Ապրեցինք մեկ պատերազմ ևս... - Հովականյան, Յուրի (ՀՊՏՀ «Տնտեսագետ» հրատ․)
Պատերազմը սոցիական աղետ է, դժբախտությունների և տառապանքի պատճառ: Սակայն, պատերազմը նաև սոցիալական իրողություն է, որից գրեթե հնարավոր չէ խուսափելը, որովհետև այն պայմանավորված է տարբեր հանգամանքներով` քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական, մշակութային և այլն: Պատերազմը քաղաքականության գործիքն է, դրա շարունակությունը այլ միջոցներով։ Պատերազմը հատկապես աղետալի է պարտվող կողմի համար, որովհետև քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական ցնցումներից բացի, այն կարող է ունենալ նաև հոգևոր-բարոյական կործանարար ազդեցություն, որովհետև մեծ արհավիրքների, ցնցումների ենթարկված ժողովուրդները, հատկապես փոքր ժողովուրդները, սկսում են տառապել հոգեկան ետընթացով, հոգեպես խիստ ուժասպառվելով, ամեն ինչ կորած են համարում և լքում են իրենց պատմական առաքելությունը, համակերպվում իրենց վզին փաթաթված քաղաքական ճակատագրին, դառնում են քաղաքական հոռետես, մշակույթի տեսակետից անստեղծագործ, զզվելի անձնապաշտ, փոքրոգի ու խորթ հասարակությանը և սկսում հետապնդել սոսկ մեկ առօրեական նպատակ՝ իրենց սեփական հացն ու հանգիստը… Հեղինակը համոզված է, որ վաղ թե ուշ քրտնաջան աշխատանքի և բարեկամ երկրների ու ժողովուրդների աջակցությամբ, կկարողանանք կարգավորել տնտեսությունը, քաղաքական հարաբերությունները, կյանքը կվերադառնա իր բնականոն ընթացքին…, սակայն, դժվարը հայ մարդու ապրած հոգևոր-բարոյական աղետի հետևանքների հաղթահարումն է… Война - это социальная катастрофа, причина несчастий и страданий. Однако война - это также социальная реальность, избежать которую практически невозможно, поскольку она обусловлена различными обстоятельствами: политическими, экономическими, социальными, культурными и т. д. Война - это инструмент политики, еще один способ ее проявления. Война особенно катастрофична для проигравшей стороны, потому что, помимо политических, социальных и экономических потрясений, она также может иметь морально-нравственное деструктивное влияние. Народы, подвергшиеся большим бедствиям и потрясениям, особенно малые страны, морально регрессируют. Будучи истощенными духовно, они свыкаются с потерей, оставляя свою историческую миссию, приспосабливаются к навязанной политической судьбе, становятся пассивными политически и творчески, невыносимо эгоистичными, мелочными, чуждыми обществу и начинают преследовать единственную обыденную цель - питание и отдых ... Автор убежден, что рано или поздно, проделав тяжёлый труд, при поддержке дружественных стран и народов, мы сможем стабилизировать экономику, политические отношения, жизнь вернется в привычное русло…, однако труднее всего будет преодолеть последствия испытанной армянским народом духовно-нравственное катастрофы… Но мы должны это сделать, мы обязаны преодолеть себя и «никогда, никогда не сдаваться»… War is a social catastrophe, a cause of misfortunes and sufferings. However, war is also a social reality, which is almost impossible to avoid, because it is conditioned by various circumstances: political, economic, social, cultural, etc. War is the tool of politics, its continuation by other means. War is especially catastrophic for the losing side, as besides political, social and economic shocks, it can also have a destructive spiritual-moral impact. A nation who has been subjected to great disasters and shocks, especially small nations, begin to suffer mental regression. Being spiritually exhausted, it considers everything lost, leaves its historical mission, adapts to the forced political destiny, becomes politically pessimistic, culturally uncreative, disgustingly selfish, biased and ignorant to the society. The nation starts to follow one and only daily goal: daily meal and rest... The author is convinced that sooner or later with the nation’s hard work and with the support of friendly countries and peoples, we will be able to stabilize the economy, political relations, return life to its daily routine . However, the most difficult thing is to overcome the consequences of the spiritual-moral catastrophe. We must overcome these consequence, we must overcome ourselves and "never, never give up.”
Keywords: Տնտեսագիտություն