Կանխատեսելի իռացիոնալության որոնումներում - Սարինյան, Ռոբերտ (ՀՀ ԳԱԱ ՏԻ)
Սկսած 1960-ական թվականներից տնտեսագիտության շրջանակներում սկսում են ձևավորվել այնպիսի ինքնուրույն բնագավառներ, ինչպիսիք են փորձա-րարական տնտեսագիտությունը, տնտեսական հոգեբանությունը, վարքագծային տնտեսագիտությունը և այլն, ինչը վկայում է մարդու մասին նոր ճանաչողական մոտեցումների մասին։ Սույն հոդվածը համառոտակի տեսություն է Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Կահնեմանի «Думай медленно… Решай быстро», և Դեն Արիելի «Предсказуемая иррациональность. скрытые силы, определяющая наши решения» աշխատությունների վերաբերյալ։ Նշված աշխատությունները կառուցված են ինչպես սովորական դեպքերի ու դիպվածների, այնպես էլ տնտեսագիտական տարբեր ուղղությունների հետ երկխոսության սկզբունքի վրա, ցույց տալով փորձագիտական ուսումնասիրությունների արդյունքում, հոգե-բանական ազդակների դերը ռացիոնալի և իռացիոնալի որոշարկման և կանխատեսումների հնարավորությունները։ Մարդու հոգեբանության մեջ գործում են երկու համակարգեր, առաջինը գործում է արագ և ավտոմատ ձևով, երկրորդը պահանջում է մտավոր ջանքեր որոշումների կայացման համար, որոնց փոխգործակցության արդյունքում ձևավորվում է նրա պահվածքը։ Since the 1960s, such independent fields as experimental economics, economic psychology, behavioral economics, etc. have begun to form within the framework of economics thus indicating new cognitive approaches to man. This article is a brief review of the works of Nobel Prize winner Kahneman Daniel ("Think slowly... Decide quickly"), and Dr. Dan Ariely (“Predictably Irrational: The Hidden Forces That Shape Our Decisions”). The mentioned works are built on the principle of dialogue with both ordinary cases and incidents, as well as with various economic directions, showing the role of psychological impulses in determining the rational and irrational and the possibilities of predictions. Two systems are operating in human psychology, the first operates quickly and automatically, while the second requires mental effort to make decisions. The interaction of discussed two systems shapes one's behavior. So far, behavioral economics has been characterized by narratives derived from concrete facts, emphasizing the need for new facts that can make human behavior predictable within certain limits. Начиная с 1960-х годов в рамках экономических дисциплин сложились такие самостоятельные области, как экспериментальная экономика, экономическая психология, поведенческая экономика и т.д.., что свидетельствует о новых когнитивных подходах к человеку. Данная статья представляет краткий обзор книги лауреата Нобелевской премии Даниэля Канемана «Думай медленно... Решай быстро» и «Предсказуемой иррациональности» Дэна Ариэли. Эти работы построены по принципу диалога с обычными случаями и опытом, а также с различными экономическими тенденциями, показывая в результате эмпирических исследований роль психологических импульсов в определении рациональных, иррациональных и прогнозирующих возможностей. В психологии человека существуют две системы: первая действует быстро и автоматически, вторая требует умственных усилий для принятия решений, в результате их взаимодействия формируется его поведение.
Keywords: Վարքագծային տնտեսագիտություն; Հոգեբանություն