Իսլամական գործոնը Արցախյան 2020 թ․ պատերազմի համատեքստում․ հայկական աշխարհի դեմ Ադրբեջանի քարոզչության գործիքակազմը - Փաշայան, Արաքս (ԱԵԳՄՄ հրատ.)
Հոդվածի նպատակն է ուսումնասիրել ներքին լսարանում Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի քարոզչության և հակազդեցության մեջ իսլամական գործոնի նշանակությունը, դրա տեսական ու գործնական կողմերը։ Ուսումնասիրության խնդիրն է վեր հանել 2020 թ․ Արցախյան պատերազմի համատեքստում ներքին լսարանում իսլամական հռետորաբանության կերպափոխման ընթացքը, պատճառներն ու հեռանկարը, ինչպես նաև պատերազմում Ադրբեջանի կողմից իսլամական ջիհադական ռեսուրսի օգտագործման կրոնաքաղաքական շարժառիթները։ Ուսումնասիրության մեթոդաբանությունը ներառում է կոնտենտ վերլուծության, դիսկուրս վերլուծության գործիքակազմերը։ Վերլուծության միջոց են ինչպես տեքստային, այնպես էլ տեսապատկերային նյութերը։ Նյութի ուսումնասիրությունը ի ցույց է դնում, որ Ադրբեջանի իշխանությունները Արցախյան պատերազմի համատեքստում լավագույնս օգտագործեցին արտաքին իսլամական լսարանում հայկական աշխարհի դեմ իրենց իսկ կողմից գեներացված այլատյացության և քարոզչության փորձն ու գործիքակազմը։ Արցախյան (Լեռնային Ղարաբաղի) հակամարտության սկզբնավորումից ի վեր առաջին անգամ իսլամական գործոնն առավել մեծ նշանակություն ձեռք բերեց պատերազմի համատեքստում հասարակությանը ընդհանուր թշնամու դեմ համախմբելու և վարչակարգին աջակցություն ապահովելու հարցում։ Тhe ruling elite of Azerbaijan used the Islamic factor in Nagorno-Karabakh issue in advantageous way. For many years the internationally formed anti-Armenian agenda for International Islamic community has been presented domestically. In the context of 2020 war the rhetoric of Karabakh issue was highlighted by Islamic undertone. Аfter the end of the war Ilham Aliyev’s visits to the areas controlled by Azerbaijan (Akna, Shushi, etc.), prayers in the mosques and ‘’Islamic speeches’’, are noteworthy. Particularly, the joint prayer of Sunni and Shia soldiers in Shushi Mosque has become the centrepiece of the Islamic discourse. The Azerbaijani authorities made every effort to use the Islamic factor to consolidate the victories of the war and to enlist the support of disaffected social circles. In general, Azerbaijan made extensive use of the Islamic factor in both external and internal audiences to spread propaganda against the Armenian world and to create anti-Armenian sentiments. Правящая элита Азербайджана в своих политических интересах весьма выгодно использует исламский фактор в карабахском вопросе. В течение многих лет азербайджанская политическая элита формировала антиармянскую исламскую повестку как на международной исламской арене, также и внутри страны. Во время войны 2020 г. Баку в риторике карабахского вопроса более усилил исламский подтекст. Исламский фактор остался в его повестке и после окончания войны. Визиты Алиева в районы, перешедшие под контроль Азербайджана (Агдам, Шуши и др.), молитвы в мечетях и его выступления в русле исламской тематики, а также объединенная молитва суннитских и шиитских солдат в Шушинской мечети стала стержнем исламского дискурса. Власти Азербайджана всячески использовали исламскую риторику не только для закрепления побед в войне, а также для всеобщей социальной мобилизации и, особенно, чтобы заручиться поддержкой недовольных правящим режимом общественных кругов внутри страны. В целом, Азербайджан широко использовал исламский фактор как во внешней, так и во внутренней аудитории в целях пропаганды против армянского мира и формирования антиармянских настроений.
Keywords: Արևելագիտություն