Օբյեկտ

Վերնագիր: Спектральное изучение взаимодействия оксида азота с нитрато-комплексом октаэтилпорфирината железа (III)

Ստեղծողը:

Г. М. Гулян

Տեսակ:

Статья

Այլ վերնագիր:

Ազոտի օքսիդի և օքտաէթիլպորֆիրինի երկաթ (III) նիտրատո-կոմպլեքսի փոխազդեցության սպեկտրալ ուսումնասիրությունը: A spectral study of the nitric oxide interaction with nitrato-complex of octaethylporphyrinato iron (III)

Ծածկույթ:

343-356

Ամփոփում:

Реакция оксида азота (NO) с сублимированными слоями, содержащими нитрато-комплекс железа – FeIII(ОЭП)(η1-ONO2) (ОЭП – дианион 2,3,7,8,12,13,17,18-октаэтилпорфирина), приводит к образованию ряда производных ОЭП железа (II) и (III) с различными оксидами азота (NOx) в роли аксиальных лигандов. При низкой температуре спектрально охарактеризован метастабильный нитрато-нитрозильный комплекс (NO)FeIII(ОЭП)(η1-ONO2), который подвергается дальнейшим трансформациям при нагреве в атмосфере NO. Конечными продуктами этих превращений при повышении температуры до комнатной в присутствии избытка NO являются нитрозильный – FeII(ОЭП)(NO), нитро-нитрозильный – FeIII(ОЭП)(NO2)(NO) и нитратный – FeIII(ОЭП)(η1-ONO2) комплексы. Соотношение этих продуктов зависит от давления NO в системе. Эксперименты с изотопозамещённым (15NO) оксидом азота показали, что присутствующий в системе после реакции нитрато-комплекс является результатом ряда трансформаций, приводящих к изотопозамещенному аналогу – FeIII(ОЭП)(η1-O15NO2). Ազոտի օքսիդի (NO) փոխազդեցությունը սուբլիմված թաղանթների հետ, որոնք պարունակում են երկաթի նիտրատո-կոմպլեքս – FeIII(ՕԷՊ)(η1-ONO2) (ՕԷՊ – 2,3,7,8,12,13,17,18 օքտաէթիլպորֆիրինիերկանիոն), բերում է ՕԷՊ-ի երկաթ (II) և (III)-ի մի շարք ածանցյալների առաջացմանը, որոնցում որպես աքսիալ լիգանդներ հանդես են գալիս ազոտի տարբեր օքսիդները – (NOx): Ցածր ջերմաստիճանում սպեկտրալ բնութագրված է անկայուն նիտրատո-նիտրոզիլային կոմպլեքսը` (NO)FeIII(ՕԷՊ)(η1-ONO2), որը NO-ի մթնոլորտում տաքացնելիս ենթարկվում է մի շարք փոխարկումների: NO-ի ավելցուկի առկայությամբ մինչև սենյակային ջերմաստիճան տաքացնելիս այդ փոխարկումների վերջնական արգասիքներն են հանդիսանում նիտրոզիլային – FeII(ՕԷՊ)(NO), նիտրո-նիտրոզիլային – (NO)FeIII(ՕԷՊ)(NO2) և նիտ¬րատային - FeIII(ՕԷՊ)(η1-ONO2) կոմպլեքսները: Ստացված արգասիքների հարաբերակցությունը կախված է համակարգում առկա NO-ի ճնշումից: Իզոտոպատեղակալված ազոտի օքսիդով (15NO) գիտափորձերը ցույց են տվել, որ ռեակցիայի ավարտից հետո համակարգում առկա նիտրատո-կոմպլեքսը հանդիսանում է մի շարք փոխարկումների արդյունք, որոնք հանգեցնում են իզոտոպատեղակալված նմանակի` FeIII(ՕԷՊ)(η1-O15NO2) գոյացմանը: The reaction(s) of nitric oxide (NO) gas with sublimed layers, containing the nitrato iron(III) complex – FeIII(OEP)(η1-ONO2) (OEP-2,3,7,8,12,13,17,18-octaethylporphyrinato dianion) leads to formation of several ferric and ferrous OEP derivatives ligated by various nitrogen oxides (NOx). The metastable nitrato-nitrosyl complex – (NO)FeIII(OEP)(η1-ONO2) was spectrally characterized at low temperature that undergoes further transformations upon warming in NO atmosphere. The eventual products of these transformations after warming the system till room temperature in the presence of NO are the nitrosyl – FeII(OEP)(NO), the nitro-nitrosyl – FeIII(OEP)(NO)(NO2) and the nitrato – FeIII(OEP)(η1-ONO2) complexes, which relative quantities depending on the NO pressure. An experiments with labeled nitric oxide (15NO) shows that nitratocomplex presented in the system after reactions was involved into series of transformations, resulting to isotopically labeled analogue, i.e. FeIII(OEP)(η1-O15NO2). The use of isotope labeled (by 15N) nitrato-group assist to assignment it frequencies which disposed at 1515 (vas. NO2), 1276 (vs. NO2), 981 (v N–O) and correspondingly 1482, 1252 and ~ 958 cm-1 for 15N labeled compounds. It has been also shown that monodentate coordination accompanied by different intensities of higher (ca.1500 and ca.1270 cm-1, where the latter is much intense than former) frequencies bands of nitrato-ligand compared with bidentate coordination (in tetra-meso-arylporphyrins), where their intensities are approximate similar.

Հրատարակիչ:

ՀՀ ԳԱԱ

Ստեղծման ամսաթիվը:

2008-12-08

Ձևաչափ:

pdf

Նույնացուցիչ:

oai:arar.sci.am:184709

Ամսագրի կամ հրապարակման վերնագիր:

Հայաստանի քիմիական հանդես =Chemical Journal of Armenia

Հրապարակման ամսաթիվ:

2008

Հատոր:

61

Համար:

3-4

ISSN:

0515-9628

Լրացուցիչ տեղեկություն:

Հանդեսը հրատարակվել է նաև հետևյալ վերնագրով՝ ՀՍՍՌ ԳԱ Տեղեկագիր։ Քիմիական գիտություններ (1957-1965), Հայաստանի քիմիական ամսագիր (1966-1994), Հայաստանի քիմիական հանդես (1995- )

Բնօրինակի գտնվելու վայրը:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան

Օբյեկտի հավաքածուներ:

Վերջին անգամ ձևափոխված:

Nov 27, 2020

Մեր գրադարանում է սկսած:

Jun 22, 2020

Օբյեկտի բովանդակության հարվածների քանակ:

0

Օբյեկտի բոլոր հասանելի տարբերակները:

https://arar.sci.am/publication/203072

Ցույց տուր նկարագրությունը RDF ձևաչափով:

RDF

Ցույց տուր նկարագրությունը OAI-PMH ձևաչափով։

OAI-PMH

Օբյեկտի տեսակ՝

Նման

Այս էջը օգտագործում է 'cookie-ներ'։ Ավելի տեղեկատվություն