Օբյեկտ

Վերնագիր: Հեգելը արվեստի ձևերի մասին

Ստեղծողը:

Ասատրյան, Գրիգոր

Տեսակ:

Հոդված

Ամսագրի կամ հրապարակման վերնագիր:

Արվեստագիտական հանդես=Искусствоведческий журнал=Journal of Art Studies

Հրապարակման ամսաթիվ:

2020

Համար:

2

ISSN:

2579-2830

Լրացուցիչ տեղեկություն:

Асатрян Григор, Asatryan Grigor

Այլ վերնագիր:

ГЕГЕЛЬ о формах искусства (К 250-летию со дня рождения Гегеля) ; Hegel on art forms (To the 250th anniversary of Hegel’s birth)

Ենթավերնագիր:

(նվիրվում է Հեգելի ծննդյան 250-ամյա հոբելյանին)

Ամփոփում:

Արվեստի հիմնական ձևերը, ըստ Հեգելի, քարացած և մեկընդմիշտ տրված իրողություններ չեն, այլ պատմականորեն գտնվում են շարժման ու զարգացման պրոցեսում: Անցումը արվեստի մեկ ձևից մյուսին զուտ քանակական աճի պրոցես չէ, այլ աստիճանականության ընդհատում, թռիչք: Այսպես է տեղի ունեցել արևելյան արվեստից անցումը հին հունական արվեստին, իսկ վերջինից` ռոմանտիկական արվեստին: Այդ անցումներն ունեն օրինաչափ բնույթ: Արվեստի դասական ձևը Հեգելի մոտ հանդես է գալիս որպես մարդկության գեղարվեստական մշակույթի գագաթ, քանի որ նրանում լիակատար ներդաշնակություն է հաստատվում իդեայի և դրա դրսևորման ձևի միջև և ձեռք է բերվում հավասարակշռություն մատերիայի ու ոգու միջև: Արվեստի յուրաքանչյուր հաջորդ պատմական ձև արտացոլում է մարդկային հասարակության զարգացման նոր, ավելի բարձր ու հարուստ աստիճանը: Դրանում է կայանում, օրինակ, ռոմանտիկական արվեստի առավելությունը դասականի նկատմամբ` թեև այն տանում է դեպի բովանդակության և դրա արտաքին ձևավորման միջև դասական հավասարակշռության խախտում: Այդ անհամապատասխանությունը և աններդաշնակությունը հանգեցնում է գեղարվեստական ձևի քայքայմանը: Դրա հետևանքով անհամաչափ են զարգանում արվեստի տեսակներն ու ժանրերը: Պատմական տարբեր դարաշրջանների համար բնորոշ են դառնում արվեստի տարբեր տեսակներ: Քանդակագործությունն, օրինակ, տիպական է դառնում անտիկ աշխարհում, գեղանկարչությունը, երաժշտությունը, պոեզիան` նոր ժամանակներում: Անհամաչափություն է նկատվում նաև արվեստի միևնույն տեսակի զարգացման մեջ, որն արտահայտվում է արվեստի այս կամ այն ժանրի գերակայության մեջ: Որպես օրինակ կարող է ծառայել էպիկական ժանրը անտիկ աշխարհում, վեպը` ռոմանտիկական արվեստի դարաշրջանում: Անհրաժեշտ է նշել, որ արվեստի տեսակների, ձևերի և ժանրերի հեգելյան դասակարգումը սխեմատիզմի և արհեստականության որոշակի դրսևորումներով հանդերձ` իր մեջ բովանդակում է բացառիկ հարուստ ու արժեքավոր նյութ:
Основные формы искусства, по Гегелю, не являются закаменелыми, раз инавсегда заданными штампами, а исторически пребывают в процессе движения и развития. Переход от одной формы искусства к другой совершается в результате прерывания постепенности, скачка, а не сугубо количественного роста. Таков был переход от восточного искусства к древнегреческому и от последнего – к романтическому искусству. Эти переходы носят закономерный характер. Классическая форма искусства у Гегеля предстает в качестве вершины человеческой художественной культуры, поскольку в ней устанавливается абсолютная гармония между идеей и формой ее проявления и достигается равновесие между материей и духом. Каждая последующая историческая форма искусства отражает новую, более высокую и богатую ступень развития человеческого общества. В этом состоит, к примеру, преимущество романтического искусства по отношению к классическому, хоть оно и ведет к нарушению классического равновесия между содержанием и его внешним проявлением. Последствием такого несоответствия и негармоничности является разрушение художественной формы и далее – непропорциональное развитие видов и жанров искусства. Для разных исторических эпох характерными становятся те или иные виды искусства. Так, скульптура является типичной для античного мира, живопись, музыка и поэзия – для нового времени. Несоответствие наблюдается и в развитии одного и того же вида искусства, выражающееся в доминировании того или иного жанра. Примером этому может служить эпический жанр в античную эпоху, роман – в эпоху романтического искусства. Необходимо отметить, что гегелевская классификация видов, форм и жанров искусства – при некотором схематизме и искусственности – представляет собой исключительно ценный в научном отношении материал.
The main art forms, according to Hegel, are not once and for all set, petrified models. Historically, they are in a state of perpetual motion and evolution. The transition from one art from to another happens as a result of interruption of gradualism, or a leap, rather than a sheer quantitative growth. Such was the transition from oriental art to Ancient Greek art, and from the latter – to Romantic art. Such transitions are quite logical and explicable. Classical art form is defined by Hegel as the pinnacle of human artistic culture, since there, an absolute harmony between idea and its form of manifestation is established, as well as a balance between matter and spirit achieved. Each successive historical art form reflects a new, higher and richer grade of evolution of the human society. Therein lies, for instance, the advantage of romanticism over classical art, even though said advantage disrupts the classical equilibrium between the content and its outside manifestation. Consequently, said disproportion and lack of harmony bring about a collapse of
the artistic form and, further on, disproportionate evolution of types and genres of art. In various historical periods various types of art gain dominance. Thus, sculpture was typical for the ancient world, while painting, music and poetry prevailed in the new age. Disproportion is observed in the evolution of one and the same type of art, too. There were dominating genres in different time periods. Thus, epic genre was predominant in the ancient era, and the novel – in the era of romantic art. It should be noted that, from the scholarly perspective, Hegel’s classification of types, forms and genres of art, albeit somewhat schematic and artificial, presents an exceptionally valuable material.

Հրատարակության վայրը:

Երևան

Հրատարակիչ:

ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն»

Ձևաչափ:

pdf

Չափեր:

էջ 151-165

Նույնացուցիչ:

oai:arar.sci.am:279351

Լեզու:

hy ; ru ; en

Բնօրինակի գտնվելու վայրը:

ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան

Օբյեկտի հավաքածուներ:

Վերջին անգամ ձևափոխված:

Dec 2, 2021

Մեր գրադարանում է սկսած:

Sep 16, 2021

Օբյեկտի բովանդակության հարվածների քանակ:

4

Օբյեկտի բոլոր հասանելի տարբերակները:

https://arar.sci.am/publication/304410

Ցույց տուր նկարագրությունը RDF ձևաչափով:

RDF

Ցույց տուր նկարագրությունը OAI-PMH ձևաչափով։

OAI-PMH

Հրատարակության անուն Ամսաթիվ
Ասատրյան, Գրիգոր, Հեգելը արվեստի ձևերի մասին Dec 2, 2021

Այս էջը օգտագործում է 'cookie-ներ'։ Ավելի տեղեկատվություն