восстаний, превратился в одну из основных площадок, посредством которых Доха стремилась расширить своё региональное влияние и укрепить позиции в качестве влиятельного регионального актора. Придерживаясь гибкой внешнеполитической стратегии, основанной на использовании инструментов «мягкой силы», финансовой поддержки, инвестиций, медийного влияния и поддержки политических исламистских сил, Катару удалось укрепить своё присутствие в Тунисе, собенно в переходный – постреволюционный период. В статье рассматривается вовлечённость Катара в события, имевшие место в Тунисе в 2011–2016 гг., акцентируется отношение Катара к дви-жению «Ан-Нахда» и влияние данного сотрудничества на политические процессы в Тунисе. Цель исследования заключается в анализе мотивов, используемых инструментов и политических последствий катарского фактора в Тунисе как составной части более широкой региональной стратегии Дохи в Магрибе. Помимо этого дается оценка политике Ката-ра, его роли в постреволюционной стабилизации, критике со стороны светских политических сил и конкурирующих региональных государств, а также его влиянию на усиление регионального соперничества и трансформацию баланса сил на Ближнем Востоке.
Place of publishing:
Երևան