Journal or Publication Title:
Արվեստագիտական հանդես=Искусствоведческий журнал=Journal of Art Studies
Date of publication:
Number:
ISSN:
Official URL:
Additional Information:
Овсепян Грант, Hovsepyan Hrant
Title:
Արթիկի Մարինե կամ Սբ. Աստվածածին եկեղեցու վերակազմությունն ու վերականգնման խնդիրները
Other title:
Реконструкция церкви Марине или Св. Богородицы и задачи реставрации ; Reconstruction of the St. Mariane, or St Astvatsatsin Chruch and the problems of restoration
Creator:
Subject:
Ճարտարապետագիտություն ; Եկեղեցական ճարտարապետություն
Uncontrolled Keywords:
Արթիկի Սբ. Աստվածածին եկեղեցի ; վաղ միջնադար ; միանավ եկեղեցի ; գմբեթավոր եկեղեցի
Coverage:
Abstract:
Հոդվածը նվիրված է վաղ միջնադարյան հայկական եկեղեցական ճարտարապետության կարևոր հուշարձաններից մեկի ուսումնասիրությանը, նրա նախնական ծավալատարածական հորինվածքի և գմբեթային համակարգի վերակազմության խնդիրներին։ Մասնագիտական աղբյուրների և պահպանված նյութական վկայությունների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ եկեղեցին կառուցվել է 5–6-րդ դարերում և ի սկզբանե եղել է խաչաձև հատակագծով գմբեթավոր կառույց։ Չնայած ժամանակակից որոշ հետազոտողների կասկածներին՝ հուշարձանն ուսումնասիրած վաղ շրջանի հեղինակավոր գիտնականների տվյալները, ինչպես նաև պահպանված ճարտարապետական տարրերը, թույլ են տալիս վստահորեն վերականգնել նրա նախաստեղծ կերպարը։
Статья посвящена исследованию одного из значимых памятников раннесредневековой армянской церковной архитектуры и проблеме реконструкции его первоначального объемно-пространственного облика и купольной системы. Анализ письменных источников, результатов полевых обследований и сохранившихся архитектурных элементов позволяет датировать сооружение V–VI вв. и рассматривать его как крестово-купольный храм. Несмотря на высказанные в последнее время сомнения относительно существования купола, данные, зафиксированные ранними исследователями, а также сохранившиеся конструктивные признаки убедительно свидетельствуют о его изначальном наличии.
The article examines one of the significant monuments of early medieval Armenian ecclesiastical architecture, focusing on the reconstruction of its original spatial composition and domed structure. Based on the analysis of scholarly sources, field observations, and the surviving architectural evidence, the church is dated to the V–VI centuries and is interpreted as a cross-domed building. Although some modern researchers have questioned the existence of a dome, the data recorded by early scholars and the preserved structural elements clearly support the presence of an original domed system.