Մարիամ Կարսեցու չհրապարակված կնիքը և Բագրատունիների տան՝ Դավիթյան ծագման հավակնությունը ; Неизданная печать Мариам Карсеци и вероятность Давидовского происхождения дома Багратуни

Maria of Kars ; House of Bagratuni ; King Gagik of Kars ; King Kiurike III ofLori ; Davidic descent ; Movsēs Xorenac‘i ; Sumbat Davitis-dze

47-54

Այս ուսումնասիրության մեջ ներկայացված կնիքը հայ-բյուզանդական ծագման երեք պահպանված կանացի կնիքներից մեկն է: Խոսքը վերաբերում է մի պատմական անձի՝ Գագիկ Կարսեցու դուստր Մարիամին, ով արդեն հայտնի է հայերեն և հունարեն գրությամբ վաղ շրջանի կնիքով: Այս կնիքի հիմնական հետաքրքրությունը Բագրատունիների տոհմի Դավիթյան ծագման մասին հիշատակումն է։ Մինչ այժմ այս մասին ամենավաղ պնդումն արել է «Բագրատունիների պատմությունը» գրքի հեղինակ Սումբատ Դավիթիսձեն։ Գիրքը կազմվել է մոտ տասնմեկերորդ դարի կեսերին։ Այս ուսումնասիրության մեջ ներկայացված կնիքը կամ ժամանակակից է Սումբատ Դավիթիսձեին, կամ փոքր-ինչ ավելի վաղ, և ցույց է տալիս, որ Բագրատունիների Դավիթյան ծագումը վկայված է նաև Մեծ Հայքի ճյուղում։
Представленная в данном исследовании печать является одной из трех сохранившихся женских печатей армяно-византийского происхождения. Речь идет об исторической личности, уже известной по ранней печати армянской и греческой графикой, Марии, дочери Гагика Карсеци. Главный интерес этой печати — упоминание о Давидовском происхождении династии Багратуни. До сих пор самое раннее заявление об этом сделал Сумбат Давитисдзе, автор книги «История Багратунис». Книга была составлена примерно в середине одиннадцатого века. Печать, представленная в этом исследовании, либо современна Сумбату Давитисдзе, либо немного раньше, и показывает, что Давидовское происхождение Багратунис также засвидетельствовано в ветви Мец Айк.

Երևան

Հայաստանի պատմության թանգարան

Հոդված

pdf

hy

2021 թ.-ից վերանվանվել է՝ Աշխատություններ Հայաստանի պատմության թանգարանի