Object structure

Publication Details:

«Արցախի երիտասարդ գիտնականների և մասնագետների միավորում» (ԱԵԳՄՄ) հասարակական կազմակերպության «Գիտական Արցախ» պարբերականն ընդգրկված է ՀՀ ԲՈԿ-ի կողմից հաստատված «Ատենախոսությունների հիմնական արդյունքների և դրույթների հրատարակման համար ընդունելի գիտական հրատարակությունների» ցանկում: Պարբերականը, որի հիմնադիրը Երևանի պետական համալսարանն է, լույս է տեսնում տարեկան առնվազն 2 անգամ (2020 թվականից՝ տարեկան 4 անգամ):

Journal or Publication Title:

Գիտական Արցախ=Scientific Artsakh=Научный Арцах

Date of publication:

2026

Volume:

1 (27)

ISSN:

e-2738-2672 ; 2579-2652

Official URL:

www.artsakhlib.am

Additional Information:

Barseghyan Mikayel, Барсегян Микаел

Title:

Բնապահպանական հիմնախնդիրների լուծմանն ուղղված հարկային քաղաքականության իրականացման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Other title:

Problems of Implementing Tax Policy Aimed at Resolving Environmental Problems in the Republic of Armenia ; Проблемы реализации налоговой политики, направленной на решение экологических проблем в Республике Армения

Creator:

Բարսեղյան, Միքայել

Subject:

Տնտեսագիտություն

Uncontrolled Keywords:

բնապահպանական հարկեր ; կայուն զարգացում ; բնապահպանական քաղաքականություն ; հարկային համակարգ ; շրջակա միջավայրի պաշտպանություն ; հարկային քաղաքականություն ; հարկային կարգավորում ; «կանաչ» հարկեր

Coverage:

267-276

Abstract:

Հոդվածի նպատակն է ուսումնասիրել բնապահպանական հիմնախնդիրների լուծմանն ուղղված հարկային քաղաքականության տեսական հիմքերը, հիմնական գործիքակազմը և դրա կիրառման առանձնահատկությունները Հայաստանի Հանրապետությունում։ Նպատակին հասնելու համար հոդվածում դրվել են հետևյալ խնդիրները․ վերլուծել բնապահպանական հարկերի տնտեսական էությունը և բովանդակությունը, տեսական հիմքերը, դրանց ազդեցությունը հարկ վճարողների վարքագծի վրա, բնապահպանական հարկերի կիրառման միջազգային փորձը, գնահատել ՀՀ-ում բնապահպանական հարկերի ֆիսկալ և կարգավորիչ նշանակությունը, ինչպես նաև դիտարկել դրանց արդյունավետության բարձրացման հեռանկարները։ Առաջադրված խնդիրների լուծման համար աշխատանքում օգտագործվել են տնտեսավիճակագրական, համակարգային և համեմատական վերլուծության մեթոդները: Հոդվածում քննարկվել են բնապահպանական հիմնախնդիրների լուծմանն ուղղված հարկային քաղաքականության իրականացման ուղիները ՀՀ-ում։ Հետազոտության արդյունքում գնահատվել է բնապահպանական հարկի ֆիսկալ և կարգավորիչ նշանակությունը Հայաստանի Հանրապետությունում, բացահայտվել են շրջակա միջավայրի պաշտպանությանն ուղղված հարկային քաղաքականության իրականացման համակարգային, ինստիտուցիոնալ և վարչարարական խնդիրները, առաջարկվել են բարեփոխումների ուղղություններ՝ կայուն զարգացման նպատակով հարկային գործիքակազմի՝ մասնավորապես, բնապահպանական հարկի արդյունավետության բարձրացման համար։ Առաջարկվել են մոտեցումներ կանաչ հարկային բարեփոխումների իրականացման, բնապահպանական հարկի դրույքաչափերի վերանայման, հարկ վճարողների տնտեսական վարքագծի վրա բնապահպանական հարկի ուղղորդիչ ներգործության ուժեղացման, թվայնացված մոնիթորինգի համակարգի ներդրման և «մաքուր» տեխնոլոգիաների համար տնտեսական խթանների կիրառման վերաբերյալ։
The purpose of this article is to study the theoretical foundations of tax policy aimed at addressing environmental issues, its main instruments, and the specifics of its application in the Republic of Armenia. To achieve this goal, the article sets the following objectives: analyzing the economic essence and content of environmental taxes, their impact on taxpayer behavior, and international experience, as well as examining prospects for improving the effectiveness of environmental taxes in the Republic of Armenia. To address these objectives, the study utilizes methods of economic, statistical, systemic, comparative, and factor analysis. This article examines the implementation of tax policy aimed at addressing environmental issues in the Republic of Armenia. The study identified systemic, institutional, and administrative challenges in implementing tax policy aimed at environmental protection in the Republic of Armenia and proposed reform directions to improve the effectiveness of tax instruments, particularly environmental taxes, for sustainable development. The paper proposes approaches to implementing environmental tax reform, revising environmental tax rates, strengthening the impact of the environmental tax on taxpayers' economic behavior, introducing a digital monitoring system, and applying economic incentives for clean technologies.
Цель статьи – изучение теоретических основ налоговой политики, направленной на решение экологических проблем, основных инструментов и особенностей ее применения в Республике Армения. Для достижения цели в статье поставлены следующие задачи: проанализировать экономическую сущность и содержание экологических налогов, их теоретические основы, влияние на поведение налогоплательщиков, международный опыт применения экологических налогов; оценить фискальное и регулирующее значение экологических налогов в РА, а также рассмотреть перспективы повышения их эффективности. Для решения поставленных задач в работе использованы методы экономического, статистического, системного, сравнительного и факторного анализа. В статье обсуждаются пути реализации налоговой политики, направленной на решение экологических проблем в Республике Армения. В результате проведенного исследования были выявлены системные, институциональные и административные проблемы реализации налоговой политики, направленной на охрану окружающей среды в Республике Армения, и предложены направления реформ для повышения эффективности налоговых инструментов, в частности, экологического налога, для устойчивого развития. Предложены подходы к реализации реформы экологического налогообложения, пересмотру ставок экологического налога, усилению воздействия экологического налога на экономическое поведение налогоплательщиков, внедрению цифровой системы мониторинга и применению экономических стимулов для «чистых» технологий.

Place of publishing:

Երևան

Publisher:

«ԱՐՑԱԽ» հրատ. ; ԱԵԳՄՄ հրատ.

Type:

Հոդված

Format:

pdf