Über das Prinzip von Komitas–Methode der Analyse der Modi (Basierend auf dem Beispiel der Etschmiadsiner undNeu–Dschulfaer Gesänge der Armenischen geistlichen Musik) - Amiraghjan, Gajane (Կոմիտասի թանգարան-ին-տ. հրատ.)
Հայ հոգևոր երաժշտության ութձայն համակարգի ուսումնասիրության՝ Կոմիտասի մեթոդաբանության կարևոր բաղադրիչներից է տվյալ ձայնեղանակում հանդիպող ինտերվալային թռիչքների դիտարկումը, ինչը մեծապես նպաստում է ձայնեղանակի՝ առավել որոշարկված և լիարժեք բնութագրմանը: Թռիչքների վերլուծության կոմիտասյան մոտեցումն արտացոլում է դրանց երկու հիմնական՝ ինտոնացիոն և ձևակառուցողական գործառույթները: Սույն հոդվածը նվիրված է ձևակառուցողական գործառույթով օժտված ձայնեղանակային թռիչքների համեմատական քննությանը՝ հայ հոգևոր երգարվեստի Էջմիածնական (գլխավոր) և Նոր Ջուղայի կամ Հնդկահայոց երգվածքներում: Հետազոտության համար հիմք են ծառայել էջմիածնական երգվածքը ներկայացնող՝ Ն. Թաշճյանի գրառած «Շարակնոց » ժողովածուն (Վաղարշապատ, 1875) և շարականային ամբողջ զանգվածը, որն ամփոփված է նորջուղայական հոգևոր երգերի՝ Էմի Աբգարի գրառած և հրատարակած ժողովածուներում (1896 (1897), 1902, Կալկաթա, 1908, 1920, Լայպցիգ): Հետազոտությունը միտված է ընդգծելու ինտերվալային թռիչքների դիտարկման հույժ կարևորությունը՝ տարբեր երգվածքների ձայնեղանակային համեմատության ճշգրտությունն ապահովելու հարցում: One of the most valuable components of Komitas’s method for the study of eight–mode system of the Armenian sacred music is the consideration of the melodic skips typical to certain modes and the forms of manifestation thereof, which greatly contributes to a more precise and complete description of the mode. Komitas’s approach to the analysis of the skips reflects two main functions: the intonation and the form–structure. This paper concerns the comparative study of modal skips in their form–structural function in two branches of the Armenian sacred chant: Ejmiatsin Chant and New–Julfa (otherwise called as Indian–Armenian) Chant. The research is based on the Šaraknoc‘ (Hymnal) ritual book, which represents the Ejmiatsin Chant, recorded by N. Tashchyan (Vagharshapat 1875), and the Šarakans (hymns) from the collections of New–Julfa’s sacred chants, which were recorded and published by Amy Apcar (1896 (1897), 1902, Calcutta; 1908, 1920, Leipzig). The research aims at underlining the high relevance of the study of melodic skips in order to ensure the precision of the modal comparison of different chants.
Keywords: Museums; Komitas Vardapet