Հրապարակման մանրամասներ:
Ամսագրի կամ հրապարակման վերնագիր:
Էջմիածին։ Պաշտօնական ամսագիր Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսութեան Մայր Աթոռոյ Սրբոյ Էջմիածնի
Հրապարակման ամսաթիւ:
Հատոր:
Համար:
ISSN:
Լրացուցիչ տեղեկութիւն:
Stepanyan Leyla, Степанян Лейла
Վերնագիր:
Բնիկ հայերէն «ոչ» բառի ծագումնաբանական քննութիւն՝ ըստ ռապանուերէն—հայերէն բառային ընդհանրութիւնների
Այլ վերնագիր:
Etymology of the native Armenian word “voch” (voč‘) (“no”) according to Rapanui-Armenian lexical commonalities ; Этимологические исследования на основе лексической общности армянского и рапануйского
Ստեղծողը:
Աջակից(ներ):
Խմբ.՝ Առաքել Առաքելյան (1944-1948) ; Լևոն Կիսիբեկյան (1948-1950) ; Աշոտ Աբրահամյան (1950-1955) ; Առաքել Առաքելյան (1955-1956) ; Արթուն Հատիտյան (1956-1982) ; Պարգեւ Շահբազյան (1983-1984) ; Երվանդ Մելքոնյան (1985-1993) ; Տ. Ասողիկ եպս. Արիստակեսյան (1994-1996) ; Տ. Բագրատ աբղ. Գալստյան (1996-1998) ; Մարիամ Վարդանյան (պաշտոնակատար) (1998-1999) ; Տ. Արշակ աբղ. Խաչատրյան (պաշտոնակատար) (1999) ; Անդրանիկ Զեյթունյան (2000-2001) ; Վարդան Դևրիկյան (2002-2009) ; Արշակ Մադոյեան (2009-2015) ; Արսէն Բոբոխեան (2015-2017) ; Տ. Անդրէաս աբղ. Եզեկեան (պաշտոնակատար) (2017-2018) ; Գէորգ Մադոյեան (2018-)
Խորագիր:
Չվերահսկուող բանալի բառեր:
հայերեն ; պոլինեզիական լեզուներ ; ռապանուերեն ; ոչ ; բացասական բաղադրիչ ; ծագումնաբանական քննություն ; բառաշերտ ; ստուգաբանություն
Ծածկոյթ:
Ամփոփում:
Этимология исконно армянского слова «voch» (voč‘) («нет») до настоящего времени остаётся неполной и недостаточно разработанной, а мнения лингви- стов относительно значений его составных компонентов нередко оказываются противоречивыми. Этимологическое истолкование исконно армянского слова «voch» (voč‘) («нет»), основанное на рапануйско-армянских лексических соответствиях, позволяет реконструировать весьма древний языковой этап, на котором элемен- ты «vo-» и «-ch» (-č‘) данного слова функционировали как самостоятельные, семантически значимые единицы. Показательно, что рапануйское слово kai «не, нет», соотносимое с компонентом - č (-č‘) слова «voch» (voč‘), полностью сопоставимо с индоевропейским прототипом, реконструируемым для того же элемента — энклитической частицей - k-. В то же время вопрос о рапануйском корне, соответствующем компоненту vo- (vο-), остаётся в определённой мере открытым (как и в армянском материале), однако, в отличие от армянского, допускает более предсказуемую реконструкцию. Проведённое исследование выявляет прототипы компонентов исконно армянского слова «voch» (voč‘) («нет»), сохранившиеся в рапануйском языке, а также уточняет их семантику. Кроме того, проясняется двукорневая природа элемента vave в рапануйском выражении vave kai kohe; предлагаются этимологии рапануйского слова vave¹ «волны, морское волнение» и союза vave² «но нет, но не-» с привлечением армянских корней. Наконец, уточняются возможное происхождение, этимология и связь слова veto, относящегося к международной лексике, с исконно армянским словом «voch» (voč‘) («нет»).
The etymology of the native Armenian word “voch” (voč‘) (“no”) is incomplete and imperfect, and the opinions of linguists about the meanings of its components are sometimes contradictory. An etymological study based on lexical similarities between the Rapanui and Armenian languages allows us to establish the antiquity of the linguistic state in which the elements “vo-” (vo-) and “ch” (-č‘) of the native Armenian word “voch” (voč‘) (“no”) were semantic units with independent usage. It is noteworthy that the Rapanui word kai “non, not” corresponding to the -č (-č‘) component of the word “voch” (voč‘) (“no”) is completely comparable to the Indo-European prototype recovered for the same element, the enclitic particle *-k-, while the question of the Rapanui root corresponding to the vο- (vo-) component is somewhat unclear (as in Armenian), but, unlike Armenian, predictable. This study identifies the prototypes of the components of the native Armenian word “voch” (voč‘) (“no”) preserved in the Rapanui language, and their meanings, explains the dual-root nature of the element vave in the Rapanui phrase vave kai kohe, conducts an etymological analysis of the Rapanui word vave1 “waves, sea roughness” and the conjunction vave2 “but no, but not-” with Armenian roots; the possible origin, etymology and connection of the word veto, belonging to the international lexicon, with the native Armenian word “voch” (voč‘) (“no”) are also clarified.
Հրատարակութեան վայրը:
Ս. Էջմիածին