Publication Details:
Journal or Publication Title:
Հայաստանի բժշկագիտություն = Медицинская наука Армении = Medical Science of Armenia
Date of publication:
Volume:
Number:
ISSN:
Official URL:
Additional Information:
Магакян С. А., Maghakyan S. A.
Title:
Գլյուկոկորտիկոիդ-ասոցացված հիպերգլիկեմիայի կառավարումը օնկոլոգիական հիվանդների շրջանում
Other title:
Ведение глюкокортикоид-ассоциированной гипергликемии у онкологических пациентов ; Management of Glucocorticoid-Associated Hyperglycemia in Oncology Patients
Creator:
Contributor(s):
Պատ․ խմբ․՝ Բ․ Ա․ Ֆանարջյան (1961-1977) ; Ի․ Ք․ Գևորգյան (1978-1988) ; Ռ․ Պ․ Ստամբոլցյան (1989-1994) ; Գլխ․ խմբ․՝ Վ․ Պ․ Հակոբյան (1995-2007) ; Յու․ Թ․ Ալեքսանյան (2008-2018) ; Ա․ Կ․ Շուքուրյան (2018-)
Subject:
Uncontrolled Keywords:
գլյուկոկորտիկոիդ-ասոցացված հիպերգլիկեմիա ; գլյուկոկորտի-կոիդ-ասոցացված շաքարային դիաբետ ; օնկոլոգիական հիվանդներ ; գլիկեմիայի մոնիթորինգ ; ռիսկի գործոններ ; ինսուլինային թերապիա ; քաղցկեղ
Coverage:
Abstract:
Գլյուկոկորտիկոիդները լայնորեն կիրառվում են քաղցկեղ ունեցող հիվանդների բուժման մեջ՝ որպես քիմիաթերապիայի բաղադրիչ կամ օժանդակ բուժում՝ սրտխառնոցի, փսխման և կենտրոնական նյարդային համակարգի ախտահարումների կառավարման նպատակով։ Չնայած գլյուկոկորտիկոիդային թերապիայի կարևոր դերին օնկոլոգիական պրակտիկայում՝ այն կարող է խաթարել ածխաջրային փոխանակությունը՝ խթանելով լյարդում գլյուկոզայի արտադրությունը (լյարդային գլյուկոնեոգենեզը), բարձրացնելով ինսուլինային ռեզիստենտությունը և նվազեցնելով ենթաստամոքսային գեղձի β-բջիջներից ինսուլինի սեկրեցիան, ինչի հետևանքով զարգանում է հիպերգլիկեմիա։ Գլյուկոկորտիկոիդ-ասոցացված հիպերգլիկեմիան ընդհանուր եզրույթ է, որը բնութագրում է գլյուկոկորտիկոիդային բուժման հետևանքով զարգացած արյան գլյուկոզայի մակարդակի բարձրացումը՝ ներառելով ինչպես նախկինում շաքարային դիաբետ չունեցող անձանց շրջանում առաջացած հիպերգլիկեմիան, այնպես էլ նախապես առկա շաքարային դիաբետ ունեցող հիվանդների շրջանում գլիկեմիայի վերահսկման վատթարացումը։ Գրականության այս ակնարկում քննարկվում են նախկինում շաքարային դիաբետ չունեցող օնկոլոգիական հիվանդների շրջանում գլյուկոկորտիկոիդներով պայմանավորված նոր զարգացող հիպերգլիկեմիայի առանձնահատկությունները։
Глюкокортикоиды широко применяются в онкологической практике в составе химиотерапии и поддерживающей терапии, однако их использование может приводить к развитию глюкокортикоид-ассоциированной гипергликемии, способной ухудшать результаты противоопухолевого лечения. Целью настоящего литературного обзора явилось изучение распространенности, факторов риска, возможностей ранней диагностики и современных подходов к лечению данного осложнения у онкологических пациентов без ранее диагностированного сахарного диабета. Анализ публикаций, представленных в базе данных PubMed/MEDLINE, показал, что глюкокортикоид-ассоциированная гипергликемия является частым, но нередко недиагностированным осложнением. Основными факторами риска являются пожилой возраст, повышенный индекс массы тела, высокий уровень HbA1c, исходные нарушения углеводного обмена и интенсивная глюкокортикоидная терапия. Для своевременного выявления гипергликемии необходимо оценивать не только уровень глюкозы натощак, но и постпрандиальную гликемию. Лечение включает коррекцию образа жизни, применение пероральных сахароснижающих препаратов и инсулинотерапии с учетом фармакокинетических особенностей глюкокортикоидов. Раннее выявление и индивидуализированное ведение пациентов позволяют улучшить контроль гликемии, снизить риск осложнений и повысить безопасность противоопухолевого лечения.
Glucocorticoids are widely used in oncology as components of chemotherapy regimens and supportive care; however, their use may lead to the development of glucocorticoid-associated hyperglycemia, which can adversely affect the outcomes of anticancer treatment. This literature review aimed to summarize the prevalence, risk factors, early diagnostic strategies, and current management approaches for glucocorticoid-associated hyperglycemia in oncology patients without previously diagnosed diabetes mellitus. A literature search was conducted using the PubMed/MEDLINE database and included systematic reviews, meta-analyses, clinical practice guidelines, and observational studies. The available evidence indicates that glucocorticoid-associated hyperglycemia is a common but frequently underrecognized complication. Major risk factors include older age, increased body mass index, elevated HbA1c, pre-existing abnormalities of glucose metabolism, and intensive glucocorticoid therapy.
Place of publishing:
Երևան