Ռուբեն Դրամբյանի դերը Եղիշե Թադևոսյանի կյանքի և ստեղծագործության ուսումնասիրման գործում - Ավագյան, Արթուր (ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
Հայ նշանավոր հայ գեղանկարիչ Եղիշե Թադևոսյանի (1870–1936) կյանքի և ստեղծագործության ուսումնասիրման գործում առանցքային դեր խաղաց անվանի արվեստաբան, Հայաստանի ազգային պատկերասրահի երկարամյա տնօրեն Ռուբեն Դրամբյանը (1891–1991): Հենց նա կազմակերպեց Թադևոսյանի անդրանիկ անհատական ցուցահանդեսները (Երևան, 1934, 1938)՝ նկարչի արվեստը ներկայացնելով լայն հանրությանը, հեղինակեց ներածական հոդվածներ այդ ցուցահանդեսների կատալոգներում, իսկ հետագայում, պաշտպանելով դիսերտացիա վարպետի կյանքի և ստեղծագործության վերաբերյալ (1955)՝ հրատարակեց նրան նվիրված արժեքավոր մենագրություն (1955-ին՝ հայերեն, 1957-ին՝ ռուսերեն): Ինչպես ցույց է տալիս Դրամբյանի հիշատակված աշխատանքների վերլուծությունը, դրանց թեմայի ընտրությունը թելադրված էր ոչ թե այն տարիների խորհրդային արվեստագիտության գաղափարական կոնյունկտուրայով կամ հասարակական պահանջարկով, այլ, նախ և առաջ, հեղինակի գեղագիտական և մասնագիտական նախասիրություններով: Հավանաբար, այդ իսկ պատճառով նշված աշխատությունները հաստատուն տեղ զբաղեցրին հայ կերպարվեստի պատմագիտության մեջ՝ պահպանելով իրենց գիտական նշանակությունը առ այսօր: В изучении жизни и творчества выдающегося армянского живописца Егише Тадевосяна (1870–1936) ключевую роль сыграл видный искусствовед, многолетний директор Национальной галереи Армении Рубен Дрампян (1891–1991). Именно он организовал первые персональные выставки Тадевосяна (Ереван, 1934, 1938), на которых представил его искусство широкому зрителю. Он написал вступительные статьи для каталогов этих выставок, а впоследствии, защитив диссертацию о жизни и творчестве мастера (1955), издал посвященную ему ценную монографию (в 1955-м на армянском, а в 1957-м – на русском языках). Как показывает анализ упомянутых работ Дрампяна, выбор темы был продиктован не идейной конъюнктурой советского искусствознания тех лет и не общественным спросом, а прежде всего – эстетическими и профессиональными предпочтениями самого автора. Возможно, поэтому названные работы заняли прочное место в историографии армянского изобразительного искусства, сохранив свое научное значение по сей день. Ruben Drampyan (1891–1991), the prominent art critic and long-term director of the National Gallery of Armenia, played a significant role in studying the life and creative activity of the outstanding Armenian painter Yeghishe Tadevosyan (1870–1936). Drampyan was the one who organized the artist’s first two solo exhibitions (Yerevan, 1934, 1938), where he presented Tadevosyan’s art to wide audience, as well as wrote the introductory articles for the exhibition catalogues. Later on, he defended his thesis (1955) and issued a valuable monograph on the master’s life and creative activity (in Armenian, 1955, and in Russian, 1957). The analysis of Drampyan’s above mentioned works shows that the subject selection was not imposed either by the ideological considerations of Soviet art history or the public demand, but, first and foremost, by the author’s aesthetic and professional preferences. This may be the reason why the mentioned works have taken their firm place in the historiography of Armenian fine arts and maintained their scientific significance to date.
Keywords: Արվեստագիտություն